Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігі Төрағасының 2016 жылғы 19 қазандағы № 12 бұйрығымен бекітілген "сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы" Қазақстан Республикасының Заңына және сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізудің үлгілік қағидаларына сәйкес Алматы қаласы экология және қоршаған орта Басқармасының (бұдан әрі-сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізу мақсатында - Басқарма) "Алматы қаласының Экология және қоршаған орта басқармасына сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізу туралы" 2022 жылғы 12 шілдедегі №18н/қ бұйрығы қабылданды.
Ережеге сәйкес Басқарма жасыл қорды дамыту, аумақтарды көгалдандыру, қалдықтарды басқарудың тиімді жүйесін ұйымдастыру, Алматы қаласының аумағында табиғат пайдалануды реттеу саласында басшылықты жүзеге асыратын атқарушы орган болып табылады.
Сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау Басқарма шеңберінде келесі бағыттар бойынша жүргізілді:
1) персоналды басқаруға байланысты сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін анықтау;
2) мүдделер қақтығысына байланысты сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін анықтау;
3) мемлекеттік қызметтер көрсетуге байланысты сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін анықтау;
4) бақылау функцияларын іске асыруға байланысты сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін анықтау.
1) персоналды басқару, оның ішінде кадрлардың ауысуы:
2022 жылдың басынан бастап 6 қызметкер жұмыстан шығарылды.
Жұмыстан шығарудың себебі:
- басқа мемлекеттік лауазымға орналасуына байланысты-1 қызметкер;
- "квазимемлекеттік сектор органдары мен субъектілерінің штат санының лимиттерін оңтайландырудың кейбір мәселелері туралы" ҚР Президентінің 2021 жылғы 28 шілдедегі № 633 Жарлығын орындау үшін, сондай-ақ "Алматы қаласы атқарушы органдарының штат санының лимитін бекіту туралы" Алматы қаласы әкімдігінің 2021 жылғы 30 желтоқсандағы № 4/690 қаулысына сәйкес-5 қызметкер қысқартылды.
Кәсіптік дағдыларды арттыру және тәжірибе алмасу үшін Басқарманың 3 қызметкері өзге мемлекеттік органдар мен квазимемлекеттік секторда тағылымдамадан өтті.
Сондай-ақ, ҚР Президенті жанындағы Мемлекеттік басқару академиясының Алматы қаласы бойынша филиалында ағымдағы жылдың соңына дейін 3 қызметкерді оқыту жоспарланған.
Жыл басынан бері өзінің қызметтік міндеттерін тиісінше орындамағаны үшін басқарманың 6 қызметкері тәртіптік жауапкершілікке тартылды (5-ескерту, 1 сөгіс).
2022 жылы Қатты тұрмыстық қалдықтарды басқаруға қатысты тұрғын үй саясаты Басқармасының кейбір функциялары қайтадан Басқармаға берілді.
Бүгінгі таңда басқарманың штат саны 27 штат бірлігін, ал нақты саны 24 бірлікті құрайды. Қазіргі уақытта бос лауазымдарға жаңа қызметкерлерді қабылдау үшін конкурстық рәсімдер өткізіледі деп күтілуде.
Жоғарыда айтылғандардың негізінде персоналды басқаруда сыбайлас жемқорлық тәуекелдері анықталған жоқ, алайда осы бағыттағы жұмысты жақсарту үшін қажетті мынадай ұсынымдар әзірленді:
1)электрондық құжат айналымы саласындағы заңнама талаптарын сақтай отырып, кадрлық іс жүргізуді енгізуді қамтамасыз ету және "Е-Kyzmet" интеграцияланған ақпараттық жүйесін тұрақты негізде толтыру қажет;
2) қызметкерлерді жеке құрам және негізгі қызмет бойынша бұйрықтар дайындау кезінде олардың құқықтары мен мүдделерін қозғайтын бұйрықтармен таныстыруды қамтамасыз ету қажет;
3) Басқарманың әкімшілік лауазымдарына қойылатын біліктілік талаптарын әзірлеу және бекіту кезінде сәйкессіздіктердің болуына байланысты "Е-Kyzmet" АЖ-да мамандықтарды (білім беруді) өзектендіру туралы мәселеге бастамашылық жасауға құқылы.
2) мүдделер қақтығысын реттеу:
Талданатын кезеңде басқарманың мемлекеттік қызметшілері арасында "Қазақстан Республикасының мемлекеттік қызметі туралы"ҚР Заңының 51-бабында көзделген мүдделер қақтығысы тіркелмеген.
3) мемлекеттік қызметтер көрсету:
Басқарманың сұранысқа ие мемлекеттік қызметтері 3 түрі болып табылады, атап айтқанда:
1)"II санаттағы объектілерге әсер етуге экологиялық рұқсат беру";
2)"мемлекеттік экологиялық сараптаманың қорытындысын беру";
3) "ағаштарды кесуге рұқсат беру".
Жоғарыда көрсетілген барлық мемлекеттік қызметтер Министрлік бекітетін Мемлекеттік қызметтерді көрсету қағидаларына сәйкес көрсетіледі, сондай-ақ толық автоматтандырылған болып табылады және "электрондық үкіметтің" веб-порталы арқылы тегін негізде көрсетіледі (көрсетілетін қызметті алушылармен тікелей байланыс алынып тасталды).
Алайда, жүргізілген талдау қорытындысы бойынша келесі 2 Сыбайлас жемқорлық тәуекелі анықталды.
1) "ағаштарды кесуге рұқсат беру": Қағидаларда Мемлекеттік қызмет көрсету үшін қажетті құжаттардың нақты тізбесі белгіленген. Ұсынылған құжаттардың толық факстігі анықталған жағдайда көрсетілетін қызметті беруші, Алайда, қазіргі уақытта порталда көрсетілетін қызметті берушінің қосымша құжаттарды тіркеудің функционалдық мүмкіндігі бар, сол арқылы ұсынылған құжаттардың толық фактстігін жою.
Ұсыныс: бұл мүмкіндікті болдырмау үшін басқарма "ҰАТ" АҚ-ға базаға түзетулер енгізу және "тіркеу"функциясын жою қажеттілігі туралы хат жолдады. Нәтиженің болмауына байланысты қайта хат жіберу қажет деп санаймыз.
2) экологиялық құжаттарды беру: мұнда да мемлекеттік қызмет көрсету үшін қажетті құжаттар тізбесі көзделген.
Сонымен қатар, экологиялық Кодекстің 92-бабының 6-тармағымен сарапшыға құжаттаманы жан-жақты және объективті бағалау мақсатында қажетті қосымша материалдарды сұрату құқығы берілген.
Мәселен, сараптамаға Санитариялық қағидаларға сәйкес келмейтін кәсіпорындар мен жақын маңдағы құрылыстар арасындағы қашықтық көрсетілген құжаттама келіп түскен кезде, экологиялық кодексті басшылыққа ала отырып, сарапшы көрсетілетін қызметті алушылардан өндірістік объектілер үшін СҚА мөлшерінің негіздемесі жобасына санитариялық-эпидемиологиялық қорытынды сұратады.
Көрсетілетін қызметті алушылар бұл талапты негізсіз деп санайды және қажетсіз құжаттарды талап еткені үшін қабылдайды.
Алайда, бұл талаптардың заңдылығын ҚР Денсаулық сақтау министрлігінің санитарлық-эпидемиологиялық бақылау комитеті растайды, сондай-ақ бірнеше рет сот талқылауларында расталды.
Ұсыным: Мемлекеттік қызмет көрсету қағидаларына Мемлекеттік қызмет көрсету үшін қажетті құжаттар тізбесін толықтыру бөлігінде түзетулер енгізу туралы мәселені қарастыру, сондай-ақ мемлекеттік қызмет көрсету қағидаларын әзірлеушінің атына хат жолдау қажет деп санаймыз.
Сондай-ақ ықтимал сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін анықтау мақсатында тұрақты негізде талдау жүргізуді, сондай-ақ сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін барынша азайту және жою үшін мемлекеттік қызметтер көрсету қағидаларын жетілдіру жөнінде ұсыныстар әзірлеуді ұсынамыз.
4) бақылау функцияларын іске асыру:
Басқармада бақылау (қадағалау) функциялары жоқ.
Әкімшілік-құқықтық бөлімінің Басшысы М. Қожекенов