"Салық туралы" Қазақстан Республикасы Кодексінің 128-бабына сәйкес жеке тұлға салық берешегін өтемеген кезде Мемлекеттік кіріс органы жеке тұлғаның берешегін өндіріп алу туралы шығарылған салық бұйрығын аумақтылығы бойынша тиісті әділет органдарына не Қазақстан Республикасының Атқарушылық іс жүргізу және сот орындаушыларының мәртебесі туралы заңнамасында айқындалған тәртіппен мәжбүрлеп орындау үшін жеке сот орындаушыларының өңірлік палатасына жібереді.
Салық кодексінің жоғарыда аталған бабында салық Бұйрығы жеке тұлға салық берешегін өтеген күннен бастап бір жұмыс күнінен кешіктірілмей жойылуға тиіс деп көзделген. Салықтар мен бюджетке төленетін төлемдердің есептелген, есептелген, төленген сомаларын есепке алуды мемлекеттік кіріс органдары салық төлеушінің жеке шотын жүргізу жолымен жүзеге асыратынын атап өткен жөн (Салық кодексінің 97-бабының 1-тармағы).
Қазақстан Республикасы Қаржы министрінің 2018 жылғы 27 ақпандағы № 306 бұйрығымен бекітілген Дербес шоттарды жүргізу қағидаларының 74-тармағында бюджетке түскен салықтар мен төлемдердің сомалары салық төлеушінің БСН немесе ЖСН белгісі бойынша бюджет кірістерін сыныптау кодтары бойынша дербес шоттарда көрсетілетіні көзделген – нысаны Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі Басқармасының 2016 жылғы 31 тамыздағы № 208 қаулысымен бекітілген Қазақстан Республикасының аумағында қолма – қол ақшасыз төлемдерді және (немесе) ақша аударымдарын жүзеге асыру қағидаларымен (бұдан әрі-қолма-қол ақшасыз төлемдерді жүзеге асыру қағидалары) бекітілген төлем тапсырмасында көрсетілген ақша жөнелтушінің.
Мемлекеттік кірістер органдары салықтарды есепке алуды "Орталықтандырылған біріздендірілген дербес шот" ақпараттық жүйесінде жүргізеді. Бұл ретте ТДО АЖ-да бюджетке төлемдерді дербес шоттарға тарату төлем тапсырмасының "ақша жөнелтуші" және "төлем мақсаты" жолында көрсетілген салық төлеушінің БСН/ЖСН бойынша автоматты режимде жүзеге асырылады.
Бұдан басқа, қолма-қол ақшасыз төлемдерді жүзеге асыру қағидаларының 15-тармағында сот орындаушысы борышкердің міндеттемелері бойынша бюджетке төлемдерді атқарушылық жүргізу шеңберінде төлеген кезде "төлем мақсаты" деген бағанда төлем жүзеге асырылатын борышкердің ЖСН, оның тегі, аты, әкесінің аты (ол болған кезде) не Тегі, Аты,Әкесінің аты (бар болса), тегі және аты-жөні, Төлемнің мақсаты.
Сонымен қатар, қазіргі уақытта жеке сот орындаушылары (бұдан әрі-ТЖК) жеке тұлғалардың салық берешегінің өндіріп алынған сомасын төлемді тағайындауда бірнеше борышкердің ЖСН көрсетіле отырып, жалпы сомамен бір төлем тапсырмасымен аударады. Мұндай жағдайда аударылған ТжКБ сомалары ақша жөнелтуші ретінде ТжКБ дербес шотына автоматты түрде таратылады, ал жеке тұлғалардың дербес шоттарында салық берешегі есептеле береді.
Осыған байланысты, салық міндеттемелерін іс жүзінде орындаған салық төлеушілердің жеке шоттарында салық берешегінің болуына, салық бұйрықтарының күшін жою бойынша Мемлекеттік кіріс органдарының әрекетсіздігіне, сондай-ақ атқарушылық іс жүргізу шеңберінде ТЖК салған шектеулердің болуына көптеген шағымдары келіп түседі.
Сондай-ақ, 03.04.2023 жылы салық төлеушінің БСН/ЖСН және КНП өзгерту мүмкіндігін бұғаттау бөлігінде ТДО АЖ жаңарту жүргізілетіні туралы Сізді хабардар етеміз.
АЖ-да жоғарыда көрсетілген жаңартудан кейін салық төлеушінің (жеке сот орындаушысының, салық бұйрықтарының, құрылымдық бөлімшеге аударатын бас ұйымның, банк шотынан борышкердің салық берешегі өндіріп алынған дебитордың және т.б.) БСН/ЖСН-изменение өзгерту қолжетімсіз болады.
Бұл ретте төлем тапсырмасының "төлем мақсаты" жолында көрсетілген салық төлеушінің БСН/ЖСН бойынша дербес шоттарға төлемдерді автоматты түрде тарату осы жолақта бір БСН/ЖСН көрсетілген кезде өзгеріссіз жүзеге асырылатын болады.
Есеп, талдау және ақпараттық технологиялар бөлімі
Еңбекшіқазақ ауданы бойынша Мемлекеттік кірістер басқармасы