2026 жылдың бірінші жарты жылдығының қорытындысы бойынша
орталық мемлекеттік және астананың, облыстардың, республикалық маңызы бар қалалардың жергілікті атқарушы органдарының
АШЫҚТЫҚ ИНДЕКСІ
МАЗМҰНЫ
|
КІРІСПЕ…………….…………...…………………………………………………….. |
3 |
|
ӘРПК ТАЛАПТАРЫНЫҢ ОРЫНДАЛУЫ.……………………………………… |
5 |
|
Арыздар мен шағымдарды қарау мерзімдерін сақтау ……………………...…... |
9 |
|
Арыздар мен шағымдарды қайта жолдау мерзімдерін сақтау ……………………. |
12 |
|
Тыңдау рәсімін сақтау …………………………………………… |
14 |
|
Статистикалық деректерді жүргізу сапасы ………………………………………... |
17 |
|
Сот шешімі бойынша негізді деп танылған арыздар мен шағымдардың үлесі .... |
18 |
|
Жеке қабылдаулардың қарқындылығы ….……………...……………………...... |
20 |
|
Бірінші басшылардың белсенділігі ………………………………………………. |
24 |
|
Қабылдауды күтудің орташа уақыты …………………………………………..... |
26 |
|
АШЫҚ ҮКІМЕТ …………………………………………..……..…….. |
29 |
|
Ашық деректер…………………………………………………………………... |
31 |
|
Ашық бюджет……………………………………………………….. ………... |
34 |
|
Ашық НҚА …………………………………………………………………..… |
37 |
|
ХАЛЫҚПЕН КЕРІ БАЙЛАНЫС ……................................................................... |
39 |
|
Мемлекеттік органдардың жұмысына арыз иелерінің қанағаттану көрсеткіші |
42 |
|
Мемлекеттік органға келіп түсетін жолданымдар құрылымындағы сұрау салулардың үлес салмағы |
45 |
|
«e-Өтініш» АЖ Білім базасының сұранысқа ие болуы…………………………. |
47 |
|
Халықпен кездесулер ……………………………………………………………… |
50 |
|
Аккредиттелмеген коммуникация арналарының болуы ……………………… |
56 |
|
ІШКІ БАҚЫЛАУ ЖӘНЕ ӨЗІНДІК ТӘРТІП ……………………………… |
59 |
|
«Ақпаратқа қол жеткізу туралы» ҚРЗ 16-бабына сәйкес ресми интернет-ресурсты толтыру………….……………………………………………... |
61 |
|
Шағымдар мен арыздарды қарау сапасын ішкі бақылау …….…... |
63
|
|
«Жасырын «Мемлекеттік қызметтерді анықтау» ынталандыру индикаторы бойынша бағалау……………………………………………………………………………………… |
66 |
|
ҚОРЫТЫНДЫЛАР ……………………………………………………………………… |
68 |
КІРІСПЕ
Осы баяндама 2026 жылдың бірінші жартыжылдығының қорытындысы бойынша жеке тұлғалар мен заңды тұлғалар өкілдерінің өтініштерін қарау жөніндегі мемлекеттік органдар жұмысының тиімділігін бағалау мақсатында дайындалды.
Ашықтық индексі қоғам алдындағы есептілік дәрежесін, мемлекеттік органдардың халықтың сұрау салуларына сапалы әрі мерзімінде жауап беруге дайындығын, сондай-ақ мемлекеттік органдар иеленетін ақпараттың қолжетімділігін қамтамасыз етуді сипаттайды.
Ашықтық индексі – цифрлық деректерді және азаматтардың кері байланысын талдауға негізделген мемлекеттік органдар қызметінің тиімділігін кешенді бағалау құралы.
АШЫҚТЫҚ ИНДЕКСІНІҢ НЕГІЗГІ АРТЫҚШЫЛЫҚТАРЫ:
Нақты цифрлық деректерді пайдалану: деректер «е-Өтініш» және мемлекеттік органдардың АЖ-ларынан алынады, бұл бағалау нәтижелерінің объективтілігін айтарлықтай арттырады.
Мемлекеттік органдардың ашықтығын бағалаудың қалыптасқан және тексерілген құралы: жұмысқа енгізілгенге дейін Ашықтық индексі мемлекеттік органдарда 3 жыл бойы (2023-2026 жж.) пилоттық сынақтан өтті.
Өтініш берушілер алынған жауаптарды өздері бағалайды: Ашықтық индексінің ерекшелігі – азаматтарды мемлекеттік органдар «е-Өтініш» АЖ-да ұсынатын жауаптардың сапасын 5 балдық шкала бойынша бағалауға тарту.
Бағалау үшін бірнеше деректер көзі алынады, сондай-ақ бірнеше мемлекеттік орган тартылған:
ҚСжАЕК азаматтардың өтініштерімен жұмыс істеу кезінде тәртіпті және ӘРПК талаптарының сақталуын, МАМ – мемлекеттік органдардың ашықтық дәрежесін, ал ЖИЦДМ – Бірыңғай білім базасының (БББ) толтырылу толықтығын және жасырын мемлекеттік қызметтерді анықтауды бағалайды.
Әрбір мемлекеттік органның «қателермен жұмыс істеу» мүмкіндігі: органдар өз прогресін бағалайды, қызметіндегі әлсіз тұстарды анықтайды және оларды жою жөнінде шаралар қабылдайды.
Рейтингте төмен позиция болған жағдайда мемлекеттік орган көрсеткіштерді жақсарту жөніндегі «Жол картасын» бекітуге және оның ресми сайтта жариялануын қамтамасыз етуге міндетті.
Бағалаудың негізгі бағыттары:
Индексті есептеу үшін ақпарат көздері объективті (уәкілетті мемлекеттік органдардың ресми статистикасы) және субъективті («Электрондық жолданымдар» ААЖ және «Smart Data Ukimet» ақпараты, бағаланатын мемлекеттік органдардың статистикасы, ашық деректер интернет-порталы және мемлекеттік органдардың өзге де есептік ақпараты) деректерді қамтиды. Ақпаратты қайта тексеру кездейсоқ таңдау әдісімен жүргізіледі.
Ашықтық индексін есептеу әдістемесі тұтастай қайта қаралды, 2025 жылғы пилоттық сынақ нәтижелерін ескере отырып, критерийлердің құрылымы жетілдірілді:
«ӘРПК талаптарының орындалуы» критерийі. Критерийдің мәні өтініштермен жұмыс істеу және азаматтарды жеке қабылдауды ұйымдастыру жөніндегі заңнаманы сақтау бағытында мемлекеттік органдардың қызметін бағалаудан тұрады.
«ӘРПК талаптарының орындалуы» критерийінен «Негізсіз қайта жолдау» индикаторы алынып тасталды, себебі қазіргі кезеңде оның мониторингі тек қол режимінде жүзеге асырылады, ал оны автоматтандыру мүмкіндігі әзірге жоқ.
«Ашық Үкімет» критерийі елде жүргізіліп жатқан саясат туралы халықты ақпараттандыру мақсатында мемлекеттік органдарды ақпаратты проактивті таратуға ынталандыруды көздейді.
«Ашық Үкімет» критерийіне «Ашық бюджет» және «Ашық НҚА» индикаторлары бойынша бюджеттік материалдар мен нормативтік құқықтық актілерді орналастыру дұрыстығын бағалауды көздейтін жаңа көрсеткіштер қосылды.
«Халықпен кері байланыс» критерийі мемлекеттік органдарды мемлекет пен қоғам диалогының сапасын арттыруға ынталандыруға бағытталған.
««e-Otinish» білім базасына сұраныс» индикаторын есептеу формуласы өзгертілді. Атап айтқанда, мемлекеттік орган Бірыңғай білім базасын (БББ) тоқсанына кемінде бір рет толықтыруды қамтамасыз етуге тиіс екені белгіленді. Бұл ретте есепті тоқсанда жауаптары бар кемінде 30 жиі қойылатын сұрақ (ЖҚС) орналастырылуы тиіс.
«Ішкі бақылау және өзіндік тәртіп» критерийі халықпен өзара іс-қимыл сапасын арттыруға бағытталған мемлекеттік органдардың бастамашылық жұмысын бағалайды.
Аталған критерий өзгеріссіз қалды.
Ашықтық индексін бағалаудың негізгі мақсаттары:
Тиімділік және жеделдік: мемлекеттік органдардың өтініштермен және өтініш берушілермен қаншалықты тиімді әрі жедел жұмыс істейтіні туралы нақты түсінік қалыптастыруға мүмкіндік береді.
Өзара іс-қимыл сапасы: мемлекеттік органдардың халықпен өзара іс-қимыл сапасын бағалау күшті және әлсіз тұстарды анықтауға, процестерді оңтайландыруға және «осал тұстарды» жоюға көмектеседі.
Қанағаттану деңгейі: мемлекеттік органдардың өтініштерге жауаптарын, олардың жоғары тұрған және сот органдарына шағымдануын кешенді бағалау өтініштерді қарау нәтижелеріне және мемлекеттік органдармен өзара іс-қимылға өтініш берушілердің қанағаттану деңгейін объективті өлшеуге мүмкіндік береді.
Ақпараттық-түсіндіру жұмысы: мемлекеттік органдардың жұмысы туралы ақпараттың ашықтығы мен қолжетімділігі нақты қоғамдық сұраныстарды негізге ала отырып, ақпараттық-түсіндіру жұмысын проактивті жүргізуге мүмкіндік береді.
Бағалау жүргізу үшін бағаланатын мемлекеттік органдардың бағалауға уәкілетті органдарға ұсынған ақпаратының дұрыстығын бағаланатын мемлекеттік органдардың өздері қамтамасыз етеді.
«ӘРПК ТАЛАПТАРЫНЫҢ ОРЫНДАЛУЫ»
ӘДІСТЕМЕ
Берілген ұпайлардың максималды саны – 30.
«ӘРПК талаптарының орындалуы» критерийі бойынша жалпы балл мынадай индикаторлар бойынша балдарды қосу жолымен айқындалады:
4) «Статистикалық деректерді жүргізу сапасы»: бағалау жолданымдарды тіркеу кезінде есепке алу карточкаларына (деректемелік құрамға) енгізілетін мәліметтерді толтырудың толықтығы мен дұрыстығын анықтауға бағытталған. Максималды балл – 2. Есептеу қаралған жолданымдар санының жол берілген бұзушылықтар санына арақатынасына байланысты (пайызбен) жүргізіледі. Егер критерий бойынша алынған нәтиже минус таңбасымен көрсетілген мәнді құраса, мемлекеттік органға осы индикатор бойынша 0 балл беріледі.
5) «Сот шешімі бойынша негізді деп танылған арыздар мен шағымдардың үлесі (сот қанағаттандырған)»: индикатор бойынша бағалау келіп түскен арыздар мен шағымдарды сапалы қарау бөлігінде мемлекеттік органдар шараларының тиімділігін айқындау үшін жүзеге асырылады. Максималды балл 6. Шешімдері есепті кезеңде сот тәртібімен қайта қаралған және қанағаттандырылған шағымдар мен өтініштер мемлекеттік органда болмаған жағдайда мемлекеттік органға 6 балл беріледі.
6) «Жеке қабылдаулардың қарқындылығы»: бағалау жеке қабылдаулардың жиілігін арттыруға бағытталған және ӘРПК-нің 90-бабында белгіленген жеке қабылдаулар саны бойынша ең төменгі деңгейге сүйене отырып жүзеге асырылады. Максималды балл – 4.
7) «Бірінші басшылардың белсенділігі»: бағалау тікелей Бірінші басшылардың жеке қабылдауларын жүргізуге ынталандыруға бағытталған. Индикатор бағаланатын мемлекеттік органның бірінші басшылары қабылдаған азаматтардың ұйымдастырылған қабылдаулардың жалпы санына қатысты пайызы негізінде есептеледі. Максималды балл - 4, егер:
- ЖАО бірінші басшылары жалпы санынан 35% және одан да көп азаматтарды қабылдады;
- ОМО бірінші басшылары жалпы санынан 30% және одан да көп азаматтарды қабылдады.
8) «Қабылдауды күтудің орташа уақыты: бағалау арыз иелерінің жеке қабылдауды күту уақытын қысқартуға бағытталған, оны есептеу кезінде жолданым тіркелген күннен бастап және жеке қабылдауға жазылу туралы хабарламаға дейінгі уақыт ескеріледі. Максималды балл – 3. Егер жолданым тіркелген күннен бастап және жеке қабылдауға жазылу туралы хабарламаға дейін 15 жұмыс күнінен аспаған жағдайда беріледі. Индикатор бойынша есептеу кезінде «Жеке қабылдауды нақты жүргізу» түзету коэффициенті қолданылады (егер арыз иесі белгіленген күні қабылданған болса, коэффициент 1, егер арыз иесі белгіленген қабылдау күнінен бастап бір ай ішінде қабылданған болса, 0,5, егер жазылған арыз иесінің жеке қабылдауы ұйымдастырылмаған болса немесе арыз иесі белгіленген күннен бастап бір ай өткен соң қабылданған болса).
Есепті кезеңде жеке қабылдауға тіркелген азаматтар болмаған жағдайда бағаланатын мемлекеттік органға ең жоғары балл беріледі.
Статистикалық деректерге сәйкес, 2026 жылдың 6 айында ел бойынша барлығы 3 млн өтініш тіркелген, бұл 2025 жылдың ұқсас кезеңіндегі көрсеткіштен 28,5%-ға жоғары (2 355 739-дан 3 027 798-ге дейін).
Шағымдардың үлесі – 6,4% немесе 185 мың (5,3% немесе 126 мың), өтініштердің үлесі – 63,5% немесе 1,9 млн (65,1% немесе 1,5 млн), сұрау салулардың үлесі – 16,7% немесе 494 мың (16,1% немесе 380 мың), хабарламалардың үлесі – 7,2% немесе 209 мың (8% немесе 188 мың), ұсыныстардың үлесі – 5,6% немесе 164 мың (5% немесе 119 мың), үн қатулардың үлесі – 0,6% немесе 25 мың (0,5% немесе 14 мың).
Халық мемлекеттік органдарға көбіне электрондық форматта жүгінген – 93,3% немесе 2,8 млн өтініш, бұл ретте қағаз түріндегі өзара іс-қимыл (қолма-қол, пошта және т.б.) да сұранысқа ие болып, мұндай өтініштердің көлемі 6,6% немесе 200 мыңды құрады (2025 жылы электрондық форматта – 91,3% немесе 2,1 млн, қағаз түрінде – 8,7% немесе 200 мың).
Өтініш берушілердің саны 861 мыңды құрады, оның ішінде:
Бұрынғыдай, өтініш берушілер үшін мына мәселелер өзекті болып қалуда:
5) қоғамдық және жол қауіпсіздігі – 176 175 немесе 5,8% (оның ішінде: 46,9% – жол қозғалысы саласында, 35% – әкімшілік практика және 18,1% – қоғамдық тәртіп пен адамгершілікке қол сұғушылық).
Келіп түскен жолданымдардың жалпы санының 67,3%-ы (2 млн) орталық мемлекеттік органдарға (бұдан әрі – ОМО), ал 32,7%-ы (928 мың) жергілікті атқарушы органдарға (бұдан әрі – ЖАО) тиесілі.
Орталық деңгейде өтініштердің ең көп саны Ішкі істер – 15,6% (472 мың), қаржы – 10,1% (307 мың), жасанды интеллект және цифрлық даму – 5% (151 мың), әділет министрліктеріне – 4,8% (145 мың) келіп түскен.
Жергілікті деңгейде азаматтар Алматы қаласының әкімдігіне – 6% (180 мың), Астана қаласының әкімдігіне – 3,5% (106 мың), Алматы облысының әкімдігіне – 2% (63 мың), Түркістан облысының әкімдігіне – 1,6% (49 мың) және Ақмола облысының әкімдігіне – 1,6% (48 мың) барынша көп жүгінген.
ӘРПК талаптарын орындаудың ең жоғары деңгейі Бас прокуратурада, Ғылым және жоғары білім министрлігінде, Атом энергиясы жөніндегі агенттікте, Бәсекелестікті қорғау және дамыту агенттігінде байқалды.
Орташа көрсеткіштер арасында ең төмен балл жинаған мемлекеттік органдардың ТОП-3 тізімін Ішкі істер министрлігі, Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі, сондай-ақ Қаржылық мониторинг агенттігі құрады.
Орталық мемлекеттік және жергілікті атқарушы органдарда ӘРПК талаптарын орындаудың төмен деңгейі тіркелген жоқ.
ОМО бөлінісіндегі балдардың бөлінуі
|
Атауы |
Балл |
Санаты |
|
БП |
30 |
А |
|
ҒЖБМ |
28,43 |
А |
|
АЭА |
27,72 |
А |
|
БҚДА |
27,42 |
А |
|
ТжСМ |
26,84 |
А |
|
СРИМ |
25,65 |
А |
|
СИМ |
25,55 |
А |
|
ӨҚМ |
25,54 |
А |
|
МАМ |
25,40 |
А |
|
ЭМ |
25,26 |
А |
|
ҚНРДА |
24,95 |
В |
|
АШМ |
24,74 |
В |
|
ТЖМ |
24,67 |
В |
|
ЭТРМ |
24,66 |
В |
|
ҚМ |
24,54 |
В |
|
ДСМ |
24,44 |
В |
|
СЖРА |
24,28 |
В |
|
КМ |
24,23 |
В |
|
Қаржымині |
23,94 |
В |
|
ҰБ |
23,91 |
В |
|
ОАМ |
23,85 |
В |
|
ӘМ |
23,64 |
В |
|
ЖИЦДМ |
22,58 |
В |
|
СІМ |
22,30 |
В |
|
МҚІА |
21,79 |
В |
|
ҰЭМ |
21,78 |
В |
|
ІІМ |
21,00 |
В |
|
ЕХӘҚМ |
20,21 |
В |
|
ҚМА |
19,45 |
В |
ЖАО бөлінісіндегі балдардың бөлінуі
|
Атауы |
Балл |
Санаты |
|
Ақмола |
29,56 |
А |
|
Жамбыл |
29,50 |
А |
|
Астана қ. |
28,89 |
А |
|
Қарағанды |
28,86 |
А |
|
Абай |
28,86 |
А |
|
Қызылорда |
28,60 |
А |
|
Ақтөбе |
28,57 |
А |
|
Павлодар |
28,13 |
А |
|
ШҚО |
28,03 |
А |
|
СҚО |
26,86 |
А |
|
Алматы обл. |
26,55 |
А |
|
Шымкент қ. |
25,91 |
А |
|
Түркістан |
25,62 |
А |
|
Жетісу |
25,61 |
А |
|
БҚО |
25,53 |
А |
|
Ұлытау |
25,40 |
А |
|
Атырау |
22,06 |
В |
|
Маңғыстау |
21,96 |
В |
|
Алматы қ. |
18,43 |
В |
|
Қостанай |
17,62 |
В |
Өңірлік деңгейде ӘРПК талаптарын орындаудың жоғары деңгейі бойынша ТОП-5 Ақмола, Жамбыл облыстарының, сондай-ақ Астана қаласының, Қарағанды облысының және Абай облысының әкімдіктерінде байқалды.
Орташа көрсеткіштер арасында ең төмен балл жинаған ТОП-4 жергілікті атқарушы орган Атырау, Маңғыстау облыстарының, сондай-ақ Алматы қаласы мен Қостанай облысының әкімдіктері болып белгіленді.
2025 жылдың бірінші жартыжылдығымен салыстырғанда Өнеркәсіп және құрылыс, Оқу-ағарту, Ғылым және жоғары білім, Сыртқы істер министрліктері, сондай-ақ Алматы қаласы мен Қостанай облысының әкімдіктері өз нәтижелілігін жақсартты.
Сонымен қатар, 2025 жылдың бірінші жартыжылдығы бойынша бағалау нәтижелерімен салыстырғанда Ұлттық Банктің, Стратегиялық жоспарлау және реформалар агенттігінің, Мемлекеттік қызмет істері агенттігінің, Ұлттық экономика, Қорғаныс, Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрліктерінің нәтижелері төмендеді, осыған байланысты аталған мемлекеттік органдардың бағалау санаты «А» санатынан «В» санатына төмендетілді.
Бас прокуратура, Бәсекелестікті қорғау және дамыту агенттігі және Су ресурстары және ирригация министрлігі 2025 жылдың бірінші жартыжылдығы бойынша бағалау нәтижелерімен салыстырғанда «А» санатында қалып, жоғары көрсеткіштерін сақтады.
Орталық мемлекеттік және жергілікті атқарушы органдарға арналған ұсынымдар:
1) арыздар мен шағымдарды қарау кезінде ӘРПК талаптарының сақталуына ішкі бақылауды күшейту, бұл ретте процестік мерзімдердің сақталуына және қабылданатын шешімдердің сапасына ерекше назар аудару.
2) бағалау көрсеткіштерінің төмендеу себептеріне талдау жүргізу және оларды жою бойынша түзету іс-шараларының жоспарларын әзірлеу.
3) азаматтарды жеке қабылдауды ұйымдастыру сапасын арттыруды, оның ішінде бірінші басшылардың оларды өткізуге қатысуын ұлғайтуды қамтамасыз ету.
4) қызметкерлерді ӘРПК нормаларын қолдану және бағалау қорытындылары бойынша анықталған үлгілік бұзушылықтарды талдау мәселелері бойынша жүйелі түрде оқытуды ұйымдастыру.
«Арыздар мен шағымдарды қарау мерзімдерін сақтау»
Индикатор арыздар мен шағымдарды уақтылы қарау бойынша қабылданатын шаралардың тиімділігін айқындауды көздейді.
Бағалау 29 ОМО және 20 ЖАО бойынша жүргізілді, арыздар мен шағымдармен жұмыс істеу жөніндегі қызметтің тиімділік дәрежесі мынадай топтарға жіктелді: жоғары деңгей үшін 3,6 балл және одан жоғары (90% және одан жоғары), орташа деңгей үшін – 2,8-ден 3,5 баллға дейін (70%-дан 89,9%-ға дейін), төмен деңгей үшін – 2-ден 2,7 баллға дейін (50%-дан 69,9%-ға дейін), тиімсіз деңгей үшін – 2 балдан төмен (50%-дан төмен) мән белгіленді.
Жолданымдарды қарау мерзімдерінің бұзылуының негізгі себебі орындаушылардың ӘРПК талаптарын сақтамауы, сондай-ақ басшылықтың арыздар мен шағымдарды қарау бойынша ведомстволық бақылауды әлсіретуі болып табылады.
ОМО бөлінісіндегі балдардың бөлінуі
|
Атауы |
Балл |
Санаты |
|
БП |
4 |
жоғары |
|
ТжСМ |
4 |
|
|
ҒЖБМ |
4 |
|
|
ҰБ |
4 |
|
|
СЖРА |
4 |
|
|
АЭА |
4 |
|
|
Қаржымині |
3,90 |
|
|
СИМ |
3,16 |
орташа |
|
ҚМ |
3,14 |
|
|
ІІМ |
3,05 |
|
|
ӨҚМ |
3,04 |
|
|
МАМ |
2,74 |
төмен |
|
ТЖМ |
2,59 |
|
|
ҚНРДА |
2,06 |
|
|
СІМ |
2,06 |
|
|
ЖИЦДМ |
1,95 |
тиімсіз |
|
БҚДА |
1,83 |
|
|
ДСМ |
1,21 |
|
|
ОАМ |
0,28 |
|
|
ҚМА |
0,25 |
|
|
СРИМ |
0 |
|
|
ҰЭМ |
0 |
|
|
ЭТРМ |
0 |
|
|
ЭМ |
0 |
|
|
КМ |
0 |
|
|
АШМ |
0 |
|
|
ЕХӘҚМ |
0 |
|
|
МҚІА |
0 |
|
|
ӘМ |
0 |
|
ЖАО бөлінісіндегі балдардың бөлінуі
|
Атауы |
Балл |
Санаты |
|
Астана қ. |
4 |
жоғары |
|
Алматы обл. |
4 |
|
|
Ақмола |
4 |
|
|
Маңғыстау |
4 |
|
|
Павлодар |
4 |
|
|
Жетісу |
3,82 |
|
|
Ақтөбе |
3,81 |
|
|
Шымкент қ. |
3,80 |
|
|
Абай |
3,77 |
|
|
Жамбыл |
3,76 |
|
|
Қызылорда |
3,74 |
|
|
Түркістан |
3,67 |
|
|
Атырау |
3,61 |
|
|
БҚО |
3,42 |
орташа |
|
Қарағанды |
3,28 |
|
|
СҚО |
3,12 |
|
|
ШҚО |
2,86 |
|
|
Ұлытау |
1,71 |
тиімсіз |
|
Алматы қ. |
1,62 |
|
|
Қостанай |
0,69 |
|
2025 жылдың бірінші жартыжылдығы бойынша бағалау нәтижелерімен салыстырғанда ағымдағы есепті кезеңде орталық мемлекеттік органдар нәтижелерінің төмендегені байқалады. Егер 2025 жылдың бірінші жартыжылдығының қорытындысы бойынша 12 орталық мемлекеттік орган жоғары баға алса, ағымдағы есепті кезеңнің қорытындысы бойынша олардың саны 7-ге дейін қысқарды.
Арыздар мен шағымдарды қарау мерзімдерінің сақталуы бойынша оң динамика көрсеткен мемлекеттік органдардың қатарына Бас прокуратура (қаралған 16 150 жолданымның ішінде қарау мерзімдерін бұзудың 0 жағдайы), Туризм және спорт министрлігі (2 376 жолданымның ішінде 0 бұзушылық), Ғылым және жоғары білім министрлігі (1 132 жолданымның ішінде 0 бұзушылық), Ұлттық Банк (976 жолданымның ішінде 0 бұзушылық), Стратегиялық жоспарлау және реформалар агенттігі (778 жолданымның ішінде 0 бұзушылық), Атом энергиясы жөніндегі агенттік (253 жолданымның ішінде 0 бұзушылық), сондай-ақ Қаржы министрлігі (207 524 жолданымның ішінде 5 бұзушылық) жатады.
ЖАО арасында осы критерий бойынша оң динамиканы Астана қаласының әкімдігі (64 298 жолданымның ішінде қарау мерзімдерін бұзудың 0 жағдайы), Алматы облысының әкімдігі (31 125 жолданымның ішінде 0), Ақмола облысының әкімдігі (21 539 жолданымның ішінде 0), Маңғыстау облысының әкімдігі (15 959 жолданымның ішінде 0), Павлодар облысының әкімдігі (14 164 жолданымның ішінде 0), Жетісу облысының әкімдігі (22 365 жолданымның ішінде 1 бұзушылық), Ақтөбе облысының әкімдігі (20 630 жолданымның ішінде 1), Шымкент қаласының әкімдігі (20 428 жолданымның ішінде 1), Абай облысының әкімдігі (17 192 жолданымның ішінде 1), Жамбыл облысының әкімдігі (16 975 жолданымның ішінде 1), Қызылорда облысының әкімдігі (15 178 жолданымның ішінде 1), Түркістан облысының әкімдігі (24 180 жолданымның ішінде 2), Атырау облысының әкімдігі (10 388 жолданымның ішінде 1) көрсетті.
«Тиімсіз деңгейдегі бағалау» санатына мыналар кірді:
- Жасанды интеллект және цифрлық даму министрлігі – 1,95 балл (қаралған 5 865 жолданымның ішінде қарау мерзімдерін бұзудың 3 жағдайы);
- Бәсекелестікті қорғау және дамыту агенттігі – 1,83 балл (1 844 жолданымның ішінде 1 бұзушылық);
- Денсаулық сақтау министрлігі – 1,21 балл (30 113 жолданымның ішінде 21 бұзушылық);
- Оқу-ағарту министрлігі – 0,28 балл (6 444 жолданымның ішінде 6 бұзушылық);
- Қаржылық мониторинг агенттігі – 0,25 балл (5 335 жолданымның ішінде 5 бұзушылық);
- Су ресурстары және ирригация министрлігі – 0 балл (441 жолданымның ішінде 3 бұзушылық);
- Ұлттық экономика министрлігі – 0 балл (3 341 жолданымның ішінде 6 бұзушылық);
- Экология және табиғи ресурстар министрлігі – 0 балл (8 020 жолданымның ішінде 12 бұзушылық);
- Энергетика министрлігі – 0 балл (3 391 жолданымның ішінде 12 бұзушылық);
- Көлік министрлігі – 0 балл (4 961 жолданымның ішінде 16 бұзушылық);
- Ауыл шаруашылығы министрлігі – 0 балл (17 088 жолданымның ішінде 28 бұзушылық);
- Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі – 0 балл (58 255 жолданымның ішінде 60 бұзушылық);
- Мемлекеттік қызмет істері агенттігі – 0 балл (9 599 жолданымның ішінде 68 бұзушылық);
- Әділет министрлігі – 0 балл (53 452 жолданымның ішінде 188 бұзушылық);
- Ұлытау облысының әкімдігі – 1,71 балл (5 233 жолданымның ішінде 3 бұзушылық);
- Алматы қаласының әкімдігі – 1,62 балл (90 817 жолданымның ішінде 54 бұзушылық);
- Қостанай облысының әкімдігі – 0,69 балл (14 507 жолданымның ішінде 12 бұзушылық).
Ауыл шаруашылығы, Оқу-ағарту министрліктері, сондай-ақ Алматы қаласы мен Қостанай облысының әкімдіктері 2025 жылдың бірінші жартыжылдығының нәтижелерімен салыстырғанда тиімсіз бағаларын сақтап қалды.
Сонымен қатар, 2025 жылдың бірінші жартыжылдығы бойынша бағалаумен салыстырғанда Жасанды интеллект және цифрлық даму, Денсаулық сақтау, Су ресурстары және ирригация, Ұлттық экономика, Экология және табиғи ресурстар, Энергетика, Көлік, Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау, Әділет министрліктерінің, Бәсекелестікті қорғау және дамыту, Қаржылық мониторинг, Мемлекеттік қызмет істері агенттіктерінің, сондай-ақ Ұлытау облысы әкімдігінің нәтижелері төмендеді. Бұл ретте Туризм және спорт, Сыртқы істер, Өнеркәсіп және құрылыс, Ғылым және жоғары білім министрліктері өз нәтижелілігін жақсартты.
Бас прокуратура, Ұлттық Банк, Стратегиялық жоспарлау және реформалар агенттігі, сондай-ақ Астана қаласының, Абай, Ақмола, Қызылорда, Алматы, Түркістан, Павлодар, Маңғыстау облыстарының әкімдіктері 2025 жылдың бірінші жартыжылдығы бойынша нәтижелермен салыстырғанда жоғары бағаларын сақтап қалды.
Орталық мемлекеттік және жергілікті атқарушы органдарға арналған ұсынымдар:
Орталық мемлекеттік және жергілікті атқарушы органдар арыздар мен шағымдарды қарау кезінде ӘРПК талаптарының сақталуына ведомстволық бақылауды күшейтуге, әкімшілік рәсімдердің белгіленген мерзімдерінің мүлтіксіз сақталуын қамтамасыз етуге, сондай-ақ анықталған бұзушылықтардың себептерін жою бойынша шаралар қабылдауға тиіс. Жолданымдарды қарау сапасына тұрақты талдау жүргізу, орындаушылар мен құрылымдық бөлімшелер басшыларының жауапкершілігін арттыру, мерзімдерді бұзу тәуекелдерін уақтылы анықтауды қамтамасыз ету және ішкі бақылау тетіктерін жетілдіру ұсынылады.
Сонымен қатар мемлекеттік қызметшілердің ӘРПК нормаларын қолдану бөлігіндегі біліктілігін арттыру, бағалау көрсеткіштері жоғары мемлекеттік органдардың озық тәжірибелерін енгізу және азаматтар мен заңды тұлғалардың жолданымдарымен жұмыс істеу процестерін жетілдіру бойынша жұмысты жалғастыру орынды.
«Арыздар мен шағымдарды қайта жолдау мерзімдерін сақтау»
Бағалау 29 ОМО және 20 ЖАО бойынша жүргізілді, арыздар мен шағымдармен жұмыс істеу жөніндегі қызметтің тиімділік дәрежесі мынадай топтарға жіктелді: жоғары деңгей үшін 3,6 балл және одан жоғары (90% және одан жоғары), орташа деңгей үшін – 2,8-ден 3,5 баллға дейін (70%-дан 89,9%-ға дейін), төмен деңгей үшін – 2-ден 2,7 баллға дейін (50%-дан 69,9%-ға дейін), тиімсіз деңгей үшін – 2 балдан төмен (50%-дан төмен) мән белгіленді.
2026 жылдың 6 айының қорытындысы бойынша құзыретіне сәйкес басқа органдарға қарау үшін қайта жолданған жолданымдардың жалпы саны 878,9 мыңнан асты, бұл 2025 жылдың ұқсас көрсеткішінен 61,82%-ға жоғары (586 мың жолданым).
Олардың негізгі бөлігі ОМО-ға – 589,3 мыңнан астам (67,06%), ЖАО-ға – 289,5 мыңнан астам (32,94%) қайта жолданған жолданымдар тиесілі.
Орталық деңгейде жолданымдардың ең көп саны Ішкі істер министрлігімен – 122 229 және Бас Прокуратурамен – 110 880 қайта жолданған.
Жергілікті деңгейде қайта жолданған жолданымдардың негізгі үлесі мына әкімдіктерге тиесілі:
- Алматы қ. – 96 484;
- Астана қ. – 37 408;
- Алматы облысы – 31 604.
2026 жылдың бірінші жартыжылдығында келіп түскен 3 млн жолданымның 7 мыңнан астамы белгіленген мерзімдерді бұза отырып қайта жолданған.
Бағалау нәтижелері мемлекеттік органдардың жолданымдарды қайта жолдау кезінде Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген мерзімдерді (3 жұмыс күні) әрдайым сақтай бермейтінін көрсетті.
Орталық мемлекеттік және жергілікті атқарушы органдарда арыздар мен шағымдарды қайта жолдау мерзімдерін сақтау бойынша «тиімсіз деңгей» анықталған жоқ.
ОМО бөлінісіндегі балдардың бөлінуі
|
Атауы |
Балл |
Санаты |
|
БП |
4 |
жоғары |
|
БҚДА |
4 |
|
|
СІМ |
4 |
|
|
СЖРА |
4 |
|
|
СРИМ |
4 |
|
|
ҚНРДА |
3,98 |
|
|
СИМ |
3,95 |
|
|
Қаржымині |
3,94 |
|
|
ҰЭМ |
3,94 |
|
|
ЭМ |
3,93 |
|
|
АШМ |
3,91 |
|
|
ҚМА |
3,91 |
|
|
ТЖМ |
3,90 |
|
|
ДСМ |
3,88 |
|
|
ЭТРМ |
3,88 |
|
|
ӘМ |
3,85 |
|
|
ЕХӘҚМ |
3,81 |
|
|
МҚІА |
3,81 |
|
|
ҒЖБМ |
3,79 |
|
|
ТжСМ |
3,75 |
|
|
ІІМ |
3,72 |
|
|
МАМ |
3,66 |
|
|
ҰБ |
3,62 |
|
|
ОАМ |
3,57 |
орташа |
|
ӨҚМ |
3,37 |
|
|
ЖИЦДМ |
3,19 |
|
|
ҚМ |
3,04 |
|
|
АЭА |
2,84 |
|
|
КМ |
2,78 |
төмен |
Орталық мемлекеттік органдардың ішінде Оқу-ағарту, Өнеркәсіп және құрылыс, Жасанды интеллект және цифрлық даму, Қорғаныс министрліктері мен Атом энергиясы жөніндегі агенттікті қоспағанда, барлық мемлекеттік органдар «жоғары деңгей» бағалау санатына кірді.
«Төмен деңгей» бағалау санатына тек Көлік министрлігі – 2,78 балл (келіп түскен 8 861 жолданымның ішінде қайта жолдау мерзімдерін бұзудың 27 жағдайы) кірді.
«Орташа деңгей» бағалау санатына мына мемлекеттік органдар кірді:
- Оқу-ағарту министрлігі – 3,57 балл (келіп түскен 15 938 жолданымның ішінде қайта жолдау мерзімдерін бұзудың 17 жағдайы);
- Өнеркәсіп және құрылыс министрлігі – 3,37 балл (келіп түскен 22 943 жолданымның ішінде 36 бұзушылық);
- Жасанды интеллект және цифрлық даму министрлігі – 3,19 балл (келіп түскен 12 853 жолданымның ішінде 26 бұзушылық);
- Қорғаныс министрлігі – 3,04 балл (келіп түскен 11 629 жолданымның ішінде 28 бұзушылық);
- Атом энергиясы жөніндегі агенттік – 2,84 балл (келіп түскен 345 жолданымның ішінде 1 бұзушылық).
ЖАО бөлінісіндегі балдардың бөлінуі
|
Атауы |
Балл |
Санаты |
|
Ақтөбе |
3,94 |
жоғары |
|
Астана |
3,93 |
|
|
Түркістан |
3,93 |
|
|
Қызылорда |
3,91 |
|
|
БҚО |
3,90 |
|
|
Жетісу |
3,86 |
|
|
Маңғыстау |
3,84 |
|
|
Алматы обл. |
3,82 |
|
|
Павлодар |
3,82 |
|
|
Қарағанды |
3,79 |
|
|
Алматы қ. |
3,74 |
|
|
Жамбыл |
3,74 |
|
|
Қостанай |
3,74 |
|
|
Ақмола |
3,69 |
|
|
Абай |
3,67 |
|
|
Атырау |
3,67 |
|
|
ШҚО |
3,67 |
|
|
Шымкент |
3,66 |
|
|
СҚО |
3,56 |
|
|
Ұлытау |
3,08 |
|
Астана, облыстар және республикалық маңызы бар қалалардың барлық әкімдіктері «жоғары деңгей» бағасын көрсетті.
2025 жылдың бірінші жартыжылдығы бойынша бағалаумен салыстырғанда Көлік министрлігінің нәтижелері төмендеді, ал Қорғаныс, Оқу-ағарту, Жасанды интеллект және цифрлық даму министрліктері, сондай-ақ Алматы қаласының әкімдігі өз нәтижелілігін жақсартты.
Осы индикатор бойынша бағаланатын мемлекеттік органдардың нәтижелілігінің жоғары деңгейі жолданымдарды қайта жолдау кезінде белгіленген мерзімдердің сақталуы бойынша ОМО мен ЖАО жұмысының тиімді екенін көрсетеді.
Анықталған бұзушылықтардың негізгі себебі – басшылық пен орындалуын бақылауға жауапты құрылымдық бөлімшелер тарапынан тиісті бақылаудың болмауы.
Мемлекеттік органдарға арналған ұсыным:
Орталық мемлекеттік және жергілікті атқарушы органдарға Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген арыздар мен шағымдарды қайта жолдау мерзімдерінің сақталуына бақылауды ішкі мониторинг тетіктерін жетілдіру және қайта жолдауды талап ететін жолданымдарды уақтылы анықтау арқылы күшейту ұсынылады.
Жолданымдарды қарауды бақылауды жүзеге асыратын басшылар мен құрылымдық бөлімшелердің жауапкершілігін күшейту, анықталған бұзушылықтардың себептеріне тұрақты талдау жүргізу және оларды жоюға, сондай-ақ қайталануына жол бермеуге бағытталған уақтылы шаралар қабылдауды қамтамасыз ету қажет.
Қосымша ретінде жолданымдарды қарау процесіне қатысатын қызметкерлердің ӘРПК талаптарын сақтау және азаматтар мен заңды тұлғалардың жолданымдарымен жұмыс істеуді жетілдіру бөлігінде біліктілігін арттыруды қамтамасыз ету ұсынылады.
«Тыңдау рәсімін сақтау»
Индикатор бойынша бағалау 29 ОМО және 20 ЖАО бойынша жүргізілді, олардың арыздар мен шағымдармен жұмыс істеу жөніндегі қызметінің тиімділік дәрежесі мынадай топтарға жіктелді: жоғары деңгей үшін 2,7 балл және одан жоғары (90% және одан жоғары), орташа деңгей үшін – 2,1-ден 2,6 баллға дейін (70%-дан 89,9%-ға дейін), төмен деңгей үшін – 1,5-тен 2 баллға дейін (50%-дан 69,9%-ға дейін), тиімсіз деңгей үшін – 1,5 балдан төмен (50%-дан төмен) мән белгіленді.
Тыңдау рәсімі – жолданымды қарау сатысында арыз иесіне істің мән-жайлары және жоспарланып отырған шешім бойынша өз ұстанымын білдіруге мүмкіндік беретін процестік кепілдік.
Тыңдау рәсімін өткізудің маңыздылығы арыз иесі ұсынған түсініктемелерді, фактілер мен материалдарды ескерумен ғана шектелмейді, сондай-ақ мемлекеттік органның әрбір нақты жағдайда тиісті шешім қабылдауға негіз болған өз уәждерін қайта қарау мүмкіндігінде.
ӘРПК-де көзделген әкімшілік рәсімдер көбіне формалды түрде сақталатындықтан немесе мемлекеттік орган тыңдау рәсімін өткізуге құлықсыз бастама көтеретіндіктен, өз жауабына қорытынды бағалауды мемлекеттік органның өзі береді. Мұндай тәжірибе қайталама жолданымдардың көбеюіне және бюрократияның күшеюіне алып келеді, бұл азаматтардың наразылығы мен көңіл толмаушылығын одан әрі арттырады.
Бағалау нәтижелері көрсеткендей, шағымдар мен арыздарды қарау кезінде тыңдау рәсімін өткізу жөніндегі ӘРПК талаптарын бұзудың ең көп саны мына мемлекеттік органдар тарапынан орын алған:
- Ұлттық Банк (келіп түскен 22 арыз бен шағымның 12-сі бойынша тыңдау өткізілмеген, бұл ретте ауыртпалық түсіретін әкімшілік актілер қабылданған);
- Сыртқы істер министрлігі (келіп түскен 21 арыз бен шағымның 10-ы бойынша тыңдау өткізілмеген, бұл ретте ауыртпалық түсіретін әкімшілік актілер қабылданған);
- Өнеркәсіп және құрылыс министрлігі (2 091 арыз бен шағымның 1 224-і бойынша тыңдау өткізілмеген, бұл ретте ауыртпалық түсіретін әкімшілік акт шығарылған);
- Оқу-ағарту министрлігі (келіп түскен 485 арыз бен шағымның 278-і бойынша тыңдау өткізілмеген, бұл ретте ауыртпалық түсіретін әкімшілік актілер қабылданған);
- Әділет министрлігі (10 434 арыз бен шағымның 5 825-і бойынша тыңдау өткізілмеген, бұл ретте ауыртпалық түсіретін әкімшілік актілер шығарылған);
- Қаржылық мониторинг агенттігі (келіп түскен 363 арыз бен шағымның 324-і бойынша тыңдау өткізілмеген, бұл ретте ауыртпалық түсіретін әкімшілік актілер қабылданған);
- Маңғыстау облысының әкімдігі (1 422 арыз бен шағымның 912-сі бойынша тыңдау өткізілмеген, бұл ретте ауыртпалық түсіретін әкімшілік актілер шығарылған).
ОМО бөлінісіндегі балдардың бөлінуі
|
Атауы |
Балл |
Санаты |
|
БП |
3 |
жоғары |
|
МАМ |
3 |
|
|
МҚІА |
2,98 |
|
|
ҰЭМ |
2,92 |
|
|
АЭА |
2,88 |
|
|
СРИМ |
2,83 |
|
|
КМ |
2,79 |
|
|
СЖРА |
2,78 |
|
|
ТжСМ |
2,77 |
|
|
ЖИЦДМ |
2,70 |
|
|
БҚДА |
2,59 |
орташа |
|
ТЖМ |
2,58 |
|
|
ЭМ |
2,52 |
|
|
СИМ |
2,44 |
|
|
ДСМ |
2,35 |
|
|
ҚМ |
2,32 |
|
|
АШМ |
2,18 |
|
|
ЕХӘҚМ |
2,02 |
төмен |
|
Қаржымині |
2,02 |
|
|
ЭТРМ |
1,81 |
|
|
ҚНРДА |
1,68 |
|
|
ҒЖБМ |
1,64 |
|
|
ІІМ |
1,51 |
|
|
ҰБ |
1,29 |
тиімсіз |
|
СІМ |
1,24 |
|
|
ӨҚМ |
1,13 |
|
|
ОАМ |
1 |
|
|
ӘМ |
0,79 |
|
|
ҚМА |
0,29 |
|
ЖАО бөлінісіндегі балдардың бөлінуі
|
Атауы |
Балл |
Санаты |
|
|
Жамбыл |
3 |
жоғары |
|
|
Жетісу |
3 |
||
|
Павлодар |
3 |
||
|
Қостанай |
3 |
||
|
Қызылорда |
2,95 |
||
|
Ақмола |
2,87 |
||
|
Ақтөбе |
2,85 |
||
|
Атырау |
2,84 |
||
|
Қарағанды |
2,79 |
||
|
Алматы обл. |
2,77 |
||
|
Түркістан |
2,77 |
|
|
|
ШҚО |
2,72 |
|
|
|
БҚО |
2,55 |
орташа |
|
|
Абай |
2,42 |
|
|
|
Алматы қ. |
2,08 |
төмен |
|
|
СҚО |
1,98 |
|
|
|
Астана |
1,96 |
|
|
|
Ұлытау |
1,85 |
|
|
|
Шымкент қ. |
1,55 |
|
|
|
Маңғыстау |
0,71 |
тиімсіз |
|
Тыңдау рәсімін сақтау бойынша ОМО арасында ТОП-5 көшбасшының қатарына Бас прокуратура (келіп түскен барлық жолданымдар бойынша тыңдау рәсімі өткізілген, оның барысында ауыртпалық түсіретін әкімшілік актілер қабылданған), Мәдениет және ақпарат министрлігі (барлық жолданымдар бойынша тыңдау рәсімі өткізілген, ауыртпалық түсіретін әкімшілік актілер қабылданған), Мемлекеттік қызмет істері агенттігі (4 568 арыз бен шағымның 16-сы бойынша тыңдау өткізілмеген, ауыртпалық түсіретін әкімшілік актілер қабылданған), Ұлттық экономика министрлігі (574 арыз бен шағымның 16-сы бойынша тыңдау өткізілмеген, ауыртпалық түсіретін әкімшілік актілер шығарылған), Атом энергиясы жөніндегі агенттік (24 арыз бен шағымның 1-еуі бойынша тыңдау өткізілмеген, бұл ретте ауыртпалық түсіретін әкімшілік актілер шығарылған) кірді.
Осы көрсеткіш бойынша ЖАО арасында «үздіктер» қатарына (барлық жолданымдар бойынша тыңдау рәсімі өткізілген, ауыртпалық түсіретін әкімшілік актілер қабылданған) Жамбыл облысы, Жетісу облысы, Павлодар және Қостанай облыстарының әкімдіктері кірді.
2025 жылдың бірінші жартыжылдығы бойынша бағалаумен салыстырғанда Өнеркәсіп және құрылыс, Оқу-ағарту министрліктері мен Ұлттық Банктің нәтижелері төмендеді.
Қаржылық мониторинг агенттігі, Сыртқы істер, Әділет министрліктері, сондай-ақ Маңғыстау облысының әкімдігі 2025 жылдың бірінші жартыжылдығындағы нәтижелермен салыстырғанда тиімсіз бағаларын сақтап қалды.
Есепті кезеңнің қорытындысы бойынша Алматы және Астана қалалары әкімдіктерінің, сондай-ақ Қаржы, Ішкі істер министрліктері мен Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігінің қызмет көрсеткіштері тиімсіз бағалау деңгейінен төмен деңгейге көтерілді, ал Бәсекелестікті қорғау және дамыту агенттігінің көрсеткіштері оң динамиканы көрсетіп, орташа бағалау деңгейіне сәйкес келді.
2025 жылдың бірінші жартыжылдығында Мемлекеттік қызмет істері агенттігі, Мәдениет және ақпарат, Туризм және спорт, Су ресурстары және ирригация министрліктері, сондай-ақ Жетісу, Павлодар, Қостанай, Қызылорда, Ақмола, Атырау, Алматы, Шығыс Қазақстан облыстарының әкімдіктері осы индикатор бойынша жоғары нәтиже көрсетіп, 2026 жылдың бірінші жартыжылдығының қорытындысы бойынша да аталған позицияны сақтап қалды.
2025 жылдың бірінші жартыжылдығындағы бағалаумен салыстырғанда жергілікті атқарушы органдардың көрсеткіштерінің жақсарғаны байқалады. Егер 2025 жылдың бірінші жартыжылдығының қорытындысы бойынша жоғары бағалау деңгейі 10 мемлекеттік органда тіркелсе, ағымдағы есепті кезеңде жоғары бағалау деңгейін 12 мемлекеттік орган көрсетті.
Орталық мемлекеттік және жергілікті атқарушы органдарға арыздар мен шағымдарды қарау кезінде тыңдау рәсімін өткізу бөлігінде ӘРПК талаптарын мүлтіксіз сақтауды қамтамасыз ету, оны өткізуге формалды көзқарасты болдырмау ұсынылады. Процестік кепілдіктердің сақталуына ведомстволық бақылауды күшейту, арыз иелерінің әкімшілік шешімдер қабылдау процесіне қатысуын қамтамасыз ету және олар ұсынған уәждерді, түсініктемелер мен материалдарды ескеру қажет.
Мемлекеттік органдар ауыртпалық түсіретін әкімшілік актілер шығару кезінде тыңдау рәсімінің өткізілмеу себептеріне талдау жүргізіп, анықталған бұзушылықтарды жою жөнінде шаралар қабылдауы, сондай-ақ өтініштерді қарауға жауапты қызметкерлердің құқықтық сауаттылығын арттыруы қажет. Қосымша ретінде ӘРПК талаптарының сақталуына тұрақты ішкі мониторинг жүргізу және осы индикатор бойынша жоғары деңгейде нәтиже көрсететін мемлекеттік органдардың озық тәжірибесін зерделеу практикасын енгізу ұсынылады.
«Статистикалық деректерді жүргізу сапасы»
Индикатор бойынша бағалау 29 ОМО және 20 ЖАО бойынша жүргізілді, олардың арыздар мен шағымдармен жұмыс істеу жөніндегі қызметінің тиімділік дәрежесі мынадай топтарға жіктелді: жоғары деңгей үшін 1,8 балл және одан жоғары (90% және одан жоғары), орташа деңгей үшін – 1,4-тен 1,7 баллға дейін (70%-дан 89,9%-ға дейін), төмен деңгей үшін – 1-ден 1,3 баллға дейін (50%-дан 69,9%-ға дейін), тиімсіз деңгей үшін – 1 балдан төмен (50%-дан төмен) мән белгіленді.
Бұл индикатор жолданымдарды тіркеу және қарау кезінде деректердің дұрыстығы мен толтырылу корректілігі тұрғысынан мемлекеттік органдардың жұмысын бағалауды көздейді.
Деректердің дұрыстығы жүйеге енгізілген ақпараттың іс жүзіндегі дұрыстығы мен толықтығын тексеруді білдіреді.
Толтырудың корректілігі енгізілген деректердің белгіленген талаптарға сәйкестігі бойынша бағаланады.
ОМО бөлінісіндегі балдардың бөлінуі
|
Атауы |
Балл |
Санаты |
|
БП |
2 |
жоғары |
|
ҚНРДА |
2 |
|
|
АЭА |
2 |
|
|
СІМ |
2 |
|
|
ҒЖБМ |
2 |
|
|
СРИМ |
2 |
|
|
ҰБ |
2 |
|
|
ӨҚМ |
2 |
|
|
КМ |
2 |
|
|
БҚДА |
2 |
|
|
ЖИЦДМ |
2 |
|
|
ЭМ |
2 |
|
|
СЖРА |
2 |
|
|
МҚІА |
2 |
|
|
ҰЭМ |
2 |
|
|
МАМ |
2 |
|
|
ОАМ |
2 |
|
|
ҚМА |
2 |
|
|
ЭТРМ |
2 |
|
|
ТЖМ |
2 |
|
|
АШМ |
2 |
|
|
ҚМ |
2 |
|
|
СИМ |
2 |
|
|
ӘМ |
2 |
|
|
ДСМ |
2 |
|
|
Қаржымині |
2 |
|
|
ІІМ |
2 |
|
|
ЕХӘҚМ |
1,50 |
орташа |
|
ТжСМ |
0,50 |
тиімсіз |
ЖАО бөлінісіндегі балдардың бөлінуі
|
Атауы |
Балл |
Санаты |
|
Қостанай |
2 |
жоғары |
|
Ұлытау |
2 |
|
|
Павлодар |
2 |
|
|
ШҚО |
2 |
|
|
Маңғыстау |
2 |
|
|
Ақтөбе |
2 |
|
|
СҚО |
2 |
|
|
Абай |
2 |
|
|
Атырау |
2 |
|
|
Алматы обл. |
2 |
|
|
Астана қ. |
2 |
|
|
Ақмола |
2 |
|
|
БҚО |
2 |
|
|
Жетісу |
2 |
|
|
Қызылорда |
2 |
|
|
Түркістан |
2 |
|
|
Шымкент қ. |
2 |
|
|
Жамбыл |
2 |
|
|
Қарағанды |
2 |
|
|
Алматы қ. |
2 |
|
2025 жылдың бірінші жартыжылдығының қорытындысы бойынша 16 орталық мемлекеттік органда және 16 жергілікті атқарушы органда бағалаудың тиімсіз нәтижелері тіркелді.
Сонымен қатар есепті кезеңнің қорытындысы бойынша көрсеткіштердің айтарлықтай жақсарғаны байқалады: тиімсіз нәтиже көрсеткен бір ғана орталық мемлекеттік орган анықталды, ал барлық жергілікті атқарушы органдар жоғары баға алып, жоғары рейтинг санатына кірді.
2026 жылдың бірінші жартыжылдығында оң динамика тіркелді: жергілікті атқарушы органдар азаматтардың жолданымдарын тіркеу және қарау кезінде деректерді толтырудың дұрыстығы мен корректілігінің жоғары деңгейін, сондай-ақ «e-Өтініш» АЖ-да мәліметтердің тиісті деңгейде жүргізілуін қамтамасыз етті.
Орталық мемлекеттік органдар арасында бағалау қорытындысы бойынша орташа көрсеткіш Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінде тіркелді (58 255 арыз бен шағымды қарау кезінде статистикалық деректерді жүргізу сапасына қатысты 22 954 бұзушылық). Бағалау қорытындысы бойынша тиімсіз нәтиже Туризм және спорт министрлігінде байқалды, онда қаралған 2 376 өтініш пен шағымның 2 209-ы бойынша бұзушылық анықталды.
Орталық мемлекеттік органдарды бағалау нәтижелері жолданымдарды тіркеу және қараудың ішкі процестерін одан әрі жетілдіру қажеттігін көрсетеді. Жекелеген мемлекеттік органдарда орташа және тиімсіз бағалау деңгейлерінің болуы деректерді енгізудің толықтығы мен дұрыстығына ведомстволық бақылаудың жеткіліксіздігін, сондай-ақ жолданымдармен жұмыс істеуге жауапты қызметкерлердің біліктілігін арттыру қажеттігін көрсетеді.
Осыған байланысты мемлекеттік органдарға статистикалық деректерді жүргізу сапасына ішкі бақылауды күшейту, жолданымдарды тіркеу және қарау кезінде белгіленген талаптардың сақталуын қамтамасыз ету, жауапты қызметкерлерді қосымша оқытуды ұйымдастыру және «e-Өтініш» ақпараттық жүйесінде мәліметтерді жүргізу кезінде бұзушылықтарға алып келетін себептерді жою жөнінде шаралар қабылдау ұсынылады.
«Сот шешімі бойынша негізді деп танылған арыздар мен шағымдардың үлесі(сот қанағаттандырған)»
Бағалау 29 ОМО және 20 ЖАО бойынша жүргізілді, олардың қызметінің тиімділік деңгейі 4 топқа жіктелді: жоғары деңгей үшін 5,4 балл және одан жоғары (90% және одан жоғары), орташа деңгей үшін – 4,2-ден 5,3 баллға дейін (70%-дан 89,9%-ға дейін), төмен деңгей үшін – 3-тен 4,1 баллға дейін (50%-дан 69,9%-ға дейін), тиімсіз деңгей үшін – 3 балдан төмен (50%-дан төмен) мән белгіленді.
«Сот шешімі бойынша негізді деп танылған арыздар мен шағымдардың үлесі (сот қанағаттандырған)» индикаторы бойынша бағалау мемлекеттік органдардың келіп түсетін арыздар мен шағымдарды сапалы әрі заңды түрде қарау бөлігіндегі қызметінің тиімділігін айқындау мақсатында жүргізіледі.
ОМО арасында бағалаудың тиімсіз деңгейі санатына Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі (сот шешімі бойынша негізді деп танылған (сот қанағаттандырған) 4 арыз бен шағым) және Қаржы министрлігі (17 арыз бен шағым) жатқызылды.
Анықтама үшін: 2025 жылдың бірінші жартыжылдығының нәтижелерімен салыстырғанда, есепті кезең қорытындысы бойынша Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі мен Қаржы министрлігінің көрсеткіштері нашарлап, тиісінше төмен және орташа деңгейлерден тиімсіз деңгейге төмендеді.
Сонымен қатар, Әділет және Денсаулық сақтау министрліктері ең елеулі жақсаруды көрсетіп, төмен/орташа деңгейден жоғары деңгейге көтерілді.
ОМО бөлінісіндегі балдардың бөлінуі
|
Атауы |
Балл |
Санаты |
|
БП |
6 |
жоғары |
|
МҚІА |
6 |
|
|
БҚДА |
6 |
|
|
ҚМА |
6 |
|
|
ҚНРДА |
6 |
|
|
СЖРА |
6 |
|
|
АЭА |
6 |
|
|
ҰБ |
6 |
|
|
СІМ |
6 |
|
|
ҰЭМ |
6 |
|
|
МАМ |
6 |
|
|
КМ |
6 |
|
|
ӨҚМ |
6 |
|
|
ОАМ |
6 |
|
|
ҒЖБМ |
6 |
|
|
ДСМ |
6 |
|
|
ЭМ |
6 |
|
|
ӘМ |
6 |
|
|
СИМ |
6 |
|
|
ЭТРМ |
6 |
|
|
ТЖМ |
6 |
|
|
СРИМ |
6 |
|
|
ЖИЦДМ |
6 |
|
|
ҚМ |
5,87 |
|
|
АШМ |
5,65 |
|
|
ТжСМ |
5,24 |
орташа |
|
ІІМ |
3,64 |
төмен |
|
ЕХӘҚМ |
1,88 |
тиімсіз |
|
Қаржымині |
1,08 |
Өңірлік деңгейде бағалаудың тиімсіз көрсеткішін Алматы қаласының (сот шешімі бойынша негізді деп танылған (сот қанағаттандырған) 5 арыз бен шағым), Атырау (7) және Қостанай облыстарының (10) әкімдіктері көрсетті.
2025 жылдың бірінші жартыжылдығының нәтижелерімен салыстырғанда, Туризм және спорт министрлігі бағалаудың орташа деңгейін сақтап, тиімділігі жоғары мемлекеттік органдар санатына өтуін қамтамасыз ете алмады.
Алматы қаласының әкімдігі есепті кезең қорытындысы бойынша 2025 жылдың бірінші жартыжылдығының нәтижелерімен салыстырғанда бағалаудың тиімсіз деңгейін сақтап қалды.
ЖАО бөлінісіндегі балдардың бөлінуі
|
Атауы |
Балл |
Санаты |
|
|
Астана |
6 |
жоғары |
|
|
Шымкент |
6 |
||
|
Абай |
6 |
||
|
Ақмола |
6 |
||
|
ШҚО |
6 |
||
|
Жамбыл |
6 |
||
|
Қарағанды |
6 |
||
|
Қызылорда |
6 |
||
|
СҚО |
6 |
|
|
|
Түркістан |
6 |
|
|
|
Ұлытау |
6 |
|
|
|
Ақтөбе |
4,97 |
орташа |
|
|
БҚО |
4,55 |
|
|
|
Павлодар |
4,31 |
|
|
|
Алматы обл. |
4,07 |
төмен |
|
|
Маңғыстау |
3,74 |
|
|
|
Жетісу |
3,64 |
|
|
|
Алматы қ. |
2,70 |
тиімсіз |
|
|
Атырау |
1,96 |
||
|
Қостанай |
1,86 |
||
Орталық мемлекеттік органдардың басым көпшілігі осы бағыт бойынша бағалау нәтижелері бойынша жоғары деңгей көрсетті.
Өңірлік деңгейде осы индикатор бойынша үздіктер қатарына Астана, Шымкент қалаларының, Абай, Ақмола, Шығыс Қазақстан, Жамбыл, Қарағанды, Қызылорда, Солтүстік Қазақстан, Түркістан және Ұлытау облыстарының әкімдіктері кіріп, бағалаудың жоғары деңгейін көрсетті және 2026 жылдың бірінші жартыжылдығының қорытындысы бойынша қол жеткізген позицияларын сақтап қалды.
2025 жылдың бірінші жартыжылдығының бағалау нәтижелерімен салыстырғанда Қостанай, Атырау, Маңғыстау облыстары мен Жетісу облысы әкімдіктерінің көрсеткіштері төмендеді. Сонымен бірге Түркістан, Павлодар облыстары мен Шымкент қаласының әкімдіктері оң динамика көрсетіп, өз қызметінің нәтижелерін жақсартты.
Осылайша, бағалау нәтижелері орталық мемлекеттік органдардың басым көпшілігі және жергілікті атқарушы органдардың едәуір бөлігі арыздар мен шағымдарды тиісінше сапалы әрі заңды түрде қарауды қамтамасыз ететінін көрсетеді. Сонымен қатар бағалаудың тиімсіз деңгейі бар мемлекеттік органдардың болуы жолданымдарды қарау кезінде заңнама талаптарының сақталуына бақылауды күшейту және соттар негізді деп таныған арыздар мен шағымдардың санын азайту бойынша шаралар қабылдау қажеттігін көрсетеді.
Ұсыным.
Мемлекеттік органдарға арыздар мен шағымдарды соттардың қанағаттандыру себептеріне талдау жүргізу, жолданымдарды қарау сапасына ведомстволық бақылауды күшейту, заңнама талаптарын біркелкі қолдануды қамтамасыз ету, сондай-ақ азаматтардың жолданымдарын қарауға жауапты қызметкерлерді оқытуды ұйымдастыру ұсынылады.
«Жеке қабылдаулардың қарқындылығы»
Бағалау 29 ОМО және 20 ЖАО бойынша жүргізілді, олардың жолданымдармен жұмыс істеу жөніндегі қызметінің тиімділік деңгейі төрт топқа жіктелді: жоғары деңгей үшін 3,6 балл және одан жоғары (90% және одан жоғары), орташа деңгей үшін – 2,8-ден 3,5 баллға дейін (70%-дан 89,9%-ға дейін), төмен деңгей үшін – 2-ден 2,7 баллға дейін (50%-дан 69,9%-ға дейін), тиімсіз деңгей үшін – 2 балдан төмен (50%-дан төмен) мән белгіленді.
Үкімет Аппараты жанындағы Азаматтарды қабылдау орталығының (АҚО) іске қосылуы, кейіннен осы тәжірибені өңірлерде масштабтау, сондай-ақ АҚО қызметін халық арасында белсенді насихаттау мемлекеттік органдардың бірінші басшыларының азаматтарды жеке қабылдау өткізу бағытындағы белсенділігін арттыруға ықпал етті.
Халықпен жеке қабылдау форматында, оның ішінде АҚО алаңында ұйымдастырылатын өзара іс-қимыл азаматтардың мемлекеттік органдар басшылығымен ашық кері байланыс пен тікелей коммуникацияға деген сұранысына сәйкес келеді, бұл жалпы мемлекеттік билік институттарына деген сенімді нығайтуға ықпал етеді.
Осы бағыттағы жұмысты іске асыру арыз иелеріне шағымдар мен ұсыныстармен тікелей жүгінуге мүмкіндік береді, бұл туындайтын проблемаларды неғұрлым жедел әрі тиімді шешуге, сондай-ақ мемлекеттік органдарға деген сенімді нығайтуға ықпал етеді.
2026 жылдың бірінші жартыжылдығының қорытындысы бойынша орталық мемлекеттік органдар 498 азаматты жеке қабылдауды ұйымдастырып, өткізді.
Өткізілген жеке қабылдаулардың ең көп саны мынадай мемлекеттік органдарда тіркелді:
- Бас прокуратурада – 138 қабылдау;
- Ішкі істер министрлігінде – 45 қабылдау;
- Жасанды интеллект және цифрлық даму министрлігінде – 26 қабылдау;
- Денсаулық сақтау министрлігінде – 25 қабылдау;
- Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінде – 22 қабылдау.
Аталған индикатор екі сценарий бойынша есептеледі.
Бірінші сценарий шеңберінде формула жеке қабылдауға жазылған азаматтарды қамту дәрежесін бағалайды, бұл мемлекеттік орган басшылығына қолжетімділікті қамтамасыз ету жөніндегі міндеттемелердің орындалу толықтығын айқындауға мүмкіндік береді.
Екінші сценарийде ӘРПК талаптарына сәйкес жеке қабылдаулар саны бойынша белгіленген жоспардың орындалуы талданады. Есептелетін коэффициент жоспарлы көрсеткіштердің орындалу деңгейін көрсетеді.
Екі сценарийді ескеретін қорытынды нәтиже тиісті коэффициентті қолдану арқылы түзетіледі, бұл мемлекеттік органның осы бағыттағы жұмысының қарқындылығына кешенді баға қалыптастыруға мүмкіндік береді. Нәтижелердің салыстырмалылығын қамтамасыз ету және тәсілдерді стандарттау мақсатында бағалаудың шекті (максималды) мәні белгіленген.
Қолданылатын формула әрбір мемлекеттік орган қызметінің ерекшелігін ескере отырып, жеке қабылдаулар өткізу жиілігін де, азаматтарды нақты қамту деңгейін де неғұрлым дәл және объективті талдауды қамтамасыз етеді.
Анықтама үшін: мысалы, Сыртқы істер министрлігінде жеке қабылдауға 6 азамат жазылып, олардың барлығы қабылданды, бұл 100 пайыздық қамтуды қамтамасыз етті. Осындай жағдай Стратегиялық жоспарлау және реформалар агенттігінде де байқалды, онда қабылдауға жазылған 2 азаматтың әрқайсысына қабылдау жүргізілді.
Бәсекелестікті қорғау және дамыту агенттігінде жеке қабылдауға 3 азамат жазылған, бұл ретте кезектен тыс қабылдауларды ескере отырып, іс жүзінде 8 адам қабылданды.
Денсаулық сақтау министрлігінде қабылдауға 260 азамат жазылған, олардың 75-і кейіннен қатысудан бас тартқан. Нәтижесінде 185 адам қабылданды, бұл қабылдауға қатысуын растаған азаматтарды толық қамтуды қамтамасыз етті.
Үкімет Аппараты жанындағы АҚО-ның тиімді тәжірибесін ескере отырып, осы тәжірибені өңірлерде масштабтау бойынша жұмыс жүргізілді және қазіргі уақытта бұл тетік жергілікті жерлерде табысты қолданылуда. Іске асыру шеңберінде ЖАО мен орталық мемлекеттік органдардың аумақтық бөлімшелерінің халыққа қызмет көрсету сапасын арттыру, сондай-ақ мемлекеттік органдардың фронт-офистері арасында тиімді вертикалды және горизонталды өзара іс-қимылды жолға қою қамтамасыз етілді.
Барлық деңгейдегі ЖАО тарапынан шамамен 872 азаматты жеке қабылдау ұйымдастырылды.
ЖАО арасында өткізілген жеке қабылдаулардың ең көп саны мына өңірлерде тіркелді:
- Астана қаласында (135 қабылдау);
- Алматы облысында (63);
- Павлодар облысында (58);
- Қарағанды облысында (54);
- Ақтөбе облысында (52);
- Солтүстік Қазақстан облысында (49);
- Жамбыл облысында (44).
ОМО бөлінісіндегі балдардың бөлінуі
|
Атауы |
Балл |
Санаты |
|
БП |
4 |
жоғары |
|
ЖИЦДМ |
4 |
|
|
ДСМ |
4 |
|
|
ЕХӘҚМ |
4 |
|
|
ҰЭМ |
4 |
|
|
ОАМ |
4 |
|
|
ЭМ |
4 |
|
|
ЭТРМ |
4 |
|
|
ҚМ |
4 |
|
|
ӨҚМ |
4 |
|
|
МҚІА |
4 |
|
|
АШМ |
4 |
|
|
КМ |
4 |
|
|
ҚНРДА |
4 |
|
|
ТжСМ |
4 |
|
|
МАМ |
4 |
|
|
Қаржымині |
4 |
|
|
СИМ |
4 |
|
|
ТЖМ |
4 |
|
|
ӘМ |
4 |
|
|
ҚМА |
4 |
|
|
БҚДА |
4 |
|
|
СРИМ |
4 |
|
|
ҒЖБМ |
4 |
|
|
ҰБ |
4 |
|
|
СІМ |
4 |
|
|
АЭА |
4 |
|
|
СЖРА |
4 |
|
|
ІІМ |
3,08 |
орташа |
ЖАО бөлінісіндегі балдардың бөлінуі
|
Атауы |
Балл |
Санаты |
|
Астана |
4 |
жоғары |
|
Алматы обл. |
4 |
|
|
Павлодар |
4 |
|
|
Қарағанды |
4 |
|
|
Ақтөбе |
4 |
|
|
СҚО |
4 |
|
|
Жамбыл |
4 |
|
|
Ұлытау |
4 |
|
|
Шымкент қ. |
4 |
|
|
Ақмола |
4 |
|
|
Қызылорда |
4 |
|
|
ШҚО |
4 |
|
|
Абай |
4 |
|
|
Маңғыстау |
3,67 |
|
|
Жетісу |
3,29 |
орташа |
|
БҚО |
3,11 |
|
|
Алматы қ. |
2,79 |
төмен |
|
Түркістан |
2,25 |
|
|
Атырау |
1,98 |
тиімсіз |
|
Қостанай |
1,65 |
|
Сонымен бірге өңірлер арасында қабылданған азаматтардың саны бойынша да, жеке қабылдауларды өткізу форматтары бойынша да елеулі айырмашылықтар сақталуда. Мәселен, Астана және Шымкент қалаларында қабылданған азаматтардың саны тиісінше 619 және 442 адамды құрады, бұл жекелеген өңірлердің, оның ішінде Алматы қаласының көрсеткіштерінен (203 адам) айтарлықтай жоғары.
Бірқатар өңірлердегі келушілер санының салыстырмалы түрде төмен көрсеткіштері халық санының аздығымен және азаматтардың жүгіну деңгейімен байланысты болуы мүмкін.
Сонымен бірге, Қостанай облысымен халықтың тығыздығы мен саны салыстырмалы түрде ұқсас Ақмола облысында (188 адам) көрсеткіш айтарлықтай жоғары, ал Қостанай облысында 43 адам қабылданған, бұл шамамен үш есе аз.
Өңірлер-лидерлермен салыстырғанда қабылданған азаматтардың ең аз саны Қостанай облысында (43 адам) және Ұлытау облысында (95 адам) тіркелді.
Есепті кезеңнің қорытындысы бойынша «Жеке қабылдаулардың қарқындылығы» индикаторы бойынша Қостанай облысының әкімдігі қанағаттанарлықсыз нәтиже көрсетті: жоспарлы 30 қабылдаудың орнына 17 қабылдау өткізіліп, бұл белгіленген көрсеткіштердің толық орындалмағанын көрсетеді.
Қостанай облысы әкімдігінің тиімсіз нәтижесінің негізгі себебі әкімдіктің бірінші басшыларының жеке қабылдауларды өткізу жиілігінің жеткіліксіздігі болып табылады.
Сонымен бірге, 2025 жылдың бірінші жартыжылдығының бағалау нәтижелерімен салыстырғанда, ағымдағы есепті кезеңде Мәдениет және ақпарат, сондай-ақ Әділет министрліктерінің көрсеткіштері айтарлықтай жақсарып, олар тиімді бағалау деңгейі бар мемлекеттік органдардың қатарына кірді.
Сонымен бірге, Алматы қаласы әкімдігінің қызметін бағалау тиімсіз деңгейден төмен деңгейге көтерілді.
Сонымен бірге Ішкі істер министрлігінің, сондай-ақ Жетісу, Батыс Қазақстан, Түркістан, Атырау және Қостанай облыстары әкімдіктерінің нәтижелілігі төмендеді, бұл алдыңғы есепті кезеңмен салыстырғанда олардың бағалау деңгейінің нашарлауына алып келді.
Жалпы, есепті кезеңнің қорытындысы бойынша орталық мемлекеттік органдардың көрсеткіштерінде 2025 жылдың бірінші жартыжылдығымен салыстырғанда айтарлықтай жақсару байқалады, бұл қарастырылып отырған бағыттағы олардың қызметінің оң динамикасын және тиімділігінің артқанын көрсетеді.
Сонымен бірге жергілікті атқарушы органдардың көрсеткіштерінде алдыңғы есепті кезеңмен салыстырғанда нашарлау байқалды.
Ұсыным:
Орталық мемлекеттік органдар мен жергілікті атқарушы органдарға бірінші басшылардың жеке қабылдауларын жүйелі түрде өткізуді, жоспарлы көрсеткіштердің сақталуын және азаматтар үшін осы тетіктің қолжетімділігін арттыруды, бұл ретте Азаматтарды қабылдау орталықтарының үздік тәжірибелерін пайдалануды қамтамасыз ету ұсынылады.
«Бірінші басшылардың белсенділігі»
Бағалау 29 ОМО және 20 ЖАО бойынша жүргізілді, олардың жолданымдармен жұмыс істеу жөніндегі қызметінің тиімділік дәрежесі төрт топқа жіктелді: жоғары деңгей үшін 3,6 балл және одан жоғары (90% және одан жоғары), орташа деңгей үшін – 2,8-ден 3,5 баллға дейін (70%-дан 89,9%-ға дейін), төмен деңгей үшін – 2-ден 2,7 баллға дейін (50%-дан 69,9%-ға дейін), тиімсіз деңгей үшін – 2 балдан төмен (50%-дан төмен).
Аталған индикатор бойынша балдардың бөлінуі төмендегідей.
ОМО бөлінісіндегі балдардың бөлінуі
|
Атауы |
Балл |
Санаты |
|
БП |
4 |
жоғары |
|
ЕХӘҚМ |
4 |
|
|
ӨҚМ |
4 |
|
|
ОАМ |
4 |
|
|
АШМ |
4 |
|
|
ЭТРМ |
4 |
|
|
ӘМ |
4 |
|
|
СРИМ |
4 |
|
|
ЭМ |
4 |
|
|
КМ |
4 |
|
|
ТжСМ |
4 |
|
|
ҒЖБМ |
4 |
|
|
Қаржымині |
4 |
|
|
БҚДА |
4 |
|
|
ҚНРДА |
3 |
орташа |
|
АЭА |
3 |
|
|
ДСМ |
2 |
төмен |
|
ҚМ |
2 |
|
|
ІІМ |
1 |
тиімсіз |
|
МАМ |
1 |
|
|
МҚІА |
1 |
|
|
СИМ |
1 |
|
|
ТЖМ |
1 |
|
|
ЖИЦДМ |
0 |
|
|
ҰЭМ |
0 |
|
|
ҚМА |
0 |
|
|
ҰБ |
0 |
|
|
СІМ |
0 |
|
|
СЖРА |
0 |
|
ЖАО бөлінісіндегі балдардың бөлінуі
|
Атауы |
Балл |
Санаты |
|
Астана қ. |
4 |
жоғары |
|
Жамбыл |
4 |
|
|
Абай |
4 |
|
|
Ақмола |
4 |
|
|
Қарағанды |
4 |
|
|
Ақтөбе |
4 |
|
|
ШҚО |
4 |
|
|
Павлодар |
4 |
|
|
СҚО |
4 |
|
|
Ұлытау |
4 |
|
|
Қызылорда |
3 |
орташа |
|
БҚО |
3 |
|
|
Алматы обл. |
3 |
|
|
Жетісу |
3 |
|
|
Атырау |
3 |
|
|
Шымкент қ. |
2 |
|
|
Түркістан |
2 |
|
|
Алматы қ. |
2 |
төмен |
|
Қостанай |
2 |
|
|
Маңғыстау |
1 |
тиімсіз |
Барлығы ОМО және ЖАО басшылығы деңгейінде 6 230 азамат қабылданды, оның ішінде ОМО – 1 466 (23,53%), ЖАО – 4 764 (76,46%).
Тікелей бірінші басшылар 2 099 адамды немесе % қабылдады (министрлер – 21,39% (449), әкімдер – 78,6% (1 650)).
Бағалау нәтижелері көрсеткендей, ОМО деңгейінде азаматтарды жеке қабылдаған бірінші басшылардың ең көп саны мынадай мемлекеттік органдарда:
- Бас прокуратура – 253 азаматтың 103-і;
- Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі – 109 азаматтың 65-і;
- Өнеркәсіп және құрылыс министрлігі – 99 азаматтың 43-і;
- Оқу-ағарту министрлігі – 95 азаматтың 35-і.
Әкімдердің орынбасарларымен және өңірлер әкімдері аппараттарының басшыларымен салыстырғанда әкімдердің жоғары белсенділігі мына өңірлерде байқалады:
- Астана қ. – 619 азаматтың 321-і;
- Жамбыл облысы – 368 азаматтың 131-і;
- Абай облысы – 320 азаматтың 124-і;
- Ақмола облысы – 188 азаматтың 92-сі;
- Қарағанды облысы – 225 азаматтың 87-сі;
- Ақтөбе облысы – 170 азаматтың 84-і.
Азаматтарды жеке қабылдауға бірінші басшылардың жеке қатысуының ең төмен көрсеткіштері Ішкі істер министрлігінде (8 азамат немесе 6,1%), Мәдениет және ақпарат министрлігінде (4 азамат немесе 8%), Мемлекеттік қызмет істері агенттігінде (2 азамат немесе 11,7%), Сауда және интеграция министрлігінде (1 азамат немесе 9%), Төтенше жағдайлар министрлігінде (1 азамат немесе 6,2%) байқалады. Сонымен бірге Жасанды интеллект және цифрлық даму, Ұлттық экономика, Сыртқы істер министрліктерінде, Қаржылық мониторинг, Стратегиялық жоспарлау және реформалар агенттіктерінде, сондай-ақ Ұлттық Банкте есепті кезеңде азаматтарды бірінші басшылар жеке қабылдамаған (0%).
Индикаторды есептеу қорытындысы бойынша мемлекеттік органдардың бірінші басшылары өткізген жеке қабылдаулардың орташа үлесі 33,6%-ды құрады.
Осылайша, 2025 жылдың бірінші жартыжылдығының қорытындысымен (30,45%) салыстырғанда, 2026 жылдың бірінші жартыжылдығында бірінші басшылардың белсенділігі 3,15 пайыздық тармаққа артып, 33,6%-ды құрады.
Сауда және интеграция, Төтенше жағдайлар, Ұлттық экономика, Сыртқы істер министрліктері, Мемлекеттік қызмет істері, Қаржылық мониторинг, Стратегиялық жоспарлау және реформалар агенттіктері 2025 жылдың бірінші жартыжылдығының нәтижелерімен салыстырғанда бағалаудың тиімсіз деңгейін сақтап қалды.
2025 жылдың бірінші жартыжылдығының бағалау нәтижелерімен салыстырғанда Ішкі істер, Мәдениет және ақпарат, Жасанды интеллект және цифрлық даму министрліктерінің, Ұлттық Банктің, сондай-ақ Маңғыстау облысы әкімдігінің көрсеткіштері төмендегені тіркелді.
Сонымен бірге Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау, Туризм және спорт, Қаржы, Өнеркәсіп және құрылыс, Денсаулық сақтау министрліктері, Бәсекелестікті қорғау және дамыту, Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттіктері, сондай-ақ Астана қаласының, Абай, Жетісу, Павлодар және Солтүстік Қазақстан облыстарының әкімдіктері көрсеткіштерін жақсартты.
Осылайша, 2026 жылдың бірінші жартыжылдығының қорытындысы бойынша мемлекеттік органдардың бірінші басшыларының азаматтарды жеке қабылдауды өткізу белсенділігінің артқаны байқалады, басшылар өткізген жеке қабылдаулардың орташа үлесі 30,45%-дан 33,6%-ға дейін өсті. Сонымен бірге бірқатар орталық мемлекеттік органдарда бірінші басшылардың жеке қатысу деңгейі төмен күйінде қалып отыр, ал жекелеген мемлекеттік органдарда есепті кезеңде басшылар тарапынан жеке қабылдаулар өткізілмеген, бұл азаматтардың өтініштерімен жұмысқа жеке қатысуды күшейту қажеттігін көрсетеді.
Ұсыным.
Орталық мемлекеттік органдар мен жергілікті атқарушы органдарға бірінші басшылардың азаматтарды қабылдауға жеке қатысу деңгейін арттыруды, осы индикатор бойынша белгіленген көрсеткіштердің сақталуын және халықпен тікелей өзара іс-қимыл жасау практикасын кеңейту бойынша жүйелі шаралар қабылдауды қамтамасыз ету ұсынылады.
«Қабылдауды күтудің орташа уақыты»
Индикатор бойынша бағалау 29 ОМО және 20 ЖАО бойынша жүргізілді, олардың жолданымдармен жұмыс істеу жөніндегі қызметінің тиімділік дәрежесі төрт топқа жіктелді: жоғары деңгей үшін 2,7 балл және одан жоғары (90% және одан жоғары), орташа деңгей үшін – 2,1-ден 2,6 баллға дейін (70%-дан 89,9%-ға дейін), төмен деңгей үшін – 1,5-тен 2 баллға дейін (50%-дан 69,9%-ға дейін), тиімсіз деңгей үшін – 1,5 балдан төмен (50%-дан төмен).
Жеке қабылдаулар азаматтардың жолданымдарын жедел қарауды және туындаған проблемаларды шешуді қамтамасыз ететін мемлекеттің азаматтармен өзара іс-қимылының тиімді құралы болып табылады.
Айта кету керек, жеке қабылдауды ұзақ уақыт күткен азаматтар өздерінің өтініштері мен проблемаларды шешу туралы талаптарын орталық деңгейге жиі қайта бағыттайды, бұл орталық мемлекеттік органдарға түсетін жүктемені арттырады және өңірлік деңгейдегі жұмыстың жеткіліксіз тиімділігін көрсетеді.
Жеке қабылдауды ұзақ күту азаматтардың наразылығының өсуіне, шешілмеген проблемалардың ушығуына, ал жекелеген жағдайларда олардың жария кеңістікке шығарылуына алып келуі мүмкін.
«Қабылдауды күтудің орташа уақыты» көрсеткіші бойынша көшбасшылар қатарына Бас прокуратура, денсаулық сақтау, ішкі істер, оқу-ағарту, еңбек және халықты әлеуметтік қорғау, мәдениет және ақпарат, ауыл шаруашылығы, қаржы, әділет министрліктері, Қаржылық мониторинг агенттігі, ғылым және жоғары білім, сауда және интеграция, сыртқы істер министрліктері, Ұлттық Банк, Бәсекелестікті қорғау және дамыту, Атом энергиясы жөніндегі агенттіктер кірді.
Жергілікті атқарушы органдардың 85%-ы көшбасшылар қатарына кірді.
Бағалау қорытындысы бойынша бірде-бір мемлекеттік орган тиімсіз нәтиже көрсеткен жоқ.
Сонымен бірге, аталған индикатор бойынша Өнеркәсіп және құрылыс министрлігінің, Мемлекеттік қызмет істері агенттігінің, Стратегиялық жоспарлау және реформалар агенттігінің, сондай-ақ Алматы қаласы әкімдігінің нәтижесі төмен деңгейде болды.
Мемлекеттік қызмет істері агенттігі бағалау қорытындысы бойынша 2 балл алды. Жеке қабылдауға жазылу туралы 14 жолданымның 6-ы бойынша (42%) арыз иелеріне жолданым тіркелген күннен бастап 15 күнтізбелік күн ішінде қабылдаудың күні мен уақыты көрсетілген жауап жіберілген. 8 жолданым бойынша (57%) жауап 30 күнтізбелік күнге дейінгі мерзімде берілген.
Аталған динамика азаматтардың жолданымдарына ден қоюдың оңтайлы мерзімдерінің сақталмағанын көрсетеді және осы индикатор бойынша қорытынды бағалауға кері әсер етті.
Стратегиялық жоспарлау және реформалар агенттігінде азаматтардың жеке қабылдауларын ауыстыру жағдайлары тіркелген. Қабылдауға жазылған екі азаматтың екеуі де бастапқыда белгіленген қабылдау күнінен кейін бір ай ішінде қабылданған, бұл жеке қабылдауды ұйымдастырудың белгіленген мерзімдерінің сақталмағанын көрсетеді.
ОМО бөлінісіндегі балдардың бөлінуі
|
Атауы |
Балл |
Санаты |
|
БП |
3 |
жоғары |
|
ДСМ |
3 |
|
|
ІІМ |
3 |
|
|
ОАМ |
3 |
|
|
ЕХӘҚМ |
3 |
|
|
МАМ |
3 |
|
|
АШМ |
3 |
|
|
Қаржымині |
3 |
|
|
ӘМ |
3 |
|
|
ҚМА |
3 |
|
|
ҒЖБМ |
3 |
|
|
СИМ |
3 |
|
|
СІМ |
3 |
|
|
ҰБ |
3 |
|
|
БҚДА |
3 |
|
|
АЭА |
3 |
|
|
ЭТРМ |
2,97 |
|
|
ҰЭМ |
2,92 |
|
|
СРИМ |
2,82 |
|
|
ЭМ |
2,81 |
|
|
ЖИЦДМ |
2,74 |
|
|
КМ |
2,66 |
орташа |
|
ТЖМ |
2,60 |
|
|
ТжСМ |
2,58 |
|
|
ҚНРДА |
2,23 |
|
|
ҚМ |
2,17 |
|
|
ӨҚМ |
2 |
төмен |
|
МҚІА |
2 |
|
|
СЖРА |
1,5 |
|
ЖАО бөлінісіндегі балдардың бөлінуі
|
Атауы |
Балл |
Санаты |
|
Астана қ. |
3 |
жоғары |
|
Маңғыстау |
3 |
|
|
Абай |
3 |
|
|
Қызылорда |
3 |
|
|
Түркістан |
3 |
|
|
Қарағанды |
3 |
|
|
Ақмола |
3 |
|
|
БҚО |
3 |
|
|
Ақтөбе |
3 |
|
|
Атырау |
3 |
|
|
Павлодар |
3 |
|
|
Жетісу |
3 |
|
|
Шымкент қ. |
2,90 |
|
|
Алматы обл. |
2,89 |
|
|
ШҚО |
2,78 |
|
|
Ұлытау |
2,76 |
|
|
Қостанай |
2,68 |
орташа |
|
СҚО |
2,2 |
|
|
Алматы қ. |
1,5 |
төмен |
Алматы қаласының әкімдігі барлық жергілікті атқарушы органдар арасында ең төмен нәтиже көрсетіп, 1,5 балл жинады. 203 арыз иелерінің барлығы дерлік жеке қабылдаулардың басқа күндерге ауыстырылуына байланысты бастапқыда белгіленген мерзімдерді бұза отырып қабылданған. Бұл жағдай азаматтардың жеке қабылдауларын уақтылы ұйымдастыру талаптарының сақталмағанын көрсетеді.
Солтүстік Қазақстан облысының әкімдігі 2,2 балл алды: жеке қабылдауға жазылу туралы 172 жолданымның тек 121-і бойынша (70,3%) өтініш тіркелген күннен бастап 15 күнтізбелік күн ішінде қабылдаудың күні мен уақыты көрсетілген жауап берілген, 51 өтініш бойынша (29,6%) өтініш берушіге жауап 30 күнтізбелік күн ішінде ұсынылған.
Сонымен қатар, 191 өтініш берушінің 125 азаматы (65,4%) белгіленген қабылдау күні қабылданған, 61 азамат (31,9%) белгіленген қабылдау күнінен кейін бір ай ішінде қабылданған, ал 5 өтініш берушіге (2,6%) қатысты белгіленген бір айлық мерзім асып кеткен немесе жеке қабылдау ұйымдастырылмаған.
Осылайша, бағалау нәтижелері жеке және заңды тұлғалардың өкілдерін жеке қабылдауды ұйымдастыру мәселелері бойынша мемлекеттік органның өтініштерге жауабын күтудің орташа мерзімі 30 күнтізбелік күнге дейін екенін көрсетті.
Осы индикатор бойынша нәтижелер 2025 жылдың бірінші жартыжылдығының қорытындыларымен салыстырғанда (ол кезде мемлекеттік органдардың 87%-ы жеке қабылдауларды жоспарланған күндері өткізген) ағымдағы есепті кезеңде бұл көрсеткіштің 71%-ға дейін төмендегенін көрсетті. Бұл азаматтардың жеке қабылдауларын өткізудің белгіленген мерзімдерін сақтау тәртібінің төмендегенін және оларды жоспарланған күндері өткізуді қамтамасыз ету бойынша қосымша шаралар қабылдау қажеттігін көрсетеді.
Ұсыным:
Орталық мемлекеттік органдар мен жергілікті атқарушы органдар азаматтардың жеке қабылдауларын ұйымдастыру мерзімдерін мүлтіксіз сақтауды қамтамасыз етсін, қабылдау күндерін негізсіз ауыстыруға жол бермесін, сондай-ақ арыз иелеріне жеке қабылдаудың күні мен уақыты туралы ақпаратты уақтылы жіберуге ведомстволық бақылауды күшейтсін. Бұл жеке қабылдаулардың қолжетімділігін арттыруға, күту мерзімдерін қысқартуға және азаматтардың жолданымдарын уақтылы қарауға деген құқықтарының сақталуын қамтамасыз етуге мүмкіндік береді.
«АШЫҚ ҮКІМЕТ»
ӘДІСТЕМЕ
Берілетін балдардың ең жоғары саны 30-ды құрайды.
«Ашық Үкімет» критерийі бойынша жалпы балл мынадай индикаторлар бойынша балдарды қосу арқылы айқындалады:
1) «Бірыңғай тізбеге сәйкес ашық деректер жиынтықтарын толтырудың дұрыстығы мен толықтығы»: индикатор бойынша бағалау міндетті жиынтықтарды сапалы орналастыруды ынталандыруға бағытталған. Ең жоғары балл – 5.
2) «Бірыңғай тізбеге сәйкес ашық деректер жиынтықтарын жариялау мерзімдерін сақтау»: индикатор бойынша бағалау ақпараттың өзектілігін қамтамасыз етуге ықпал етеді. Ең жоғары балл – 5.
Критерийді есептеу кезінде «Ашық деректер интернет-порталы пайдаланушыларының өтінімдері негізінде қосымша жарияланған ашық деректер жиынтықтары» корреляциялық коэффициенті қолданылады (коэффициент 0,5 құрайды, егер: 1) өтінімдер келіп түскен және олар бойынша тиісті деректер жиынтықтары жарияланған; 2) орналастырудан бас тарту туралы уәжді жауап берілген; 3) есепті кезеңде ашық деректерді жариялауға өтінімдер келіп түспеген; 0,25 – егер есепті кезеңде мемлекеттік орган келіп түскен өтінімдердің барлығына жауап бермеген болса; 0 – егер жариялауға өтінімдер келіп түскен, алайда деректер жиынтықтары жарияланбаған, сондай-ақ уәжді жауап берілмеген) және «Ашық деректер интернет-порталы пайдаланушыларының өтінімдері негізінде өзектендірілген ашық деректер жиынтықтары» коэффициенті (коэффициент 0,5 құрайды, егер: 1) өтінімдер келіп түскен және олар бойынша тиісті деректер жиынтықтары өзектендірілген; 2) жиынтықтарды өзектендіру қажеттілігінің жоқтығы туралы уәжді жауап уақтылы жолданған; 3) есепті кезеңде ашық деректерді өзектендіруге өтінімдер келіп түспеген; 0,25 – егер есепті кезеңде мемлекеттік орган өзектендіруге келіп түскен өтінімдердің барлығына жауап бермеген болса; 0 – егер өзектендіруге өтінімдер келіп түскен, алайда деректер жиынтықтары өзектендірілмеген, сондай-ақ жүргізілген өзектендіру туралы не деректер жиынтықтарын жаңарту қажеттілігінің жоқтығы туралы уәжді жауап берілмеген). Корреляциялық коэффициенттердің ең жоғары жиынтық мәні – 1.
1) Бюджеттік материалдарды орналастырудың уақтылылығы;
2) Материалдарды орналастырудың дұрыстығы;
3) Пайдаланушылардың ұсыныстары мен пікірлерін мониторингтеу және қарау.
Критерий бойынша мемлекеттік органдарды бағалау мемлекеттік органдардың есепті деректерін талдау қорытындылары бойынша екі тілдегі нұсқадағы көрсеткіштердің балдарын қосу арқылы жүзеге асырылады. Ең жоғары балл – 10.
1) Нормативтік құқықтық актілердің жобаларына және реттеушілік әсерді талдау нәтижелеріне пайдаланушылардың ұсыныстары мен пікірлерін мониторингтеу және қарау;
2) Нормативтік құқықтық актілердің жобаларын орналастыру;
3) Нормативтік құқықтық актілердің жобаларын орналастырудың дұрыстығы.
Критерий бойынша мемлекеттік органдарды бағалау мемлекеттік органдардың есепті деректерін талдау қорытындылары бойынша екі тілдегі нұсқадағы көрсеткіштердің балдарын қосу арқылы жүзеге асырылады. Ең жоғары балл – 10.
«Ашық Үкімет» критерийі мемлекеттік органдарды мемлекеттік саясатты жүргізу туралы халықты ақпараттандыру мақсатында ақпаратты проактивті түрде таратуға ынталандыруға бағытталған.
Мемлекеттік органдар қызметінің тиімділігін бағалау жүйесін жетілдіру шеңберінде осы критерий Бағалау жүйесінен алынып, Ашықтық индексін есептеу әдістемесіне енгізілді.
«Ашық Үкімет» критерийі бойынша бағалау нәтижелері төмендегідей.
Халық үшін неғұрлым ашық мемлекеттік органдардың қатарына Ауыл шаруашылығы, Ғылым және жоғары білім, Ұлттық экономика, Қаржы, Сыртқы істер, Қорғаныс министрліктері, Атом энергиясы жөніндегі агенттік, Қаржылық мониторинг агенттігі, сондай-ақ Су ресурстары және ирригация министрлігі жатқызылды.
Өңірлік деңгейде осы критерий бойынша ең жоғары нәтижелерді Жетісу облысының, Солтүстік Қазақстан, Батыс Қазақстан облыстарының, Абай облысының, Қарағанды, Жамбыл, Павлодар облыстарының әкімдіктері көрсетті.
«Ашық Үкімет» критерийі бойынша орташа нәтижелілік Энергетика, Ішкі істер, Әділет министрліктерінде, Стратегиялық жоспарлау және реформалар агенттігінде, сондай-ақ Атырау, Алматы және Түркістан облыстарының әкімдіктерінде тіркелді.
2025 жылғы бағалау нәтижелерімен салыстырғанда, ағымдағы есепті кезеңде орталық мемлекеттік және жергілікті атқарушы органдар арасында С деңгейіндегі көрсеткіштер тіркелмеді.
ОМО бөлінісіндегі балдардың бөлінуі
|
Атауы |
Балл |
Санаты |
|
АШМ |
30 |
А |
|
ҒЖБМ |
29,98 |
А |
|
ҰЭМ |
29,97 |
А |
|
Қаржымині |
29,95 |
А |
|
СІМ |
29,7 |
А |
|
ҚМ |
29,61 |
А |
|
АЭА |
29,55 |
А |
|
ҚМА |
29,55 |
А |
|
СРИМ |
29,55 |
А |
|
ӨҚМ |
29,53 |
А |
|
ТжСМ |
29,3 |
А |
|
КМ |
29,14 |
А |
|
БҚДА |
28,67 |
А |
|
МАМ |
28,41 |
А |
|
БП |
27,78 |
А |
|
ЕХӘҚМ |
27,59 |
А |
|
ОАМ |
27,39 |
А |
|
ЭТРМ |
27,18 |
А |
|
ДСМ |
26,46 |
А |
|
ҰБ |
26,44 |
А |
|
ҚНРДА |
26,4 |
А |
|
СИМ |
26,25 |
А |
|
ТЖМ |
25,68 |
А |
|
ЖИЦДМ |
25,64 |
А |
|
МҚІА |
25,46 |
|
|
ЭМ |
24,55 |
В |
|
ІІМ |
23,32 |
В |
|
ӘМ |
23,28 |
В |
|
СЖРА |
21,05 |
В |
ЖАО бөлінісіндегі балдардың бөлінуі
|
Атауы |
Балл |
Санаты |
|
Жетісу |
30 |
А |
|
СҚО |
29,8 |
А |
|
БҚО |
29,72 |
А |
|
Абай |
29,49 |
А |
|
Қарағанды |
29,43 |
А |
|
Жамбыл |
29,26 |
А |
|
Павлодар |
29,19 |
А |
|
Алматы қ. |
28,39 |
А |
|
Қостанай |
27,75 |
А |
|
Ақтөбе |
27,39 |
А |
|
Қызылорда |
27,33 |
А |
|
Шымкент |
27 |
А |
|
Астана қ. |
26,94 |
А |
|
Маңғыстау |
26,33 |
А |
|
Ақмола |
25,98 |
А |
|
Ұлытау |
25,37 |
А |
|
ШҚО |
25,28 |
А |
|
Атырау |
24,9 |
В |
|
Алматы обл. |
24,83 |
В |
|
Түркістан |
23,82 |
В |
«Ашық деректер»
Индикатор бойынша бағалау 29 ОМО және 20 ЖАО бойынша жүргізілді. Мемлекеттік органдардың ашық деректер интернет-порталында міндетті жиынтықтарды сапалы орналастыру және жариялау мерзімдерін сақтау талаптарын орындау дәрежесі төрт топқа жіктелді: жоғары деңгей үшін 9 балл және одан жоғары (90% және одан жоғары), орташа деңгей үшін – 7-ден 8,9 баллға дейін (70%-дан 89,9%-ға дейін), төмен деңгей үшін – 5-тен 6,9 баллға дейін (50%-дан 69,9%-ға дейін), тиімсіз деңгей үшін – 5 балдан төмен (50%-дан төмен).
Ең жоғары мүмкін болатын балл – 10 балл.
«Ашық деректер» критерийі мемлекеттік органдардың ақпараттық ашықтығы мен есептілігін қамтамасыз етуде маңызды рөл атқарады, азаматтардың өзекті және анық ақпаратқа еркін қол жеткізуі үшін негіз қалыптастырады.
Осы бағыт бойынша бағалау мемлекеттік органдар қызметінің ашықтығын қамтамасыз етуге, деректерді сапалы ұсыну және уақтылы өзектендіру арқылы қоғамның сенім деңгейін арттыруға, ашық деректерді дамыту есебінен ақпарат алу бойынша жолданымдар санын қысқартуға, сондай-ақ талдау және зерттеу құралдарына қолжетімділікті жеңілдетуге бағытталған.
«Ашық деректер» индикаторы бойынша, атап айтқанда, Бірыңғай тізбеге сәйкес «Ашық деректер жиынтықтарын толтырудың дұрыстығы мен толықтығы» және «Ашық деректер жиынтықтарын жариялау мерзімдерін сақтау» көрсеткіштері бойынша ең жоғары балл алған көшбасшылар қатарында Атом энергиясы жөніндегі агенттік, Қаржылық мониторинг агенттігі, Бәсекелестікті қорғау және дамыту агенттігі, Бас прокуратура, Ұлттық Банк, Ауыл шаруашылығы, Ғылым және жоғары білім, Ұлттық экономика, Қаржы, Су ресурстары және ирригация, Өнеркәсіп және құрылыс министрліктері танылды.
Жоғары нәтижелілік диапазонында сондай-ақ Сыртқы істер, Қорғаныс, Туризм және спорт министрліктері және Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі орналасқан.
Сонымен қатар, Ішкі істер, Әділет министрліктері және Стратегиялық жоспарлау және реформалар агенттігі нәтижеліліктің тиімсіз деңгейін көрсетті. ОМО бойынша орташа балл 8,3 құрады.
ОМО бөлінісіндегі балдардың бөлінуі
|
Атауы |
Балл |
Санаты |
|
АЭА |
10 |
жоғары |
|
ҚМА |
10 |
|
|
БҚДА |
10 |
|
|
БП |
10 |
|
|
ҰБ |
10 |
|
|
АШМ |
10 |
|
|
ҒЖБМ |
10 |
|
|
ҰЭМ |
10 |
|
|
Қаржымині |
10 |
|
|
СРИМ |
10 |
|
|
ӨҚМ |
10 |
|
|
СІМ |
9,7 |
|
|
ҚМ |
9,61 |
|
|
ТжСМ |
9,35 |
|
|
КМ |
9,19 |
|
|
ҚНРДА |
9,08 |
|
|
ОАМ |
8,75 |
орташа |
|
МҚІА |
8,57 |
|
|
ЕХӘҚМ |
8,48 |
|
|
МАМ |
8,41 |
|
|
ЭТРМ |
8,1 |
|
|
ДСМ |
7,57 |
|
|
ТЖМ |
7,52 |
|
|
СИМ |
7,14 |
|
|
ЖИЦДМ |
7,11 |
|
|
ЭМ |
5 |
төмен |
|
ІІМ ӘМ |
4,30 3,28 |
тиімсіз |
|
СЖРА |
2,38 |
|
ЖАО арасында көшбасшылар қатарына Жетісу облысының, Солтүстік Қазақстан, Батыс Қазақстан облыстарының, Абай облысының, Қарағанды, Қостанай, Қызылорда және Түркістан облыстарының, сондай-ақ Астана және Шымкент қалаларының әкімдіктері кірді.
Тиімсіз нәтиже Атырау облысы әкімдігінде тіркелді. ЖАО арасындағы орташа балл 9,02 құрады.
ЖАО бөлінісіндегі балдардың бөлінуі
|
Атауы |
Балл |
Санаты |
|
Жетісу |
10 |
жоғары |
|
СҚО |
10 |
|
|
БҚО |
10 |
|
|
Абай |
10 |
|
|
Қарағанды |
10 |
|
|
Қостанай |
10 |
|
|
Қызылорда |
10 |
|
|
Шымкент қ. |
10 |
|
|
Астана қ. |
10 |
|
|
Түркістан |
10 |
|
|
Алматы қ. |
9,28 |
|
|
Жамбыл |
9,26 |
|
|
Павлодар |
9,24 |
|
|
Ақмола |
9 |
|
|
Ұлытау |
8,72 |
|
|
Ақтөбе |
8,72 |
орташа |
|
ШҚО |
7,5 |
|
|
Алматы обл. |
7,5 |
|
|
Маңғыстау |
6,47 |
төмен |
|
Атырау |
4,9 |
тиімсіз |
«Ашық деректер» интернет-порталында ашық деректер жиынтықтарын жариялау мерзімдерін сақтаудың төмен деңгейі Маңғыстау облысы әкімдігінде тіркелді. Бірыңғай тізбеде көзделген 51 жиынтықтың ішінен «Ашық деректер» порталында 14 жиынтық бойынша жариялау мерзімдері бұзылғаны анықталды. 2026 жылғы бірінші жартыжылдықта Маңғыстау облысы әкімдігіне деректерді өзектендіруге екі өтінім келіп түскен. Бір өтінімді орындау мерзімі 2026 жылғы 15 шілдеде, екіншісінікі – 2026 жылғы 24 мамырда аяқталған.
2026 жылғы бірінші жартыжылдықта Атырау облысы әкімдігіне деректер жиынтықтарын өзектендіруге екі өтінім келіп түскен. Бірінші өтінімді орындау мерзімі 2026 жылғы 4 шілдеде, екіншісі – 2026 жылғы 8 сәуірде аяқталған. «Ашық деректер» интернет-порталында Бірыңғай тізбеде көзделген 51 деректер жиынтығының екеуі жаңартылмаған, бұл осы көрсеткіш бойынша бағалаудың тиімсіз нәтижесіне себеп болды.
Алматы және Шығыс Қазақстан облыстары әкімдіктерінің деректер жиынтықтарын толтырудың дұрыстығы мен толықтығы, сондай-ақ оларды жариялау мерзімдерін сақтау көрсеткіштері бойынша ең жоғары балл алғанына қарамастан, деректер жиынтықтарын орналастыруға берілген екі өтінім қараусыз қалдырылған. Аталған жағдай қорытынды рейтингке әсер етіп, осы мемлекеттік органдарға жалпы бағалауда неғұрлым жоғары орын алуға мүмкіндік бермеді.
Ашық деректер жиынтықтарын толтырудың дұрыстығы мен толықтығы көрсеткіші бойынша ОМО арасында ең төменгі баллды Оқу-ағарту, Мәдениет және ақпарат министрліктері алды. Сонымен бірге, ашық деректер жиынтықтарын жариялау мерзімдерін сақтаудың жоғары деңгейі аталған мемлекеттік органдарға қорытынды рейтингте орташа позициясын сақтауға мүмкіндік берді.
Атап айтқанда, 2026 жылғы бірінші жартыжылдықта Денсаулық сақтау министрлігі (орналастырылған 28 жиынтықтың 8-і қате жаңартылған), Төтенше жағдайлар министрлігі (орналастырылған 19 жиынтықтың 4-еуі қате орналастырылған), Сауда және интеграция министрлігі (1 жиынтық қате жаңартылған) және Жасанды интеллект және цифрлық даму министрлігі (2 жиынтық қате жаңартылған) орналастырылған деректерді толық емес және дұрыс емес жаңартуға жол берген. Стратегиялық жоспарлау және реформалар агенттігі 212 міндетті ашық деректер жиынтығының 19-ын мерзімдерін бұза отырып жаңартқан, бұл Ашық деректер интернет-порталында ақпаратты орналастыру қағидаларының 9-тармағының сақталмағанын көрсетеді (Мәдениет және ақпарат министрінің 2025 жылғы 7 сәуірдегі № 143-НҚ бұйрығымен бекітілген).
Сонымен қатар, «Ашық деректер» порталы пайдаланушыларының өтінімдерін қарау бойынша тиімсіз жұмыс Стратегиялық жоспарлау және реформалар агенттігінде (деректерді өзектендіруге 2 өтінім және деректерді жариялауға 1 өтінім қараусыз қалдырылған), Әділет министрлігінде (деректерді өзектендіруге 6 өтінім қараусыз қалдырылған), Энергетика министрлігінде (деректерді өзектендіруге 7 өтінім қараусыз қалдырылған), сондай-ақ Ішкі істер министрлігінде (деректерді өзектендіруге 2 өтінім қараусыз қалдырылған) тіркелді.
Ашық деректер жиынтықтарын жариялау мерзімдерін сақтау көрсеткіші бойынша ОМО арасында Жасанды интеллект және цифрлық даму министрлігі (15 жиынтықтың 7-еуі белгіленген мерзімде жаңартылмаған), Әділет министрлігі (51-дің 26-сы), Сауда және интеграция министрлігі (14-тің 7-еуі), Төтенше жағдайлар министрлігі (14-тің 4-еуі), Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі (33-тің 10-ы), Мемлекеттік қызмет істері агенттігі (14-тің 4-еуі), сондай-ақ Ұлытау облысының әкімдігі (51-дің 13-і) төмен балл алды.
Орталық мемлекеттік органдар арасында тиімділіктің төмендегені байқалады. Егер өткен жылы тиімсіз нәтиже екі мемлекеттік органда тіркелсе, есепті кезеңде олардың саны үшке дейін өсті.
Осыған ұқсас үрдіс жергілікті атқарушы органдар арасында да байқалады. Егер өткен жылдың қорытындысы бойынша тиімсіз нәтижелер болмаған болса, есепті кезеңде бір мемлекеттік органда тиімсіз нәтиже тіркелді.
2025 жылғы бірінші жартыжылдықтағы нәтижелермен салыстырғанда Оқу-ағарту және Денсаулық сақтау министрліктері өз нәтижелерін жақсартып, бағалауды тиімсіз деңгейден орташа деңгейге көтерді. Сонымен бірге, Ішкі істер, Әділет министрліктерінің және Стратегиялық жоспарлау және реформалар агенттігінің нәтижелері нашарлап, соның салдарынан олардың бағасы тиімсіз деңгейге дейін төмендеді.
Ұсыным:
Аталған мемлекеттік органдарға белгіленген кезеңділікке сәйкес жаңартылуы тиіс деректер жиынтықтарын өзектендіру мерзімдерінің сақталуына ішкі мониторингті күшейту ұсынылады. Өз кезегінде, көшбасшылар ашық деректер саласында сапалы және жүйелі жұмыстың үлгісін көрсетіп, қоғамның сенім деңгейі мен өз қызметінің ашықтығын арттыруға ықпал етуде.
Төмен нәтиже көрсеткен мемлекеттік органдарға деректерді уақтылы өзектендіруге кедергі келтіретін себептерді жою және белгіленген талаптардың сақталуын қамтамасыз ету қажет. Бұл көрсеткіштерді теңестіруге және ақпараттық ашықтықтың жалпы деңгейін арттыруға мүмкіндік береді.
Анықталған проблемаларды жою мақсатында жарияланатын деректердің өзектілігін арттыру, қажет болған жағдайда оларды орналастыру кезеңділігін қайта қарау, ведомстволар арасында функциялардың қайта бөлінуін ескере отырып, жиынтықтар тізбесін өзектендіру, сондай-ақ толтырудың дұрыстығына бақылауды күшейту ұсынылады. Деректердің толықтығына тұрақты мониторинг жүргізуді, жауапты бөлімшелермен жедел кері байланыс тетігін және жариялау мерзімдері туралы автоматтандырылған еске салуларды енгізу орынды.
Сонымен бірге, мемлекеттік органдардың деректерді жариялауға және өзектендіруге берілген өтінімдерді қарауға қызығушылық танытуының орташа деңгейі байқалады (ОМО және ЖАО көрсеткіші – 0,9). Аталған корреляциялық коэффициент жалпы баллға әсер етеді, өйткені екі индикаторды есептеу кезінде қолданылады және мемлекеттік органдардың «Ашық деректер» порталы пайдаланушыларымен өзара іс-қимылының тиімділігін көрсетеді.
Анықталған проблемалар белгіленген нормативтік талаптарға сәйкестендіру және «Ашық деректер» порталының жұмыс істеу тиімділігін арттыру мақсатында жедел ден қоюды және ішкі процестерді қайта қарауды талап етеді.
«Ашық бюджет»
Осы индикатор бойынша бағалау 29 ОМО және 20 ЖАО-ға қатысты жүргізілді, бюджеттік материалдарды орналастырудың уақтылығы және келіп түсетін ұсыныстар мен пікірлерді мониторингтеу сапасының деңгейі төрт топқа жіктелді: жоғары деңгей үшін 9 балл және одан жоғары (90% және одан жоғары), орташа деңгей үшін – 7-ден 8,9 балға дейін (70%-дан 89,9%-ға дейін), төмен деңгей үшін – 5-тен 6,9 балға дейін (50%-дан 69,9%-ға дейін), тиімсіз деңгей үшін – 5 балдан төмен (50%-дан төмен) мән белгіленді.
Ең жоғары мүмкін болатын балл – 10 балл.
«Ашық бюджет» индикаторы бюджет процесінің ашықтығын арттыруға және қаржылық ақпаратты ашудың тұрақты практикасын қалыптастыруға бағытталған. Ол мемлекеттік органдарды бюджеттік деректерді уақтылы жариялауға және азаматтармен тиімді кері байланысты қамтамасыз етуге ынталандырады.
Орталық мемлекеттік органдар арасында Бәсекелестікті қорғау және дамыту агенттігін, Стратегиялық жоспарлау және реформалар агенттігін, Мемлекеттік қызмет істері агенттігін, Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігін, Төтенше жағдайлар министрлігін, Бас прокуратураны және Ұлттық Банкті қоспағанда, барлық мемлекеттік органдар көшбасшылар қатарына кірді.
Ағымдағы кезеңде бірде-бір орталық мемлекеттік орган осы индикатор бойынша тиімсіз нәтиже көрсеткен жоқ.
ЖАО арасында ең жоғары балдарды Жетісу облысының, Солтүстік Қазақстан, Батыс Қазақстан, Жамбыл, Павлодар, Маңғыстау, Атырау облыстарының, Абай облысы мен Қарағанды облысының, сондай-ақ Алматы қаласының әкімдіктері алды.
ОМО бөлінісіндегі балдардың бөлінуі
|
Атауы |
Балл |
Санаты |
|||
|
|
|
|
|||
|
|
АШМ |
10 |
жоғары |
||
|
|
ҒЖБМ |
10 |
|
||
|
|
ҰЭМ |
10 |
|
||
|
|
Қаржымині |
10 |
|
||
|
|
СІМ |
10 |
|
||
|
|
ҚМ |
10 |
|
||
|
|
ТжСМ |
10 |
|
||
|
|
КМ |
10 |
|
||
|
|
МАМ |
10 |
|
||
|
|
ӘМ |
10 |
|
||
|
|
АЭА |
9,55 |
|
||
|
|
ҚМА |
9,55 |
|
||
|
|
СРИМ |
9,55 |
|
||
|
|
ӨҚМ |
9,55 |
|
||
|
|
ЖИЦДМ |
9,55 |
|
||
|
|
ЭМ |
9,55 |
|
||
|
|
ЕХӘҚМ |
9,11 |
|
||
|
|
ЭТРМ |
9,11 |
|
||
|
|
ДСМ |
9,11 |
|
||
|
|
СИМ |
9,11 |
|
||
|
|
ІІМ |
9,11 |
|
||
|
БҚДА |
8,67 |
орташа |
|||
|
СЖРА |
8,67 |
||||
|
ОАМ |
8,67 |
|
|||
|
ТЖМ |
8,22 |
|
|||
|
БП |
7,78 |
|
|||
|
ҚНРДА |
7,33 |
|
|||
|
МҚІА |
6,89 |
төмен |
|||
|
ҰБ |
6,44 |
||||
Бюджеттік материалдарды уақтылы орналастыру көрсеткіші бойынша ОМО арасында ең төмен балды Оқу-ағарту, Төтенше жағдайлар министрліктері, Бәсекелестікті қорғау және дамыту агенттігі, Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі, Стратегиялық жоспарлау және реформалар агенттігі, сондай-ақ Бас прокуратура алды. Сонымен бірге пайдаланушылардың ұсыныстарын мониторингтеу мен қараудың жоғары деңгейі, сондай-ақ жария тыңдаулардың өткізілетіні туралы белсенді ақпараттандыру аталған мемлекеттік органдарға қорытынды бағалауда орташа позицияны сақтауға мүмкіндік берді.
Мемлекеттік қызмет істері агенттігі «Ашық бюджеттер» порталында талап етілетін 9 материалдың 2-еуін, ал Ұлттық Банк 9 материалдың 1-еуін орналастырды. Осыған байланысты аталған мемлекеттік органдар көрсетілген көрсеткіш бойынша төмен бағалау деңгейін көрсетті.
Түркістан облысының әкімдігі «Ашық бюджеттер» порталында көзделген 9 материалдың 3-еуін орналастырды. Бұдан басқа, 2026 жылғы 1 ақпанда келіп түскен бір пікірге жауап берілмеген. Осыған байланысты әкімдік бағалаудың тиімсіз нәтижесін көрсетті.
Ұлттық Банк, Мемлекеттік қызмет істері агенттігі, сондай-ақ Ұлытау облысының әкімдігі бюджеттік материалдарды уақтылы орналастыру көрсеткіші бойынша ең төмен нәтижелерді (шамамен 0 балл) көрсетті.
Тиісті ақпараттық сүйемелдеудің болмауы олардың қорытынды көрсеткіштеріне елеулі әсер етті, соның нәтижесінде аталған мемлекеттік органдар төмен бағалау деңгейіне жатқызылды.
2025 жылғы жылдық есеппен салыстырғанда Астана және Алматы қалалары, Абай, Маңғыстау, Қарағанды және Ақмола облыстары әкімдіктерінің бағаларының жақсарғаны байқалады. Сонымен бірге Түркістан облысы әкімдігінің бағасы төмендеді, ал Ұлытау облысының әкімдігі төмен бағалау деңгейін сақтап қалды.
ЖАО бөлінісіндегі балдардың бөлінуі
|
Атауы |
Балл |
Санаты |
||||
|
|
|
|
||||
|
|
Жетісу |
10 |
|
|||
|
|
СҚО |
10 |
|
|
||
|
|
БҚО |
10 |
жоғары |
|
||
|
|
Жамбыл |
10 |
|
|||
|
|
Павлодар |
10 |
|
|||
|
|
Маңғыстау |
10 |
|
|||
|
|
Атырау |
10 |
|
|||
|
|
Абай |
9,55 |
|
|
||
|
|
Қарағанды |
9,55 |
|
|
||
|
|
Алматы қ. |
9,11 |
|
|
||
|
Ақтөбе |
8,67 |
орташа |
||||
|
Қостанай |
7,78 |
|||||
|
ШҚО |
7,78 |
|||||
|
Қызылорда |
7,33 |
|||||
|
Алматы |
7,33 |
|||||
|
Шымкент қ. |
7 |
|||||
|
Астана қ. |
7 |
|||||
|
Ақмола |
7 |
|||||
|
Ұлытау |
6,89 |
төмен |
||||
|
Түркістан |
4,33 |
тиімсіз |
||||
Ұсыным:
Осы индикатор бойынша жоғары көрсеткіштерге қол жеткізу үшін мемлекеттік органдар бюджет заңнамасында белгіленген мерзімдерде «Ашық бюджеттер» порталында бюджеттік құжаттаманы уақтылы және толық орналастыруды қамтамасыз етуі қажет. Мұндай құжаттамаға шоғырландырылған бухгалтерлік баланс, қаржылық қызмет нәтижелері туралы шоғырландырылған есеп, ақша қаражатының қозғалысы туралы шоғырландырылған есеп, азаматтық бюджет және нормативтік құқықтық актілерде көзделген өзге де материалдар жатады.
Сондай-ақ мемлекеттік органдар «Ашық бюджеттер» порталындағы жария талқылау шеңберінде бюджеттік құжаттарға келіп түсетін азаматтардың барлық пікірлері мен ұсыныстарын міндетті, толық және уақтылы қарауды, кейіннен уәжді жауаптарды орналастыруды қамтамасыз етуі қажет.
Сонымен қатар қызметтің ашықтығын қамтамасыз ету мақсатында «Ашық бюджеттер» порталында бюджеттік құжаттарды жария талқылау үшін орналастырған кезде мемлекеттік органдар ресми интернет-ресурстарда анонстар орналастыру арқылы тиісті талқылаулардың басталғаны туралы халықты ақпараттандыруды қамтамасыз етуі қажет.
«Ашық НҚА»
Индикатор бойынша бағалау 29 ОМО және 20 ЖАО бойынша жүргізілді, нормативтік құқықтық актілер туралы ақпаратты жариялау фактілері және келіп түсетін ұсыныстар мен пікірлерді мониторингтеу төрт топқа жіктелді: жоғары деңгей үшін 9 балл және одан жоғары (90% және одан жоғары), орташа деңгей үшін – 7-ден 8,9 балға дейін (70%-дан 89,9%-ға дейін), төмен деңгей үшін – 5-тен 6,9 балға дейін (50%-дан 69,9%-ға дейін), тиімсіз деңгей үшін – 5 балдан төмен (50%-дан төмен) мән белгіленді.
Ең жоғары мүмкін болатын балл – 10 балл.
«Ашық НҚА» платформасы мемлекеттік органдардың норма шығару қызметінің транспаренттілігін арттыруға және нормативтік құқықтық актілерді әзірлеу процесіне қоғамның қатысу тетіктерін дамытуға бағытталған.
Аталған индикатор бағаланатын мемлекеттік органдарды НҚА жобалары туралы ақпаратты жүйелі әрі уақтылы ашуға, сондай-ақ азаматтардан және өзге де мүдделі тұлғалардан келіп түсетін ескертулер мен ұсыныстарды есепке алу, қарау және оларға ден қоюдың тиімді рәсімін қалыптастыруға ынталандырады.
Осылайша, «Ашық НҚА» индикаторы норма шығару процесінің ашықтық деңгейін ғана емес, сондай-ақ қоғамның талқылауға нақты тартылу дәрежесін және реттеушілік бастамаларды қалыптастыруды көрсетеді.
Ағымдағы кезеңде тиімсіз нәтиже көрсеткен Жасанды интеллект және цифрлық даму министрлігін қоспағанда, барлық ОМО жоғары бағалау деңгейін көрсетті. ОМО және ЖАО арасында төмен және тиімсіз нәтижелер жоқ. Барлық ЖАО да жоғары бағалау деңгейін көрсетті.
«Ашық НҚА» индикаторын бағалау нәтижелері бойынша орталық мемлекеттік және жергілікті атқарушы органдардың басым бөлігі норма шығару қызметінің жоғары ашықтық деңгейін қамтамасыз ететіні, нормативтік құқықтық актілердің жобаларын уақтылы орналастыратыны және пайдаланушылардың келіп түсетін ұсыныстары мен пікірлеріне тиімді мониторинг ұйымдастыратыны анықталды. Есепті кезеңде бағаланатын мемлекеттік органдардың 98%-ы жоғары бағалау деңгейін көрсетті.
ОМО бөлінісіндегі балдардың бөлінуі
|
Атауы |
Балл |
Санаты |
|||
|
|
|
|
|||
|
|
АЭА |
10 |
жоғары |
|
|
|
|
ҚМА |
10 |
|
|
|
|
|
БҚДА |
10 |
|
|
|
|
|
СЖРА |
10 |
|
|
|
|
|
МҚІА |
10 |
|
|
|
|
|
БП |
10 |
|
|
|
|
|
ҰБ |
10 |
|
|
|
|
|
АШМ |
10 |
|
|
|
|
|
СІМ |
10 |
|
|
|
|
|
ҚМ |
10 |
|
|
|
|
|
МАМ |
10 |
|
|
|
|
|
ӘМ |
10 |
|
|
|
|
|
СРИМ |
10 |
|
|
|
|
|
ЭМ |
10 |
|
|
|
|
|
ЕХӘҚМ |
10 |
|
|
|
|
|
СИМ |
10 |
|
|
|
|
|
ҚНРДА |
9,99 |
|
|
|
|
|
ҒЖБМ |
9,98 |
|
|
|
|
|
ӨҚМ |
9,98 |
|
|
|
|
|
ҰЭМ |
9,97 |
|
|
|
|
|
ОАМ |
9,97 |
|
|
|
|
|
ЭТРМ |
9,97 |
|
|
|
|
|
ҚарМ |
9,95 |
|
|
|
|
|
ТжСМ |
9,95 |
|
|
|
|
|
КМ |
9,95 |
|
|
|
|
|
ТЖМ |
9,94 |
|
|
|
|
|
ІІМ |
9,91 |
|
|
|
|
|
ДСМ |
9,78 |
|
|
|
|
ЖИЦДМ |
8,98 |
орташа |
|||
Сонымен бірге пайдаланушылардың пікірлерін уақтылы қарамаудың жекелеген жағдайлары анықталды, бұл бағалаудың қорытынды нәтижелеріне әсер етті.
Жасанды интеллект және цифрлық даму министрлігі «Ашық НҚА» порталында 1 132 пікірдің 1 125-іне жауап берді. Сонымен бірге нормативтік құқықтық актілер жобаларын орналастыруды ұйымдастырудың жоғары деңгейі және оларды орналастырудың дұрыстығы осы мемлекеттік органға жалпы рейтингте орташа позицияны сақтауға мүмкіндік берді.
Пайдаланушылардың ұсыныстары мен пікірлерін мониторингтеу және қарау көрсеткіші бойынша мемлекеттік органдар «Ашық НҚА» порталында нормативтік құқықтық актілер жобаларына келіп түскен пікірлердің басым бөлігіне жауап бергені анықталды.
Ғылым және жоғары білім министрлігі келіп түскен 436 пікірдің 433-іне жауап берді; Оқу-ағарту министрлігі – 1 579 пікірдің 1 571-іне; Ұлттық экономика министрлігі – 481 пікірдің 477-сіне; Өнеркәсіп және құрылыс министрлігі – 532 пікірдің 527-сіне; Экология және табиғи ресурстар министрлігі – 417 пікірдің 414-іне; Қаржы министрлігі – 767 пікірдің 755-іне; Көлік министрлігі – 521 пікірдің 513-іне; Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі – 174 пікірдің 171-іне; Төтенше жағдайлар министрлігі – 397 пікірдің 389-ына; Ішкі істер министрлігі – 356 пікірдің 345-іне; Денсаулық сақтау министрлігі – 871 пікірдің 807-сіне жауап берді.
Пайдаланушылардың ұсыныстары мен пікірлерін мониторингтеу және қарау көрсеткіші бойынша жергілікті атқарушы органдар «Ашық НҚА» порталында келіп түскен пікірлердің басым бөлігінің қаралуын қамтамасыз еткені анықталды.
Атап айтқанда, Солтүстік Қазақстан облысының әкімдігі 138 пікірдің 129-ына, Батыс Қазақстан облысының әкімдігі – 140 пікірдің 127-сіне, Павлодар облысының әкімдігі – 203 пікірдің 200-іне, Абай облысының әкімдігі – 158 пікірдің 155-іне, Қарағанды облысының әкімдігі – 333 пікірдің 320-сына, Қостанай облысының әкімдігі – 284 пікірдің 281-іне, Астана қаласының әкімдігі – 191 пікірдің 187-сіне, Түркістан облысының әкімдігі – 251 пікірдің 208-іне жауап берді.
ЖАО бөлінісіндегі балдардың бөлінуі
|
Атауы |
Балл |
Санаты |
||||
|
|
|
|
||||
|
|
Жетісу |
10 |
жоғары |
|
||
|
|
Жамбыл |
10 |
|
|||
|
|
Атырау |
10 |
|
|||
|
|
Алматы қ. |
10 |
|
|||
|
|
Ақтөбе |
10 |
|
|||
|
|
ШҚО |
10 |
|
|||
|
|
Қызылорда |
10 |
|
|||
|
|
Алматы |
10 |
|
|||
|
|
Шымкент қ. |
10 |
|
|||
|
|
Ақмола |
9,98 |
|
|||
|
|
Қостанай |
9,97 |
|
|||
|
|
Павлодар |
9,95 |
|
|||
|
|
Абай |
9,94 |
|
|||
|
|
Астана қ. |
9,94 |
|
|
||
|
|
Қарағанды |
9,88 |
|
|
||
|
|
Маңғыстау |
9,86 |
|
|
||
|
|
СҚО |
9,8 |
|
|
||
|
|
Ұлытау |
9,76 |
|
|
||
|
|
БҚО |
9,72 |
|
|
||
|
|
Түркістан |
9,49 |
|
|
||
«Ашық НҚА» порталындағы жұмыстың тиімділігін арттыру мақсатында мемлекеттік органдарға мыналар ұсынылады:
- келіп түсетін пайдаланушылардың барлық ұсыныстары мен пікірлерін белгіленген мерзімдерде жауап бере отырып уақтылы қарауды қамтамасыз ету;
- нормативтік құқықтық актілер жобаларын орналастыру талаптарының сақталуына және оларды жариялаудың толықтығына ішкі бақылауды күшейту;
- порталдағы пайдаланушылардың пікірлері мен өтініштеріне тұрақты мониторинг жүргізуге жауапты лауазымды тұлғаларды айқындау;
- пікірлерді қарау мерзімдерінің сақталуына тұрақты мониторинг жүргізу және анықталған бұзушылықтарды жою бойынша жедел шаралар қабылдау;
- бағалау нәтижелерін қоғаммен өзара іс-қимыл процестерін жетілдіру және мемлекеттік органдардың норма шығару қызметінің ашықтығын арттыру үшін пайдалану.
«ХАЛЫҚПЕН КЕРІ БАЙЛАНЫС»
ӘДІСТЕМЕ
Берілетін балдардың ең жоғары саны 25-ті құрайды.
«Халықпен кері байланыс» критерийі бойынша жалпы балл мынадай индикаторлар бойынша балдарды қосу арқылы айқындалады:
1) «Мемлекеттік органдардың жұмысына арыз иелерінің қанағаттану көрсеткіші»: Индикатор бойынша бағалау арыз иелерінің өтініштерге алынған жауаптарға қанағаттану деңгейін айқындауға бағытталған. Ең жоғары балл – 7.
2) «Мемлекеттік органға келіп түсетін жолданымдар құрылымындағы сұрау салулардың үлес салмағы»: Индикатор бойынша бағалау мемлекеттік органдардың ақпараттық ашықтығы мен қолжетімділігі деңгейін арттыруға бағытталған. Ең жоғары балл – 6. Жолданымдар құрылымында ақпарат алуға арналған сұрау салулардың үлесі неғұрлым төмен болса, осы индикатор бойынша берілетін балл соғұрлым жоғары болады.
3) ««e-Өтініш» АЖ Білім базасының сұранысқа ие болуы»: Индикатор мемлекеттік органдардың «e-Өтініш» АЖ Білім базасын толықтыруын және уақтылы өзектендіруін ынталандыруға бағытталған. Ең жоғары балл – 7. Білім базасындағы ақпаратты жаңарту кезеңділігі тоқсанына кемінде бір рет, бұл ретте есепті тоқсанда кемінде 30 ЖҚС орналастырылуы тиіс. Енгізілетін ақпарат тиісті мемлекеттік органның жолданымдарына және ең жиі қойылатын сұрақтарына тереңдетілген ішкі талдау негізінде қалыптастырылуға тиіс. Ұсынылатын деректердің өзектілігі мен дәлдігін қамтамасыз ету мақсатында бұл талдауды ай сайын жүргізу қажет. Осы критерий бойынша бағалау «e-Өтініш» АЖ-ның «Білім базасы» бөлімінің деректерін мониторингтеу арқылы жүргізіледі. Мемлекеттік орган есепті кезеңде деректерді жаңартқан жағдайда оған 5 балл беріледі. Олай болмаған жағдайда осы индикатор бойынша 0 балл беріледі. Ақпарат мемлекеттік және орыс тілдерінде толтырылған жағдайда 2 балл беріледі.
4) «Халықпен кездесулер»: Индикатор Қазақстан Республикасы Президентінің 2022 жылғы 3 наурыздағы № 826 «Әкімдердің халықпен кездесулерін өткізу туралы» Жарлығын және ҚР Үкіметінің 2024 жылғы 17 қаңтардағы № 12 «Орталық атқарушы органдар басшыларының халықпен кездесулерін өткізу туралы» қаулысын іске асыру шеңберінде мемлекеттік органдарды халықпен тиімді өзара іс-қимылға ынталандыруға бағытталған. Индикаторды есептеу мына көрсеткіштер бойынша жүзеге асырылады: 1) әкімдердің/орталық атқарушы органдар басшыларының халықпен кездесулер күнтізбесін/кестесін сақтау; 2) әкімдердің/орталық атқарушы органдар басшыларының халықпен алдағы кездесулері туралы анонстарды сайтта орналастыру; 3) әкімдердің/орталық атқарушы органдар басшыларының халықпен кездесулері шеңберінде азаматтарды жеке қабылдау өткізу; 4) әкімдердің/орталық атқарушы органдар басшыларының халықпен кездесулері шеңберіндегі проблемалық мәселелерді шешу жөніндегі іс-қимыл жоспарын сайтта орналастыру.
Ең жоғары балл – 5.
5) «Аккредиттелмеген коммуникация арналарының болуы»: Индикатор бойынша бағалау мемлекеттік органдарды халықпен тиімсіз коммуникация арналарын оңтайландыруға ынталандыруға бағытталған. Есептеу мемлекеттік органдар ұсынатын ақпаратты Аккредиттелген коммуникация арналары тізілімінің деректерімен салыстырмалы талдау арқылы жүзеге асырылады. Аккредиттелмеген коммуникация арналары анықталған жағдайда мемлекеттік органдарға «Халықпен кері байланыс» критерийі бойынша айыппұл балдары есептеледі.
«Халықпен кері байланыс» критерийі бойынша бағалау нәтижелеріне сәйкес балдардың бөлінуі мынадай көрсеткіштермен сипатталады.
Орталық мемлекеттік органдар арасында кері байланысты ұйымдастырудың ең жоғары деңгейін Экология және табиғи ресурстар, Мәдениет және ақпарат министрліктері көрсетті.
Сонымен бірге орталық мемлекеттік органдардың 58,6%-ы төмен бағалау деңгейі бар санатқа жатқызылды, бұл 2025 жылғы бағалау нәтижелерімен салыстырғанда жалпы көрсеткіштің нашарлағанын көрсетеді, оның қорытындысы бойынша төмен бағалау деңгейі бар органдардың үлесі 27,5%-ды құраған.
Ескертпе: Экология және табиғи ресурстар министрлігі 2025 жылғы нәтижелерді растай отырып, жоғары бағалау деңгейін сақтап қалды.
Сонымен бірге Өнеркәсіп және құрылыс, Сыртқы істер, Оқу-ағарту, Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау, Төтенше жағдайлар министрліктері, сондай-ақ Атом энергиясы жөніндегі агенттік төмен бағалау деңгейін сақтап қалды, бұл осы критерий бойынша оң динамиканың жоқтығын көрсетеді.
ОМО бөлінісіндегі балдардың бөлінуі
|
Атауы |
Балл |
Санаты |
|
ЭТРМ |
20,4 |
А |
|
МАМ |
20 |
А |
|
ДСМ |
19 |
В |
|
ЖИЦДМ |
19 |
В |
|
Қаржымині |
18,5 |
В |
|
ҚНРДА |
18,29 |
В |
|
БП |
18,29 |
В |
|
ҚМ |
18,29 |
В |
|
ІІМ |
17,29 |
В |
|
СИМ |
15 |
В |
|
СЖРА |
14,29 |
В |
|
АШМ |
14 |
В |
|
МҚІА |
13,29 |
С |
|
ОАМ |
13 |
С |
|
ҒЖБМ |
12 |
С |
|
ЕХӘҚМ |
12 |
С |
|
СРИМ |
10,5 |
С |
|
АЭА |
10,29 |
С |
|
ҰЭМ |
10 |
С |
|
ӨҚМ |
9,8 |
С |
|
ҚМА |
9,29 |
С |
|
СІМ |
9,29 |
С |
|
ӘМ |
9,29 |
С |
|
БҚДА |
8,29 |
С |
|
ТЖМ |
7,29 |
С |
|
ҰБ |
7,29 |
С |
|
ТжСМ |
7 |
С |
|
КМ |
5,3 |
С |
|
ЭМ |
4 |
С |
2025 жылғы бағалау нәтижелерімен салыстырғанда МҚІА, СРИМ, ҚМА, ӘМ, БҚДА, ҰБ, ТжСМ, КМ және ЭМ көрсеткіштері орташа/жоғары деңгейден төмен деңгейге түсті. Сонымен бірге ДСМ және ҚМ көрсеткіштері төмен деңгейден орташа/жоғары деңгейге көтерілді.
2026 жылдың бірінші жартыжылдығының қорытындысы бойынша жергілікті атқарушы органдар қызметі нәтижелерінің 2025 жылмен салыстырғанда төмендегені байқалады. Егер 2025 жылдың қорытындысы бойынша жоғары бағалау деңгейіне 6 ЖАО қол жеткізсе, 2026 жылдың бірінші жартыжылдығында осы санатқа ЖАО-ның 20%-ы жатқызылды.
Бұл ретте жергілікті атқарушы органдар арасында тек Жамбыл облысының әкімдігі 2025 жылдың қорытындысы бойынша қол жеткізілген нәтижені растап, жоғары бағалау деңгейін сақтап қалды.
2025 жылғы бағалау нәтижелерімен салыстырғанда, ол кезде «Халықпен кері байланыс» критерийі бойынша бірде-бір жергілікті атқарушы орган төмен бағалау деңгейі бар санатқа жатқызылмаған болса, ағымдағы есепті кезеңде мұндай ЖАО саны 8-ге дейін өсті: Қостанай, Ақтөбе, Алматы, Абай, Атырау, Қарағанды және Солтүстік Қазақстан облыстарының, сондай-ақ Шымкент қаласының әкімдіктері.
Сонымен бірге 2025 жылғы нәтижелермен салыстырғанда Жетісу, Ұлытау облыстарының және Ақмола облысының әкімдіктері өз көрсеткіштерін жақсартып, жоғары бағалау деңгейіне қол жеткізді, бұл халықпен кері байланысты ұйымдастырудағы оң динамиканы көрсетеді.
ЖАО бөлінісіндегі балдардың бөлінуі
|
Атауы |
Балл |
Санаты |
|
Жетісу |
21,5 |
А |
|
Ұлытау |
20,3 |
А |
|
Жамбыл |
20 |
А |
|
Ақмола |
20 |
А |
|
Қызылорда |
19 |
B |
|
Павлодар |
18,4 |
В |
|
Маңғыстау |
18,3 |
В |
|
ШҚО |
17,3 |
В |
|
БҚО |
17,3 |
В |
|
Түркістан |
17,2 |
В |
|
Астана қ. |
16,6 |
В |
|
Алматы қ. |
16 |
В |
|
Қостанай |
13,3 |
С |
|
Ақтөбе |
12,5 |
С |
|
Алматы обл. |
12,3 |
С |
|
Абай |
10 |
С |
|
Атырау |
10 |
С |
|
Қарағанды |
7,5 |
С |
|
Шымкент қ. |
7 |
С |
|
СҚО |
5 |
С |
«Мемлекеттік органдардың жұмысына арыз иелерінің қанағаттану көрсеткіші»
Индикатор бойынша бағалау 29 ОМО және 20 ЖАО бойынша жүргізілді, олардың жолданымдармен жұмыс істеу жөніндегі қызметінің тиімділік дәрежесі төрт топқа жіктелді: жоғары деңгей үшін 6,3 балл және одан жоғары (90% және одан жоғары), орташа деңгей үшін – 4,9-дан 6,2 балға дейін (70%-дан 89,9%-ға дейін), төмен деңгей үшін – 3,5-тен 4,8 балға дейін (50%-дан 69,9%-ға дейін), тиімсіз деңгей үшін – 3,5 балдан төмен (50%-дан төмен) мән белгіленді.
Халықтан кері байланыс алудың құралы «e-Өтініш» ақпараттық жүйесіндегі арыз иесінің жеке кабинетінде іске асырылған «Орындаушының жұмысын бағалаңыз» функционалы болып табылады. Аталған функционал арыз иелеріне өз пікірін білдіруге және мемлекеттік органдар жұмысының сапасын бес балдық шкала бойынша бағалауға мүмкіндік береді.
Жүйе деректеріне сәйкес, 2026 жылдың бірінші жартыжылдығында халықтың жолданымдарды қарау сапасына қанағаттануының орташа көрсеткіші 57,45%-ды құрады, бұл 2025 жылдың бірінші жартыжылдығындағы деңгейден (75%) 17,55 пайыздық тармаққа және 2025 жылғы көрсеткіштен (66,3%) 8,85 пайыздық тармаққа төмен.
Қалдырылған 93 164 бағалаудың бөлінуі мынадай: «өте жақсы» – 43,7%; «жақсы» – 8,2%; «орташа» – 6,7%; «нашар» – 6,4%; «өте қанағаттанарлықсыз» – 35%.
Анықтама үшін: Бұл бағалау субъективті сипатқа ие және мемлекеттік органдардың арыз иелерімен жұмысын одан әрі жетілдіру бағыттарын айқындау мақсатында ғана пайдаланылады.
Қанағаттанудың жоғары көрсеткішіне Мәдениет және ақпарат министрлігі (92,2%) қол жеткізді.
Арыз иелерінің қанағаттануының орташа деңгейі бойынша көшбасшылар қатарына мына мемлекеттік органдар кірді:
- Атом энергиясы жөніндегі агенттік (83,9%);
- Стратегиялық жоспарлау және реформалар агенттігі (80,4%);
- Туризм және спорт министрлігі (76,6%);
- Жасанды интеллект және цифрлық даму министрлігі (76,3);
- Ұлттық банк (73,9%);
- Қорғаныс министрлігі (73%);
- Төтенше жағдайлар министрлігі (70,8%);
- Жетісу облысының (75,5%), Түркістан (74,3%), Шығыс Қазақстан (72,1%), Жамбыл (70,1%) облыстарының әкімдіктері.
Өз кезегінде, арыз иелері тарапынан қанағаттанарлықсыз бағалардың ең жоғары үлесі мына мемлекеттік органдарға қатысты тіркелді:
- Су ресурстары және ирригация министрлігі (58,9%);
- Қаржылық мониторинг агенттігі (58,7%);
- Оқу-ағарту министрлігі (57,3%);
- Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі (53,8%);
- Денсаулық сақтау министрлігі (53,6%);
- ҚР Бас прокуратура (53,2%);
- Ұлттық экономика министрлігі (50,7%);
- Мемлекеттік қызмет істері агенттігі (50,4%);
- Сауда және интеграция министрлігі (48,9%);
- Ішкі істер министрлігі (48,2%);
- Бәсекелестікті қорғау және дамыту агенттігі (44,5%);
- Әділет министрлігі (44,4%);
- Энергетика министрлігі (42,2%);
- Ауыл шаруашылығы министрлігі (39,2%);
- Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі (28,1%);
- Абай облысы (59,4%);
- Батыс Қазақстан облысы (58,3%);
- Алматы облысы (57,8%);
- Атырау облысы (57,7%);
- Ақтөбе облысы (55,8%);
- Шымкент қаласы (55,5%);
- Маңғыстау облысы (54%);
- Ұлытау облысы (53,8%);
- Астана қаласы (51,7%).
Өңірлер бөлінісінде жоғары балл беру жағдайлары тіркелмеді.
Анықтама үшін: Дегенмен, 2024 жылғы жылдық нәтижелермен салыстырғанда жергілікті атқарушы органдар көрсеткіштердің оң динамикасын көрсетті.
ОМО бөлінісіндегі балдардың бөлінуі
|
Атауы |
Балл |
Санаты |
||
|
|
МАМ |
7 |
жоғары |
|
|
|
АЭА |
6 |
орташа |
|
|
|
СЖРА |
6 |
|
|
|
|
ТжСМ |
5 |
|
|
|
|
ЖИЦДМ |
5 |
|
|
|
|
ҰБ |
5 |
|
|
|
|
ҚМ |
5 |
|
|
|
|
ТЖМ |
5 |
|
|
|
ӨҚМ |
4 |
төмен |
||
|
КМ |
4 |
|||
|
ЭТРМ |
4 |
|||
|
СІМ |
4 |
|||
|
Қаржымині |
4 |
|||
|
ҒЖБМ |
4 |
|||
|
СРИМ |
3 |
тиімсіз |
||
|
ҚМА |
3 |
|||
|
ОАМ |
3 |
|||
|
ҚНРДА |
3 |
|||
|
ДСМ |
3 |
|||
|
БП |
3 |
|||
|
ҰЭМ |
3 |
|||
|
МҚІА |
3 |
|||
|
СИМ |
2 |
|||
|
ІІМ |
2 |
|
||
|
БҚДА |
2 |
|
||
|
ӘМ |
2 |
|
||
|
ЭМ |
2 |
|
||
|
АШМ |
1 |
|
||
|
ЕХӘҚМ |
1 |
|
||
ЖАО бөлінісіндегі балдардың бөлінуі
|
Атауы |
Балл |
Санаты |
|
|
|
Жетісу |
5 |
Орташа |
|
|
Түркістан |
5 |
|
|
|
ШҚО |
5 |
|
|
|
Жамбыл |
5 |
|
|
Қостанай |
4 |
төмен |
|
|
Қарағанды |
4 |
||
|
Павлодар |
4 |
||
|
СҚО |
4 |
||
|
Ақмола |
4 |
||
|
Қызылорда |
4 |
||
|
Алматы қ. |
4 |
||
|
Астана |
3 |
тиімсіз |
|
|
БҚО |
3 |
||
|
Абай |
3 |
|
|