Алматы қаласының қаржы нарығындағы жағдай туралы

1. Инфляция

 2022 жылғы 1 сәуірдегі жағдай бойынша Алматы қаласы бойынша статистика департаментінің ресми деректері бойынша инфляция 5,5% деңгейінде қалыптасты (2021 жылғы 1 сәуірдегі жағдай бойынша – 1,7%).

Инфляция құрылымында азық – түлік тауарларына бағалар – 8,7%, азық-түлік емес тауарларға-3,9%, ақылы қызметтерге-2,6%-ға өсті.

 

 

Валюталық нарық

 2022 жылғы 1 сәуірдегі жағдай бойынша қаланың қолма - қол шетел валютасы нарығында 443 айырбастау пункті жұмыс істеді, оның ішінде: банктердің айырбастау пункттері - 291, қолма - қол шетел валютасымен айырбастау операцияларын жүргізуге ҚР Ұлттық Банкінің лицензиясы бар уәкілетті ұйымдар-138, "Қазпошта" АҚ-14.

2021 жылғы 1 тоқсанмен салыстырғанда айырбастау пункттерінің саны 460-тан 443-ке дейін 3,7% - ға, банктердің айырбастау пункттерінің саны 306-дан 291-ге дейін 4,9% - ға, "Қазпошта" АҚ айырбастау пункттерінің саны 16-дан 14-ке дейін 12,5% - ға қысқарды.

2022 жылдың 1 тоқсанында теңгенің АҚШ долларына нарықтық бағамы 433,42 – 499,74 теңге, еуро 490,70 – 550,78 теңге, Ресей рублі 4,70 – 5,68 теңге аралығында болды.

2022 жылғы 1 тоқсандағы айырбастау операцияларының көлемі валютаны мынадай сатып алу мен сатуды көрсетті:

АҚШ доллары - 97,9% және 123,5% құрады және 507,1 млн. долларды және тиісінше 885,8 млн. долларды құрады;

Ресей рублі-138,7% және 148,7% және 2049,6 млн. рубль және тиісінше 4631,7 млн. рубльді құрады;

Еуро-130,2% және 114,8% және 50,7 млн.еуро және тиісінше 89,1 млн. еуроны құрады.

 

2. Депозит нарығы

 

         2022 жылғы 1 сәуірдегі жағдай бойынша Қазақстан Республикасының банк секторын 22 екінші деңгейдегі банк құрады, оның 20-ы Алматы қаласында.

         Резиденттердің екінші деңгейдегі банктердегі депозиттерінің көлемі 2021 жылдың 1 тоқсанында 2021 жылдың ұқсас кезеңімен салыстырғанда 14,6%-ға артып, 6 630,6 млрд.теңгені құрады. Заңды тұлғалардың депозиттері 13,3%-ға 1 773,6 млрд.теңгеге дейін, жеке тұлғалардың депозиттері 15,1%-ға 4 857,0 млрд. теңгеге дейін өсті.

         Ұлттық валютадағы депозиттердің көлемі тиісінше 23,0%-ға, шетел валютасында 6,2%-ға ұлғайды. Шетел валютасындағы депозиттердің үлес салмағы 49,6%-дан 45,9%-ға дейін азайды.

         Заңды тұлғалардың ұлттық валютадағы депозиттері 27,3%-ға 1 171,2 млрд. теңгеге дейін өсті, шетел валютадағы 6,1%-ға  605,4 млн. теңгеге дейін төмендеді (заңды тұлғалар депозиттерінің жалпы көлемінің 34,0%).

         Жеке тұлғалардың теңгедегі депозиттері 20,9%-ға 2 414,2 млрд.теңгеге дейін,  шетел валютасында 9,9%-ға 2 442,8 млрд. теңгеге дейін ұлғайды (жеке тұлғалар депозиттерінің жалпы көлемінің 50,3%).

 

3. Кредит нарығы

 

Банктердің Алматы қаласының экономикасын кредиттеу көлемі 2022 жылғы 1 тоқсанда 8 694,0 млрд. теңгені құрады, бұл алдыңғы кезеңмен салыстырғанда 29,1%-ға көбірек. Заңды тұлғаларға берілген кредиттер көлемі 16,8%-ға ұлғайып, 5 484,3 млрд.теңгені, жеке тұлғаларға берілгендер 57,4%-ға  3 209,7 млрд. теңгеге дейін өсті.

Ұлттық валютадағы кредиттер көлемі 33,2%-ға 7 296,3 млрд.теңгеге дейін ұлғайды. Олардың құрылымында заңды тұлғаларға берілген кредиттер 18,3%–ға өсіп, 4 101,2 млрд.теңгені, жеке тұлғаларға – 58,8%-ға өсті немесе 3 195,1 млрд. теңгені құрады.

Шетел валютасындағы кредиттер көлемі 11,5%-ға 1 397,7 млрд.теңгеге дейін өсті. Бұл ретте заңды тұлғаларға берілетін кредиттер 12,7%-ға, жеке тұлғаларға берілетін кредиттер 46,6%-ға ұлғайды.

Ұзақ мерзімді кредиттер көлемі 23,6%-ға 6 651,2 млрд.теңгеге дейін өсті, қысқа мерзімді кредиттер 51,0%-ға 2 042,8 млрд. теңгеге дейін ұлғайды.

Шағын кәсіпкерлік субъектілерін кредиттеу 98,0%-ға 2 562,4 млрд.теңгеге дейін өсті (экономикаға кредиттердің жалпы көлемінің 29,5%).

Шағын кәсіпкерлік субъектілері үшін 1 жылға дейінгі мерзіммен теңгемен берілген кредиттер бойынша мөлшерлемелер 13,1%-дан 15,3%-ға дейін, 1 жылдан астам мерзіммен 14,3%-дан 15,0%-ға дейін ұлғайғанын көрсетті.

Кредит берудің салалық құрылымы кезең ішінде сауда мен өнеркәсіптегі басым бағыттарды сақтап қалды: қысқа мерзімді кредиттер бойынша тиісінше 39,4% және 8,3%, ұзақ мерзімді кредиттер бойынша 2,1% және 2,5%.

"7-20-25" бағдарламасын іске асыру шеңберінде 2022 жылдың 1 тоқсанында Алматы қаласының банктері жалпы сомасы 400,6 млрд.теңгеге ипотекалық кредиттер алуға 27 249 өтінім қабылданды, оның ішінде 183,3 млрд. теңге сомаға 12 505 өтінім мақұлданды. Мақұлданған өтінімдер бойынша 123,8 млрд.теңге сомасына 8 667 қарыз берілді.