Алматы қаласы экология және қоршаған орта басқармасының есебі 2025 жылға

Әкімшілік-құқықтық мәселелер бойынша: ай сайын ҚР заңнамасына қайшы келетін, ескірген, сыбайлас жемқорлық және тиімсіз іске асырылатын құқық нормаларын анықтау, сондай-ақ оны жетілдіру жөнінде ұсыныстар әзірлеу жолымен заңнаманың тиімділігін бағалау және болжау мақсатында НҚА-ға құқықтық мониторинг жүргізіледі.

Азаматтық істер бойынша сот ісін жүргізу бойынша: 2025 жылы бөлімнің іс жүргізуінде 181 сот дел болды. Оның ішінде: Алматы қаласының экология және қоршаған орта басқармасы шарттық міндеттемелерді орындамау фактілері бойынша, сондай-ақ жасыл желектерді заңсыз кесу жағдайлары бойынша 42 талап арыз берді.

Қалған 139 іс бойынша басқарма жауапкер, үшінші тұлға не процестің өзге де қатысушысы ретінде - қоршаған ортаны қорғау, шығарындылар, санитарлық талаптар, жасыл желектердің жай-күйі және экологиялық заңнаманың өзге де аспектілері мәселелерімен байланысты әкімшілік және азаматтық өндірістер шеңберінде қатысты.

Сот процестерін сүйемелдеу заң қызметімен және Басқарманың бейінді құрылымдық бөлімшелерімен өзара іс-қимылда жүзеге асырылады. Сондай-ақ, мемлекеттік сатып алу туралы шарттардың орындалу мерзімдеріне мониторинг жүргізілді.

Күн сайын жеке және заңды тұлғалардың, өзге де мемлекеттік органдардың өтініштеріне жауаптар қаралады және беріледі.

Қажет болған жағдайда Басқарма бөлімдері мен ведомстволық бағынысты басқарма ұйымдарының құқықтық мәселелері бойынша жұмысқа жәрдемдеседі, әкімдік қаулыларының, Алматы қаласы мәслихаты шешімдерінің жобаларын қараймыз және келісеміз; Басқарма басшылығының өзге де әртүрлі тапсырмаларын іске асыру.

2025 жылғы желтоқсанда Алматы қаласының мәслихаты атмосфералық ауаны қорғау қағидаларын бекітті.

Сонымен қатар, бөлім кадр мәселелері бойынша тұрақты негізде жұмыс жүргізді:

1) жеке құрам бойынша, негізгі қызмет бойынша бұйрықтар дайындау;

2) мемлекеттік қызмет істері агенттігінің Департаментіне тоқсан сайынғы есептер (Кадрлық тұрақтылық, 100 қадам, статистикалық) тапсырылды;

3) Алматы қаласы әкімінің аппаратына тәртіптік практика бойынша тоқсан сайынғы есеп ұсынылды;

4) Алматы қаласы бойынша Құқықтық статистика және арнайы есепке алу Комитетінің Басқармасына кадр мәселелері бойынша тоқсан сайынғы есептер тапсырылды;

5) хаттар тұрақты негізде қаралды;

6) сұратылған ақпаратты Алматы қаласы әкімі аппаратының персоналды басқарудың бірыңғай қызметіне және Мемлекеттік қызмет істері агенттігінің Департаментіне күнделікті ұсыну;

7) қызметкерлер бойынша ақпаратты "Е-қызмет" дерекқорына толтыру;

8) басқарма қызметкерлерінің біліктілікті арттыру және қайта даярлау курстарынан өтуін ұйымдастыру және мониторингілеу;

9) басқарма қызметкерлерінің тағылымдамадан өтуін ұйымдастыру және мониторингілеу;

10) басқарма қызметкерлерінің қызметіне бағалау жүргізу;

11) басқарма қызметкерлерінің жеке жұмыс жоспары әзірленді;

12) 2024 жылдың төртінші тоқсанының қорытындысы бойынша басқарма басшысының негізгі нысаналы көрсеткіштеріне қол жеткізу мониторингі жүргізілді.

3. Құжат айналымы бойынша: 2025 жылы барлығы 3749 өтініш қабылданды. Оның ішінде 4 тоқсанда 745 қабылданды.

"Open Almaty" қоғамдық қабылдау арқылы - 627 өтініш, әлеуметтік желілер арқылы – 2170 өтініш. Оның ішінде 4 тоқсанда-123, әлеуметтік желілер арқылы – 554 қабылданды. Басқармаға келіп түсетін барлық өтініштер ҚР қолданыстағы заңнамасы шеңберінде шешілетін үлгілік өтініштерге жатады. Белгіленген мерзімде барлық өтініштер пысықталды.

 

Экологиялық реттеу бөлімі бойынша: Экологиялық реттеу бөлімі 2025 жылы III санаттағы кәсіпорындардан 279 декларация қабылдады және тексерілді. Ақпарат ҚР Экокодексіне сәйкес Алматы қаласының экология департаментіне жолданды.

Қоршаған ортаға эмиссияларға рұқсат беру жүргізілуде                           (II санаттағы объектілерге әсер етуге экологиялық рұқсат беру"),                          2025 жылы-19 өтінім қаралды, олар бойынша: атмосфераға жылына 2530,89724 тонна шығаруға 16 рұқсат берілді; 3 өтінім бойынша бас тартылды.

III санаттағы объектілер үшін мемлекеттік экологиялық сараптама қорытындыларын беруге 2025 жылы – 294 өтінім қаралды, мемлекеттік экологиялық сараптаманың – 272 оң қорытындысы берілді, бас тартылды – 22.

Автомобильдердің пайдаланылған газдарының уыттылығы мен түтінінің белгіленген нормаларының сақталуын бақылау бойынша 19 стационарлық және 2 жылжымалы экологиялық бекеттерде жұмыс мониторингі жүргізіледі.

"Ренессанс плюс" ЖШС мердігерлік ұйымы 2025 жылы барлық                        19 стационарлық экопостта 227 142 Өлшем жүргізді, олар бойынша АТС-тың 24 685 бірлігінен асып кеткені анықталды, бұл 10,89% -. құрайды.

Оның ішінде: 1-ші тоқсанда 52 617 өлшеу жүргізілді, белгіленген нормалардан асып кету 8 729 автомобильде (Барлық жүргізілген автомашиналардың 16,58%-у), оның ішінде 8 685 АТС - да СО бойынша және 44 АТС-та түтін бойынша асып кету анықталды.

2-тоқсанда 54 090 өлшеу жүргізілді, белгіленген нормалардың артуы 6130 АТС-та (11,33% - да) анықталды, оның ішінде СО бойынша 6005 АТС және түтін бойынша 125 АТС-та.

3-тоқсанда 57 335 өлшеу жүргізілді, белгіленген нормалардан асып кету 4880 АТС-та (8,51% - да) анықталды, оның ішінде 4786 АТС-да СО және 94 АТС-та түтін бойынша.

4-тоқсанда 63 100 өлшеу жүргізілді, белгіленген нормалардан асып кету 4946 АТС-та (7,83% - да) анықталды, оның ішінде 4844 АТС-да СО және 102 АТС-да түтін бойынша.

"Eco Almaty" ЖШС экологиялық зертханасы 2025 жылы 1 255 жеңіл және жүк автокөлік құралын тексерді, оның ішінде уыттылық пен түтін нормативтерінің артуы 118 бірлікте (9,4%) анықталды, оның ішінде:

-81 бірлік-бензин мен газбен жұмыс істейтін көлік құралдары;

-37 бірлік — дизель отынымен жұмыс істейтін көлік құралдары.

Алматы қаласының автобус парктеріне қосымша мониторинг жүргізілді. Барлығы 2 432 автобус тексерілді, оның ішінде:

-1 107 газбен жүретін автобус;

-1 325 дизельдік автобус.

Белгіленген уыттылық пен түтін нормативтерінің артуы дизель отынымен жұмыс істейтін 250 автобуста (18,9%) анықталды.

Аталған іс-шараларды орындау үшін қажетті өлшеу және бақылау құралдарымен жабдықталған екі мобильді экологиялық зертхана жұмылдырылған.

Қоқыс шығару бойынша қызмет көрсететін қоқыс шығаратын ұйымдардың мамандандырылған автокөліктерінің уыттылығы мен түтінінің деңгейіне өлшеулер жүргізілді. Барлығы дизельді қозғалтқышы бар 87 АТС бірлігі (197 бірліктен) тексерілді. Бұзушылықтар анықталған жоқ.

Алматы қаласы полиция департаментінің деректері бойынша: анықталған бұзушылықтар фактілері бойынша ҚР ӘҚБтК-нің 334-бабы бойынша 23 240 әкімшілік хаттама жасалды, оның ішінде:

- 334-баптың 1-бөлігі бойынша 4 122 хаттама (ескерту);

- 334-баптың 1-бөлігі бойынша 18 006 хаттама (айыппұл);

Салынған айыппұлдардың жалпы сомасы 707 995 920 теңге.

- 334-баптың 2-бөлігі бойынша 1 075 хаттама (айыппұл)

Бөлім ашық жиналыс форматындағы қоғамдық тыңдауларға қатысты: барлығы 38 тыңдау, 0 күту, 37, мерзімі өткен 1.

Жария талқылау форматында: барлығы-316, күтуде: 0, өткізілген: 316.

Бөлім 2030 жылға дейін қоршаған орта сапасының нысаналы көрсеткіштерінің жобасын әзірлеу бойынша жұмыстарға мониторинг жүргізеді. Жұмыстар жұмыс бағдарламасына сәйкес жүргізіліп, ағымдағы жылдың желтоқсан айында аяқталды. Нысаналы көрсеткіштерді әзірлеу қағидаларына сәйкес қоғамдық тыңдаулар қоғамдық форматта өткізілетін болады, жоба мемлекеттік экологиялық сараптаманың қорытындысын алуға тиіс, сараптамадан өткеннен кейін нысаналы көрсеткіштер жобасы Алматы қаласының мәслихатына бекітуге ұсынылатын болады. 

Сондай-ақ, бөлім қызметкерлері Алматы қаласының атмосфералық ауасын қорғау қағидаларының жобасын әзірлеуге қатысты (Алматы қаласы мәслихатының шешімімен 2025 жылдың желтоқсан айының соңында бекітілген).

Алматы қаласы бойынша экология департаментінің ескертулеріне сәйкес 2026-2028 жылдарға арналған қоршаған ортаны қорғау жөніндегі іс-шаралар жоспарының жобасына түзету жүргізілді, жоспар жобасы бойынша қоғамдық тыңдаулар өткізілді. Жоспар жобасы ҚР Экология және табиғи ресурстар министрлігіне қайта келісуге жіберілді.

 Бөлім қызметкерлері Алматы қаласының экология департаменті, мамандандырылған табиғат қорғау прокуратурасы, "Алматы қаласын дамыту орталығы" АҚ және басқа да мемлекеттік органдар мен мүдделі ұйымдар ұйымдастырған Алматы қаласының атмосфералық ауасының жай-күйі мәселесі бойынша барлық кеңестер мен дөңгелек үстелдерге белсенді қатысты.

 

Жасыл қорды басқару бөлімі бойынша: "Е-лицензиялау" электрондық үкімет порталы арқылы 2025 жылы 470 өтініш келіп түсті, оның ішінде 156 рұқсат және 202 дәлелді бас тарту берілді, өтініш берушілер                   112 өтінішті кері қайтарып алды. Берілген рұқсаттарға сәйкес өтемдік отырғызу 115 500 дана ағаш пен 2 510 бұтаны құрайды. Оның ішінде                               4 тоқсанда: 94 өтініш келіп түсті, оның ішінде 44 рұқсат және 34 дәлелді бас тарту берілді, 16 өтініш кері қайтарылды. Берілген рұқсатқа сәйкес өтемдік отырғызу 46 730 дана ағаш пен 930 дана бұтаны құрайды.

2025 жылы Қазақстан Республикасы Қылмыстық кодексінің                              340-бабында көзделген 93 бірлік жасыл желекті заңсыз кесуге байланысты                  құқық бұзушылық фактісі анықталды. Жасыл желектерді заңсыз бұзу, трансплантациялау және бүлдіру фактілері бойынша 2025 жылы барлығы                 28 кепілдік хат ресімделді, оның ішінде: 8 - заңсыз бұзу фактілері бойынша, 18 – жасыл желектерді бүлдіру фактілері бойынша, 2 - заңсыз трансплантациялау фактілері бойынша. Алматы қаласының жасыл екпелерін күтіп-ұстау және қорғау қағидаларының талаптарына сәйкес келтірілген экологиялық залалды өтеу мақсатында бес еселенген мөлшерде (1:50) жасыл екпелерді өтемдік отырғызу белгіленді, бұл 4 650 ағашты құрайды.

Жасыл желектерді заңсыз кесу фактілері мына мекенжайлар бойынша тіркелді: Алатау ауданы - көкорай көшесі, 22-үй; ш / а. Түркістан, 1А үй; Алмалы ауданы-Шевченко көшесі, Досмұхамедов көшесінің қиылысы; Бостандық ауданы-Абай даңғылы, 32 үй; Медеу ауданы-Бөгенбай батыр көшесі, 53 үй; Түрксіб ауданы-Герцен көшесі, 148 үй; "Баум тоғайы" аумағы; Осипенко көшесі, Коломенская көшесінің қиылысы.

Жасыл желектерді заңсыз трансплантациялау фактілері бойынша            2 кепілдік хат бойынша трансплантацияланған көшеттердің өмір сүруі болмаған жағдайда өтемдік отырғызу көлемі 120 бірлікті құрайды.

Ағаштарды кесуге бұрын берілген рұқсаттар шеңберінде көзделген ағаштарды өтемдік отырғызу бойынша кепілдік міндеттемелердің орындалуын бақылау бойынша жүйелі жұмыс жүргізілуде. 2025 жылы сотқа 25 талап-арыз жіберілді (қаралуда). Қосымша сотқа дейінгі 35 хабарлама жіберілді.

2025 жылы 420 мыңнан астам жасыл желек отырғызылды (оның ішінде буферлік аймақтарды абаттандыру шеңберінде 380 мың бұта отырғызылды), оның ішінде 42 мың ағаш (биіктігі 5 – 6 метр 5 мың ірі ағаш және биіктігі 2,5 метрден асатын 37 мың ағаш) – жергілікті бюджет қаражаты есебінен (шарт сомасы-1 276 315 мың теңге, мердігерлік ұйым - "Azimut" құрылыс компаниясы " ЖШС). 

Мердігер ұйымдардың ЛЭУ фирмасы ЖШС, Грин ланд ЖШС, Green dream ЖШС, stamp Service ЖШС күзгі кезеңде 3 000 мың дана ірі көлемді көшет және 100 000 бұта отырғызу бойынша жұмыстарды іске асыруына Мемлекеттік сатып алулар жүргізілді және мониторинг жүргізілді.

 Қабылдау актісі бойынша 2023 жылы жалпы пайдаланымдағы жерлерде кесілген авариялық ағаштар үшін өтемақы шеңберінде отырғызылған аудан әкімдіктерінің балансына 188 495 дана ағаш көшеттері берілді (Алатау – 118 856 дана, Алмалы – 1 747 дана, Әуезов – 11 928 дана, Бостандық – 8 950 дана, Жетісу – 7 288 дана., Медеу – 22 000 дана, Наурызбай-4 000 дана, Түрксіб-13 726 дана).

2024 жылы отырғызылған 182 245 дана көшеттерге күтім жасау жұмыстарына мониторинг жүргізілді.

"Жасыл аула" 2025 акциясы аясында-қазан айының басында жалпы пайдаланымдағы және үйішілік аумақтардағы күзгі екпелерге өтінімдер жинау жүргізілді (көктемгі кезеңде акция қорытындысы бойынша 200 өтінім келіп түсті, оның ішінде тұрғындардан 152 өтінім мақұлданды және 1 311 дана қатты ағаш көшеттері берілді). Күзде 55 өтінім мақұлданып, 528 қатты ағаш көшеттері берілді.

2025 жылы сәндік-гүлді көгалдандыру алаңы 219 639 шаршы метрді құрады, оның ішінде: 77 386 шаршы метр (36%) бір жылдық гүлдер,                   142 253 шаршы метр (64%)- көпжылдықтар, соның ішінде өткен жылдардағы екпелер. 4-тоқсанда біржылдық өсімдіктерді жинау және көлемі 19 086 ш. м. шамдарды отырғызу жұмыстары жүргізілді, сондай-ақ көлемі 43 426 ш. м. қыста көпжылдық өсімдіктерді паналау жұмыстары жүргізілді.

Бөлім Қазақ ұлттық аграрлық зерттеу университетімен (Қазұазу) (Агроуниверситет) Мемлекеттік сатып алу шартына сәйкес орындалатын жасыл желектерді түгендеу және орман - патологиялық зерттеу бойынша жобаның орындалуына мониторинг жүргізді (2025 жылы 4 ауданда-Алатау, Алмалы, Жетісу және Түрксіб аудандарында жұмыстар жүргізілді) (2025 – 2026 жылдарға бөлінген қаражаттың жалпы сомасы. - 684,629 млн.теңге). Қолданыстағы жасыл екпелердің сапалық жай-күйіне бағалау жүргізіледі, құрғақ немесе ауру ағаштарды кесуді, емдеуді, жоюды қоса алғанда, екпелерге күтім жасау жөніндегі іс-шаралар жоспары мен ұсынымдар әзірленеді, сондай-ақ жасыл Қордың перспективалық даму учаскелері айқындалады, дендрологиялық жоспар әзірленеді.

Қыркүйек айында "Алматыгенплан" ЖШС-де жобаны іске асыру, проблемалық мәселелерді талқылау барысында жауапты орындаушылармен жұмыс кеңесі өткізілді.

2025 жылдың соңындағы жағдай бойынша түгендеу жұмыстары аяқталды  Түрксіб, Алатау, Алмалы ауданында жұмыстар жалғасуда басқа аудандарда (Әуезов, Бостандық, Жетісу, Медеу, Наурызбай). Сонымен қатар, далалық деректер QGIS арқылы жасыл желектер тізіліміне енгізіліп, кейіннен жария картамен синхрондалады. Заманауи цифрлық құралдарды қолдану қаланың жасыл қоры мониторингінің ашықтығын, қолжетімділігін және тиімділігін арттыруға мүмкіндік береді. Аталған аудандар бойынша жұмыстарды аяқтау 2026 жылдың соңына қарай жоспарлануда.

Аудан әкімдіктерінің мердігерлік ұйымдарының апатты ағаштарды санитарлық кесу және кесу жұмыстарына мониторинг жүргізілді.

Жыл басынан бері дауылдың алдын алуға және қолайсыз ауа-райына байланысты (екпінді жел, қатты жаңбыр, ылғалды қар) 1 – ші жартыжылдықта ағаштар мен ірі бұтақтардың құлауы анықталды – 73 дана ағаш, бұтақтар-          38 дана 3 - тоқсанда-бұтақтардың құлауының 4 фактісі анықталды. 4-тоқсанда - 10 ағаш пен 6 ірі бұтақ құлады (2025 жылы барлығы – 83 дана ағаш, 48 ірі бұтақ).

Бөлім жыл сайынғы "абаттандыру, өсімдіктер өндіру және көгалдандырудағы заманауи тәсілдер мен материалдар" Конференция-көрмесіне қатысты, 2025 жылғы 24-25 қыркүйек, Алматы қ., "Атакент"ҚБО.

 

 

 

Жасыл желектерді қорғау

Ағаштардың тұрақты жағдайын жақсарту, сақтау және олардың әртүрлі зиянды организмдерге төзімділігін арттыру үшін Алматы қаласында Мемлекеттік сатып алу шеңберінде жасыл желектерді биологиялық өңдеу бойынша жұмыстар жүргізілді (бөлінген қаражаттың жалпы сомасы –                562 716 мың теңге. Мердігер ұйымдар: "Ж. Жиембаева атындағы Қазақ өсімдіктерді қорғау және карантин ғылыми-зерттеу институты" ЖШС. " - Алатау және Бостандық аудандары, "we' II do everything" ЖШС - Алмалы және Түрксіб аудандары, "Зеленстрой НС "өндірістік компаниясы" ЖШС - Әуезов ауданы, "Green dream" ЖШС - Жетісу және Наурызбай аудандары, "ЗаРа Гранд" ЖШС - Медеу ауданы). Өңдеу кезінде Климаттық факторларды ескере отырып, ҚР аумағында қолдануға рұқсат етілген және адамдарға, құстар мен жануарларға зиянсыз, қауіптілігі төмен сыныпты сертификатталған биологиялық және кейбір жағдайларда химиялық препараттар (П-4) пайдаланылады. Жапырақ жейтін зиянкестер мен саңырауқұлақ ауруларының қоздырғыштарына қарсы емдеу 2,3 миллион ағашты қамтыды. Зиянкестер мен аурулардың биологиясының ерекшеліктеріне сүйене отырып, емдеу түнде және таңертең жүргізіледі. Өңдеу 4 кезеңде жүргізілді (Мамырда, Маусымда өңдеудің 2 кезеңі, 3 тоқсанда - 3 және 4 кезең).

 

Су ресурстарын басқару бөлімі бойынша:

       

        Келесі нысандар бойынша қайта құру, абаттандыру және ҚМЖ аяқталу барысына мониторинг жүргізілді:

        1) Сапожников өзенінің жағалауын нығайту (Жандосов көшесінен Ақсай өзеніне дейін, 3,3 км). 2025 жылдың 25 ақпанында оң қорытынды алынды. 2025 жылғы 28 сәуірде "Нұрстройсервис-НП" ЖШС мердігерлік ұйымымен шарт жасалды. 2025 жылы нысан аяқталды және 22 желтоқсанда пайдалануға беру актісі қабылданды.   2) ҚР Тұңғыш Президенті саябағынан Алматы қаласындағы Қарғалы өзеніне дейін М-1 каналын реконструкциялау" (3,8 км) және 28.01.2025 жылғы № AEG-0004/25 сараптаманың оң қорытындысы алынды. 2025 жылғы 2 мамырда "Нұрстройсервис-НП" ЖШС-мен жобаны іске асыру үшін құрылыс-монтаждау жұмыстарын жүргізуге шарт жасалды. 2025 жылы нысан аяқталды және 22 желтоқсанда пайдалануға беру актісі қабылданды.

        3) №18 және №19 тоғандарды механикаландырылған тазарту (Алтынкөл көлі) Алматы қаласының Түрксіб ауданындағы Майлин көшесінің шығысындағы Хмельницкий көшесінің бойында (учаскенің ауданы 4,6 га). 2025 жылғы 18 тамызда "Нұрстройсервис-НП" ЖШС мердігерлік ұйымымен шарт жасалды. 2025 жылы нысан аяқталды және 23 желтоқсанда пайдалануға беру актісі қабылданды.

        4) Ломоносов, 23 мекенжайында орналасқан қолданыстағы ғимараттарды бұза отырып, мүліктік кешен салу (учаскенің ауданы 0,21 га).

2024 жылғы 13 қарашада "Global Construction kz" ЖШС-мен шарт жасалды. 2025 жылы нысан аяқталды және 23 желтоқсанда пайдалануға беру актісі қабылданды.

        Алматы қаласы әкімдігінің аталған аяқталған 4 нысанды коммуналдық меншікке қабылдау туралы қаулысының жобасы дайындалу сатысында.

Қайта құру, абаттандыру бойынша ҚМЖ барысына мониторинг жүргізілді Үлкен Алматы, Қарғалы, Боралдай, БАК өзендерінің арналарын жағалауды нығайту оларға. Қонаева Есентай өзені мен Керенқұлақ өзені арасындағы учаскеде (жалпы ұзындығы 39,5 км учаскелерде).

1) Үлкен Алматы өзенінің арнасын (5,7 км) реконструкциялау бойынша 2024 жылғы 17 қазанда "Павлодар өзен порты"АҚ мердігерлік ұйымымен шарт жасалды. ҚМЖ-ны аяқтау-2026 жылғы сәуір (2025 жылы жалпы ұзындығы 4,1 км учаскеде ҚМЖ орындалды);

2) Күрделі жөндеу бойынша Бак. Қонаева гидротехникалық құрылыстармен (23,1 км) 2025 жылғы 10 Маусымда басқарма "Павлодар өзен порты" АҚ мердігер ұйымымен ҚМЖ орындауға шарт жасасты. Құрылыстың аяқталу мерзімі 2026 жылдың қазан айында (2025 жылы жалпы ұзындығы 7,4 км учаскеде ҚМЖ орындалды);

3) Қарғалы өзенін қайта жаңарту (Жандосов көшесінен Рысқұлов даңғылына дейін, 6,7 км).

2025 жылғы 2 мамырда басқарма "Павлодар өзен порты" АҚ мердігер ұйымымен ҚМЖ орындауға шарт жасасты. Құрылыстың аяқталу мерзімі 2026 жылғы маусымда (2025 жылы жалпы ұзындығы 2 км учаскеде ҚМЖ орындалды);

4) іргелес аумақты абаттандырумен Боралдай өзені арнасының учаскесін қайта жаңарту (2 км). 2025 жылғы 23 қыркүйекте "Агидель-Ас" ЖШС мердігерлік ұйымымен шарт жасалды (2025 жылы жалпы ұзындығы 1 км учаскеде ҚМЖ орындалды). ҚМЖ аяқталу мерзімі-2026 жылғы қазан

5) Алматы қаласында Есентай өзені мен Керенқұлақ өзені арасында су бұру желілерін салу (2 км). 2025 жылғы 26 желтоқсанда "УМР-6" ЖШС мердігерлік ұйымымен шарт жасалды. ҚМЖ аяқталу мерзімі-шілде 2026 ж.

Қазыбаев көшесі, 18 (учаскенің ауданы 2,8 га) бойында орналасқан өндірістік базаны реконструкциялау бойынша ҚМЖ барысына мониторинг жүргізілуде. 2025 жылғы 24 қыркүйекте "Global Construction kz" ЖШС мердігерлік ұйымымен шарт жасалды. ҚМЖ аяқталу мерзімі-2026 жылғы қыркүйек (2025 жылы ҚМЖ 16% орындалды).

Арық желілері мен нөсер кәріздерін салу бойынша ҚМЖ барысына мониторинг жүргізілді:

1) "Алматы қаласының батыс бөлігінде арық желілері мен нөсер кәріздерін салу және реконструкциялау": 2025 жылғы 4 маусымда                                    " Байланысстроймеханизация " ЖШС мердігерлік ұйымымен ҚМЖ орындауға шарт жасалды (ҚМЖ күнтізбелік кестеге сәйкес жүргізіледі, 100% - дан 5% - ға орындалды). Аяқталу мерзімі-2026 жылғы маусым (2025 жылы жалпы ұзындығы – 8,2 км учаскелерде жұмыстар жүргізілді);

2) Алматы қаласының шығыс және орталық бөліктерінде арық желілері мен нөсер кәріздерін салу және реконструкциялау жобалары бойынша-түзету жүргізілді және сараптаманың оң қорытындылары алынды. Мердігерлік ұйым - "АлматыДорСтрой" ЖШС (2025 жылы орталық бөлігінде жалпы ұзындығы – 13,9 км, шығыс бөлігінде - 3 км учаскелерде ҚМЖ орындалды). Аяқталу мерзімі (орталық) – 2026 жылғы наурыз, аяқталу мерзімі (Шығыс) - 2026 жылғы шілде.

11 ЖСҚ әзірлеу мониторингі жүргізілді:

        1) Жигитовка өзені тоғандарының гидротехникалық құрылыстарын шағын аудан аумағында реконструкциялауға ЖСҚ әзірлеу. Алатау ауданының томирисі. Мердігер ұйым - "Казгипроводхоз Институты" ЖШС. Аяқталу мерзімі-2025 жылғы желтоқсан жобаның құны-127 млн. тг.

        2) Алматы қаласындағы Рысқұлов даңғылынан көлге дейінгі Кіші Алматы өзені арнасының жекелеген учаскелерін реконструкциялауға ЖСҚ әзірлеу. Әуежай, су қорғау белдеуін абаттандырумен. 2025 жылғы 24 сәуірде "Улмад" ЖШС-мен шарт жасалды. Құрылыстың аяқталу мерзімі-2026 жылғы мамыр. Жобаның құны-88 млн. тг.

        3) іргелес аумақты абаттандыра отырып, Үлкен Алматы өзенінің арнасын Бак бойындағы көшеден қаланың солтүстік шекарасына дейін жағалауды нығайтуға (жаңа құрылысқа) ЖСҚ әзірлеу. Мердігер ұйым - "Биосфера" ғылыми-өндірістік кәсіпорны ЖШС. Аяқталу мерзімі-мамыр 2026 ж.жобаның құны – 85 млн. тг.

        4)Үлкен Алматы өзені арнасының учаскесін ЖСҚ әзірлеу. Сайран көшеге дейін. БАК және гидротехникалық құрылыстар бойымен. Мердігер ұйым - "Биосфера" ғылыми өндірістік кәсіпорны ЖШС. Аяқталу мерзімі-мамыр 2026 ж.жобаның құны – 144 млн. тг.

        5) Медеу ауданындағы Ақ-қайын санаторийінен Оспанов көшесіне дейін Терісбұлақ өзенінің арнасын реконструкциялауға ЖСҚ әзірлеу. Мердігер ұйым-"Таза Су "жобалау-конструкторлық фирмасы" ЖШС. Аяқталу мерзімі-наурыз 2026 ж.жобаның құны – 75 млн. тг.

        6) Баку көшесінен Орджоникидзе көшесінің тұйығына дейін Қарасу өзенінің арнасын реконструкциялауға ЖСҚ әзірлеу. Мердігер ұйым-"Таза Су "жобалау-конструкторлық фирмасы" ЖШС. Аяқталу мерзімі-2026 жылдың наурызы жобаның құны –

69 млн. тг.

        7) шағын аудандағы тоғанды механикалық тазартуға (реконструкциялауға) ЖСҚ әзірлеу. Қарасу, іргелес аумақты абаттандырумен. Мердігер ұйым - "Таза Су "жобалық-конструкторлық фирмасы" ЖШС. Аяқталу мерзімі-наурыз 2026 ж.жобаның құны – 93 млн. тг.

        8) Алматы қаласының Медеу ауданында Абылғазы өзенінің арнасын жағалауды нығайтуға (жаңа құрылысқа), іргелес аумақты абаттандырумен ЖСҚ әзірлеу. Мердігер ұйым - "Таза Су "жобалық-конструкторлық фирмасы" ЖШС. Аяқталу мерзімі-мамыр 2026 ж.жобаның құны – 77 млн. тг.

        9) Алатау ауданында Қарасу өзенінің арнасын реконструкциялауға ЖСҚ әзірлеу 5. Мердігер ұйым - "Таза Су "жобалық-конструкторлық фирмасы" ЖШС. Аяқталу мерзімі-мамыр 2026 ж.жобаның құны – 25 млн. тг.

        10) Бостандық ауданындағы Қожакеев көшесі, 8/1 мекенжайында орналасқан әкімшілік блогы бар су бөлгіш гидроторапты реконструкциялауға ЖСҚ әзірлеу. Мердігер ұйым - "Су Жоба Құрылыс" ЖШС. Аяқталу мерзімі-2026 жылдың мамыры. Жобаның құны-86 млн. тг.

        11) Наурызбай ауданында Тастыбұлақ өзенінің арнасын (жаңа құрылысын) жағалауды нығайтуға ЖСҚ әзірлеу. Мердігер ұйым-"Таза Су "жобалау-конструкторлық фирмасы" ЖШС. Аяқталу мерзімі-2026 жылғы мамыр жобаның құны-18,5 млн. тг.

         Алматы қаласының су ресурстарын кешенді және ұтымды басқару бойынша шеберлік жоспарын әзірлеу аяқталды. Ағымдағы жағдайды талдау негізінде сумен жабдықтау, су үнемдеу, су объектілерінің қауіпсіздігін қамтамасыз ету, Қалалық су объектілерін күтіп ұстау мәселелерімен айналысатын жекелеген мемлекеттік органдар мен ұйымдардың функцияларын жүйелеу бойынша ұсынымдар берілді, су ресурстарын ұтымды басқаруды қамтамасыз ету жөніндегі функцияларды жетілдіру және өзара интеграция бойынша ұсынымдар берілді, Су шаруашылығы және су қатынастары саласында бірыңғай оператор құру жөнінде ұсыныстар берілді Алматы қаласы бірыңғай оператор Жарғысының жобасын әзірледі, су ресурстарын басқару жүйесін ақпараттық-талдамалық қамтамасыз етуді жетілдіру бойынша ұсыныстар берілді және т. б.

 

Қалдықтарды басқару бойынша:

Алматы қаласының аумағында қатты тұрмыстық қалдықтарды (ҚТҚ) жинау және әкету жөніндегі қызметтермен халықты 100% қамту қамтамасыз етілген. Қызметтерді 20 қоқыс шығаратын ұйым (МВО) ұсынады, барлығы 300 бірлікке жуық мамандандырылған техника жұмылдырылған. Қоқыс шығаратын ұйымдардың жұмысына мониторинг жүргізіледі. 

Жеке секторда ҚТҚ шығару бестарсыз әдіспен жүзеге асырылады: қалдықтар бекітілген кестеге сәйкес (аптасына бір рет) меншік иесінің ыдысында тікелей арнайы көлікке, контейнерлік алаңдарда жиналмай шығарылады.    Абаттандырылған секторда қалдықтарды контейнерлік алаңдардан шығару күн сайын жүзеге асырылады. Проблемалық учаскелерде әкету кестесі ұлғайтылды-ҚТҚ күніне екі рет әкетіледі.

МВО ведомстволық есептілігінің деректері бойынша жиналған және тасымалданған ҚТҚ көлемі 2025 жылы - 595502 тоннаны құрады. Қайта өңделген ҚТҚ көлемі - 111308,78 тонна немесе 18,7% құрады.

        Алматы қаласының аумағында қалдықтарды көмуге арналған полигондар

жоқ. Барлық жиналатын қалдықтар қоқыс сұрыптау кешеніне ("Green Recycle" ЖШС), сондай-ақ орналасқан полигондарға жіберіледі

Алматы агломерациясында (Қарасай ауданындағы "Kaz Waste Conversion" ЖШС,

"Таза жер Эко" ЖШС және Іле ауданындағы "ADC Taza Alem" ЖШС, Талғар ауданындағы "Эко Сервис Групп" ЖШС).

Контейнерлік алаңдар маңында ірі габаритті қалдықтарды (ҚММ) санкциясыз жинауды болдырмау мақсатында Алматы қаласы цифрландыру басқармасымен 2025 жылы 440 бейнебақылау камерасы орнатылды. Аталған шара бақылауды арттыруға және бұзушылықтарды жедел анықтауға бағытталған.       

"Eco Almaty" ЖШС қалдықтарды бөлек жинауды ұйымдастыру үшін 2 бірлік арнайы техника сатып алды, қайталама шикізатты бөлек жинау үшін 350 торлы контейнер сатып алу және орнату жоспарланған.

"Eco Almaty" ЖШС Қоршаған ортаны қорғау бөлімі Алматы қаласы полиция департаментінің табиғатты қорғау полициясымен бірлесіп, ірі көлемді қоқыстарды (ҚММ) рұқсатсыз орналастыру фактілерін қоса алғанда, абаттандыру ережелерін бұзушылықтарды анықтау және жолын кесу үшін Алматы қаласы аудандарын күнделікті аралауды ұйымдастырды. Алматы қаласын абаттандыру қағидаларын бұзғаны үшін полиция Департаментімен бірлескен қызмет нәтижелері бойынша жалпы сомасы 573 403 560 теңгеге                     6 875 әкімшілік хаттама жасалды .

        Бөлім құрылыс-монтаждау жұмыстарына (ҚМЖ)мониторинг жүргізеді қолданыстағы контейнерлік алаңдарды (КП) реконструкциялау және салу бойынша. Мемлекеттік сатып алу аясында (3,2 млрд теңге, мердігер ұйым – "Еділстрой" ЖШС) 2025 жылы 354 КП салу жоспарланған болатын, көлемі 3 текше метр болатын 1 682 көмілген пластикалық контейнер орнатумен         354 алаңда (1 682 контейнер) іс жүзінде жұмыстар орындалды, оның ішінде 343 алаңның құрылысы толығымен аяқталды, 11 алаң абаттандыру сатысында тұр.

        Бөлім қағидалар жобасын әзірлеуге қатысады Алматы қаласының қалдықтарын басқару бойынша халықаралық қаржы корпорациясының (IFC) ұсынымдарын Seureca (Veolia тобы) Француз Консалтингтік компаниясымен бірлесіп, Алматы қаласында қалдықтарды басқару саласында заманауи технологиялар мен озық тәсілдерді енгізу бойынша коммуналдық қалдықтарды басқару жөніндегі бағдарламаның жобасын түзету мониторингі жүргізілуде. Аталған зерттеу (IFC) қалдықтарды басқару жүйесінің тиімділігін арттыруға, сұрыптау, қайта өңдеу және энергетикалық кәдеге жарату инфрақұрылымын дамытуға бағытталған ұсыныстарды қамтиды.

        Бағдарламаның жобасы IFC және Seureca тұжырымдары мен ұсынымдарының интеграциясын ескере отырып өзектендіріледі; статистикалық, болжамды және технологиялық көрсеткіштер жаңартылады; қалдықтардың пайда болуы, қайта өңделуі және орналастырылуы есептеулеріне түзету жүргізіледі.  Пысықтау аяқталғаннан және өзектендірілген деректер енгізілгеннен кейін бағдарламаның жаңартылған редакциясы белгіленген тәртіппен Алматы қаласы мәслихатының қарауы және бекітуі үшін енгізілетін болады.

        Қалдықтарды бөлек жинауды енгізу бойынша жұмыс жүргізілуде, қайта шикізаттың әртүрлі түрлерін қабылдау бойынша желіні дамыту бойынша ШОБ-қа жәрдем көрсетілуде:

        - "ECO Network" ЖШС қала ұйымдарында қалдықтарды бөлек жинау үшін 1200-ден астам эко-бокс орнатылды;

        - Freedom Holding Corp. Эко-хабпен серіктестікте 70 фандомат (әр ауданның коммуналдық орталықтары, Эко-хаб, Панфилов көшесі) орнатылды;

        - экологиялық және әлеуметтік жобаларды қолдау аясында "the FABRIQA" ЖШС-мен ынтымақтастық туралы меморандум жасалды. Қала аумағында 23 мекен-жай бойынша тоқыма жинауға арналған экобокстар орнатылған. 2025 жылы Алматы қаласы бойынша 282 тоннаға жуық тоқыма қалдықтары жиналды.

        Бөлім "Таза Қазақстан" Республикалық бағдарламасын іске асыру бойынша есепті ақпаратты жинауға және ұсынуға жауапты болып табылады.

Санитарлық тазарту бойынша 320-ға жуық жалпы қалалық іс-шаралар өткізілді, 641 мыңнан астам адам қатысты.

 

Басқарманың 2026 жылға жоспары

 

Экологиялық реттеу бөлімі

Қоршаған орта сапасының нысаналы көрсеткіштерін бекіту және оларға қол жеткізу мониторингі.

Алматы қаласының атмосфералық ауаны қорғау қағидаларын іске асыру бойынша: "таза ауа" ақпараттық жүйесін құру; ескі автомобильдерді сатып алу тетігін әзірлеу жоспарлануда.

"Eco Almaty" ЖШС - мен бірлесіп-кәсіпорындардың атмосфералық ауаны қорғау Қағидалары нормаларының орындалуын мониторингтеу; операторлардың қоршаған ортаны қорғау жөніндегі іс-шаралар жоспарының орындалуын мониторингтеу; Қағидалар нормаларының сақталуын мониторингтеуге жұртшылықтың қатысуын ұйымдастыру.

Алматы қаласы бойынша экология Департаментімен, санитариялық-эпидемиологиялық бақылау департаментімен бірлесіп, операторлардың қоршаған ортаға теріс әсерін азайту жөніндегі қызметіне тексеру жүргізу.

Табиғат қорғау заңнамасын толықтыру жөнінде ұсыныстар енгізу.

 

Су объектілерін басқару бойынша:

9 нысан бойынша жобаларды іске асыруды аяқтау:

- Үлкен Алматы өзені (5,7 км). "Павлодар өзен порты" АҚ мердігерлік ұйымы. ҚМЖ – нің аяқталуы-сәуір 2026 ж;

- Бакты күрделі жөндеу. Қонаев гидротехникалық құрылыстармен (23,1 км). "Павлодар өзен порты" АҚ мердігерлік ұйымы. Аяқталу мерзімі-2026 жылдың қазан айы;

- Қарғалы өзенін қайта жаңарту (Жандосов көшесінен Рысқұлов даңғылына дейін, 6,7 км). "Павлодар өзен порты" АҚ мердігерлік ұйымы. ҚМЖ – нің аяқталуы-маусым 2026 ж;

- Боралдай өзені арнасының учаскесін қайта жаңарту (2 км). "Агидель-Ас" ЖШС мердігерлік ұйымы. ҚМЖ аяқталу мерзімі-тамыз 2026 ж.;

- Қазыбаев көшесі 18 мекен-жайында орналасқан өндірістік базаны қайта жаңарту (учаскенің ауданы 2,8 га). "Global Construction kz" ЖШС мердігерлік ұйымы. Аяқталу мерзімі-қыркүйек 2026 ж;

- Есентай өзені мен Керенқұлақ өзені арасында су бұру желілерін салу

(2 км). Мердігер ұйым - "УМР-6" ЖШС. Аяқталу мерзімі-шілде 2026 ж;

- "Алматы қаласының батыс бөлігінде арық желілері мен нөсер кәріздерін салу және реконструкциялау":"Байланыстромеханизация" ЖШС мердігерлік ұйымы. Аяқталу мерзімі-2026 жылдың маусымы

– Алматы қаласының шығыс және орталық бөліктерінде арық желілері мен нөсер кәріздерін салу және реконструкциялау: мердігерлік ұйым - "АлматыДорСтрой"ЖШС. Аяқталу мерзімі (орталық) – 2026 жылғы наурыз, аяқталу мерзімі (Шығыс) - 2026 жылғы шілде

 

11 ЖСҚ әзірлеуді аяқтау:

1) Жигитовка өзені тоғандарының гидротехникалық құрылыстарын шағын аудан аумағында реконструкциялауға ЖСҚ әзірлеу. Алатау ауданының томирисі. Мердігер ұйым - "Казгипроводхоз Институты" ЖШС. Аяқталу мерзімі-2026 жылдың мамыры

2) Алматы қаласындағы Рысқұлов даңғылынан көлге дейінгі Кіші Алматы өзені арнасының жекелеген учаскелерін реконструкциялауға ЖСҚ әзірлеу. Әуежай, су қорғау белдеуін абаттандырумен. 2025 жылғы 24 сәуірде "Улмад" ЖШС-мен шарт жасалды. Аяқталу мерзімі мамыр 2026 ж.жобаның құны – 88 млн. тг.

3) іргелес аумақты абаттандыра отырып, Үлкен Алматы өзенінің арнасын Бак бойындағы көшеден қаланың солтүстік шекарасына дейін жағалауды нығайтуға (жаңа құрылысқа) жобалау-сметалық құжаттама әзірлеу. Мердігер ұйым - "Биосфера" ғылыми-өндірістік кәсіпорны ЖШС. Аяқталу мерзімі-мамыр 2026 ж.жобаның құны – 85 млн. тг.

4)Үлкен Алматы өзені арнасының вдхр учаскесін реконструкциялауға жобалау-сметалық құжаттаманы әзірлеу. Сайран көшеге дейін. БАК және гидротехникалық құрылыстар бойымен. Мердігер ұйым - "Биосфера" ғылыми-өндірістік кәсіпорны ЖШС. Аяқталу мерзімі-мамыр 2026 ж.жобаның құны – 144 млн. тг.

5) Медеу ауданындағы Ақ-қайын санаторийінен Оспанов көшесіне дейін Терісбұлақ өзенінің арнасын реконструкциялауға жобалау-сметалық құжаттаманы әзірлеу. Мердігер ұйым-"Таза Су "жобалау-конструкторлық фирмасы" ЖШС. Аяқталу мерзімі-наурыз 2026 ж.жобаның құны – 75 млн. тг.

6) Баку көшесінен Орджоникидзе көшесінің тұйығына дейін Қарасу өзенінің арнасын реконструкциялауға жобалау-сметалық құжаттаманы әзірлеу. Мердігер ұйым-"Таза Су "жобалау-конструкторлық фирмасы" ЖШС. Аяқталу мерзімі-наурыз 2026 ж.жобаның құны – 69 млн. тг.

7 )кам ауданындағы тоғанды механикалық тазартуға (реконструкциялауға) жобалау-сметалық құжаттаманы әзірлеу. Қарасу, іргелес аумақты абаттандырумен. Мердігер ұйым-"Таза Су "жобалау-конструкторлық фирмасы" ЖШС. Аяқталу мерзімі-наурыз 2026 ж.жобаның құны – 93 млн. тг.

8) Алматы қаласының Медеу ауданында Абылғазы өзенінің арнасын жағалауды нығайтуға (жаңа құрылысқа), іргелес аумақты абаттандырумен ЖСҚ әзірлеу. Мердігер ұйым-"Таза Су "жобалау-конструкторлық фирмасы" ЖШС. Аяқталу мерзімі-мамыр 2026 ж.жобаның құны – 77 млн. тг.

9) Алатау ауданында Қарасу өзенінің арнасын реконструкциялауға ЖСҚ әзірлеу 5. Мердігер ұйым-"Таза Су "жобалау-конструкторлық фирмасы" ЖШС. Аяқталу мерзімі-мамыр 2026 ж.жобаның құны – 25 млн. тг.

10) Бостандық ауданындағы Қожакеев көшесі, 8/1 мекенжайында орналасқан әкімшілік блогы бар су бөлгіш гидроторапты реконструкциялауға ЖСҚ әзірлеу. Мердігер ұйым - "Су Жоба Құрылыс" ЖШС. Аяқталу мерзімі-2026 жылдың мамыры.  Жобаның құны-86 млн. тг.

11) Наурызбай ауданында Тастыбұлақ өзенінің арнасын (жаңа құрылысын) жағалауды нығайтуға ЖСҚ әзірлеу. Мердігер ұйым-"Таза Су "жобалау-конструкторлық фирмасы" ЖШС. Аяқталу мерзімі –

мамыр 2026 ж.жоба құны – 18,5 млн. тг.

 

Көгалдандыру бойынша

Жалпы ауданы 380 мың шаршы метрден асатын жалпы қалалық аумақта сәндік-гүлді көгалдандыру.

Биіктігі 4-6 метр 6 мыңнан астам ірі ағаш, биіктігі 2,5 метр 38 мыңға жуық ағаш көшеттерін, 500 мыңнан астам көпжылдық бұталарды отырғызу.

Жасыл екпелерді түгендеу және орман-патологиялық зерттеу жөніндегі жұмыстарды жалғастыру, орта мерзімді кезеңге арналған жасыл қорды одан әрі дамытудың бірыңғай стратегиясын айқындау мақсатында дендрологиялық жоспар әзірлеу.

Дендрологиялық жоспардың жобасын келісу және оны бекіту.

Елді мекендердің жасыл екпелерін құрудың, күтіп-ұстаудың және қорғаудың үлгілік қағидаларын ескере отырып, Алматы қаласының жасыл екпелерін күтіп-ұстау және қорғау қағидаларын түзету

Жасыл желектерге күтім жасау жұмыстарының сапасын бақылау

Қорғау іс-шараларын жүргізу (жасыл екпелерді зиянкестерден биоөңдеу).

 

Қалдықтарды басқару бойынша

ҚТҚ жинауға арналған контейнерлік алаңдарды реконструкциялауды аяқтау.

Алмалы ауданының аумағында қалдықтарды бөлек жинау бойынша пилоттық жобаны іске қосу, кейіннен осы тәжірибені қаланың басқа аудандарында масштабтау.

Алматы қаласы Мәслихатының Алматы қаласының қалдықтарды басқару бағдарламасы мен қағидаларын бекітуі.

Қалдықтарды басқару қағидаларына сәйкес "қалдықтарды басқару" ақпараттық жүйесін құру (оператор – "Eco Almaty"ЖШС).

Алматы қаласының аумағында қоқыс жағу зауытын салу жөніндегі инвестициялық жобаны іске асыру мониторингі.

Қалдықтарды бөлек жинауды енгізу бойынша ШОБ-тағы өзара іс-қимыл.