І. Кіріспе бөлім
Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігі Төрағасының 2016 жылғы 19 қазандағы №12 бұйрығымен бекітілген сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізудің үлгілік қағидаларына сәйкес «Алматы қаласы Бостандық ауданы әкімінің аппараты» КММ қызметінде сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізілді.
Сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау объектісінің атауы: «Алматы қаласы Бостандық ауданы әкімінің аппараты» КММ.
Сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізудің негізі: Бостандық ауданы әкімінің 2021 жылғы 09 сәуірдегі «Сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізу және жұмыс тобының құрамын бекіту туралы» № 86-ө Өкімі.
Сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізу кезеңі: 2021 жылғы сәуір-мамыр.
Аппарат қызметінің талданатын кезеңі: 2021 жылдың 1-тоқсаны, 2020 жыл. Талдауды жұмыс тобы келесі құрамында жүргізді:
жұмыс тобының жетекшісі:
- Алиярова Батима Жаксиликовна - аудан әкімі аппаратының басшысы,
жұмыс тобының мүшелері:
- Адилбаев Серик Бикенович - аудан әкімінің орынбасары,
- Садвакасова Жанар Сейтжановна - аудан әкімінің орынбасары,
- Балбаева Маржан Ертаевна - аудан әкімінің орынбасары,
- Абсаттарова Фариза Сандыбаевна - ұйымдастыру жұмысы және құжаттамалық қамтамасыз ету бөлімінің басшысы,
- Мамбетова Гүлназ Садыковна - мемлекеттік-құқықтық бөлімінің басшысы,
– Бухарбаева Роза Алибековна - қаржы-шаруашылық бөлімі басшысының м. а.,
- Абильсеитова Айгерим Маденовна - азаматтық хал актілерін тіркеу бөлімінің басшысы,
- Сейдраманов Ренат Сергазинович - абаттандыру бөлімінің басшысы,
- Дильдыбаева Дина Болатбековна – әлеуметтік сала бөлімінің басшысы,
- Алимкулов Абзал Болатович - кәсіпкерлікті және өнеркәсіпті дамыту бөлімінің басшысы,
- Алипбеков Адилет Болатбекович - коммуналдық шаруашылық бөлімінің басшысы,
- Бекботаев Нуркен Жолбарысович - мәдениет және тілдерді дамыту бөлімінің басшысы,
- Султанова Гульнара Нургалиевна - Бостандық ауданы әкімінің штаттан тыс кеңесшісі «Алматы-Адалдық алаңы»,
жұмыс тобының хатшысы:
- Сатымова Сауле Уракбаевна-ұйымдастыру жұмысы және құжаттамалық қамтамасыз ету бөлімінің бас маманы.
ІІ. Сипаттама бөлігі
«Алматы қаласы Бостандық ауданы әкімінің аппараты» коммуналдық мемлекеттік мекемесі Алматы қаласы Бостандық ауданы әкімінің қызметін ақпараттық-талдау, ұйымдық-құқықтық және материалдық-техникалық қамтамасыз етуді жүзеге асыратын мемлекеттік орган болып табылады.
Сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау келесі бағыттар бойынша жүргізілді:
Талдау – сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін анықтау бағыты бойынша келесі сұрақтар зерттелді:
1) аудан әкімі аппаратының қызметін қозғайтын нормативтік құқықтық актілердегі сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін анықтау;
2) аудан әкімі аппаратының ұйымдастырушылық-басқарушылық қызметінде сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін анықтау.
Аудан әкімінің аппараты өз қызметін Қазақстан Республикасының Конституциясына және заңдарына, Қазақстан Республикасының Президенті мен Үкіметінің актілеріне, Алматы қаласы әкімдігінің қаулыларына, Алматы қаласы әкімінің шешімдері мен өкімдеріне, өзге де нормативтік құқықтық актілерге, сондай-ақ аудан әкімі аппаратының Ережесіне және ішкі нормативтік құжаттарға (бөлімдер туралы ережелер және т.б.) сәйкес жүзеге асырады.
Талданып отырған кезеңде Бостандық ауданының әкімі нормативтік құқықтық сипаттағы шешімдерді және әкімшілік-өкімдік, жедел және жеке сипаттағы өкімдерді жылдар бөлінісінде қабылдады:
2020ж. - 4 шешім және 648 өкім;
2021ж. 1 – тоқсан. - 98 өкім.
Аудан әкімінің қабылдаған шешімдері мен өкімдерінің барлық көшірмелері ай сайын Алматы қаласының Әділет департаментіне жолданады, оларға қабылданған актілер бойынша мониторинг жүргізіледі. Мемлекеттік тіркеуге жататын шешімдер Алматы қаласы Әділет департаментінде тіркеуден өтті. Талдау барысында бөлімдер туралы ережелер және мемлекеттік қызметшілердің лауазымдық нұсқаулықтары зерделенді.
Талдау нәтижелері бойынша бөлім қызметкерлерінің лауазымдық нұсқаулықтарында тауарларды жеткізу, жұмыстар мен қызметтерді көрсету шарты бойынша өз міндеттерін орындамаған немесе тиісінше орындамаған өнім берушілерге қатысты ден қою шараларын қабылдау туралы функциялар жоқ екендігі анықталды. Бұл жағдайлар сыбайлас жемқорлық тәуекелінің туындауына ықпал етуі мүмкін.
Анықталған сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін азайту (жою) бойынша оларды жою бойынша ұсынымдар: 2021 жылғы 20 шілдеге дейінгі мерзімде жұмыстарды, тауарлар мен қызметтерді мемлекеттік сатып алумен айналысатын аудан әкімі аппаратының бөлімдері туралы ережеге өзгерістер мен толықтырулар енгізу қажет. Өнім берушілердің мемлекеттік сатып алу туралы жасалған шарттар бойынша шарттық міндеттемелерді орындауына бақылау жүргізу жөніндегі лауазымды адамдар айқындалсын.
Талдау барысында Әлеуметтік сала бөлімінің ережесі және бөлім мамандарының лауазымдық нұсқаулықтары зерттелді.
Бөлімнің Ережесіне сәйкес, әлеуметтік сала бөлімі аудан әкімі аппаратының құрылымдық бөлімшесі болып табылады. Бөлім өз құзыреті шегінде заңдарды, Қазақстан Республикасы Президентінің Жарлықтарын, Үкіметінің қаулыларын, қала және аудан әкімдерінің өз құзыретіндегі мәселелер бойынша шешімдері мен өкімдерін орындауды жүзеге асырады, оларды іске асыру жөнінде материалдар дайындайды. Бөлімнің негізгі функцияларының бірі сот шешімімен әрекетке қабілетсіз, әрекет қабілеті шектеулі, хабар-ошарсыз кеткен деп танылған кәмелетке толған азаматтарға қорғаншылық және қамқоршылық органының, сондай-ақ Жалғызілікті, жалғыз тұратын зейнеткерлер мен мүгедектерге үйде әлеуметтік қызмет көрсету бөлімшелерінің мәселелерін үйлестіру болып табылады.
«Неке (ерлі-зайыптылық) және отбасы туралы» Қазақстан Республикасы Кодексінің 120-бабының 3-тармағына сәйкес «мемлекеттің қорғаншылық немесе қамқоршылық жөніндегі функциялары Қазақстан Республикасының Үкіметі айқындайтын тәртіппен жүзеге асырылады». Қамқорлыққа алынушының мүлкін басқару тәртібі осы Кодекстің 128-бабының 2-тармағында айқындалады.
Қазақстан Республикасы Үкіметінің 30.03.2012 ж. № 382 қаулысымен бекітілген қорғаншылық және қамқоршылық жөніндегі мемлекет функцияларын жүзеге асыру қағидаларының (бұдан әрі - қағидалар) 6 – тармағына сәйкес «Аудандардың, облыстық, республикалық маңызы бар қалалардың, астананың жергілікті атқарушы органдары білім беру және денсаулық сақтаудың уәкілетті органдары арқылы кәмелетке толмағандарға қатысты, кәмелетке толмағандарға қатысты – халықты әлеуметтік қорғаудың уәкілетті органдары (бұдан әрі-орган) арқылы қорғаншылық және қамқоршылық жөніндегі мемлекет функцияларын жүзеге асырады».
Ереженің 9 тармағы 5 тармақшасына сәйкес қорғаншылық және қамқоршылық органы жетім балалардың, ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балалардың құқықтары мен мүдделерін қорғау мақсатында әділет органдарына жетім балалар мен ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балаларға тиесілі жылжымайтын мүлікке қатысты мәмілелер жасауға (ауыртпалық салуға) тыйым салу туралы хат жібереді.
Заңның жоғарыда келтірілген нормаларынан келіп шығатыны, мәміле жасауға тыйым салатын ауыртпалық салу туралы хат тек қана: 1) жылжымайтын мүлікке, 2) ата-анасының қарауынсыз қалған балаларға тиесілі мүлікке қатысты жіберілуі мүмкін.
Заңның осы нормасында «жылжымалы мүлік» ұғымы жоқ, өйткені жылжымайтын мүлікке жатпайтын мүлік, оның ішінде ақша, бағалы қағаздар және автокөлік құралдары және т.б. жылжымалы мүлік деп танылады.
Бұдан басқа, бекітілген қағидалар тек жетім балалардың, ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балалардың мүдделерінде ғана әзірленді, бұл ретте әрекетке қабілетсіз немесе әрекет қабілеті шектеулі кәмелетке толған адамдардың мүліктік және жеке мүліктік емес құқықтары мен мүдделерін қорғау қамтамасыз етілмеген, ал «Неке (ерлі-зайыптылық) және отбасы туралы», «қорғаншылық немесе қамқоршылық әрекетке қабілетсіз немесе әрекет қабілеті шектеулі кәмелетке толған адамдардың мүліктік құқықтарын және мүдделерін қорғау үшін де белгіленеді».
Ережеде сондай-ақ іс-әрекетке қабілетсіз немесе іс-әрекетке қабілеті шектеулі кәмелетке толған адамдарға қамқоршылық және қорғаншылық белгілеу кезінде қорғаншылық және қамқоршылық жөніндегі органдарға ұсыну үшін қажетті құжаттардың толық тізбесі айқындалмаған. Бұл мән-жайлар бекітілген Ережелерде құжаттар тізбесінің болмауына байланысты «артық» құжаттарды талап етуден көрінетін сыбайлас жемқорлық тәуекеліне әкеп соғады.
Анықталған сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін барынша азайту (жою) бойынша оларды жою жөніндегі ұсынымдар: жетім балалардың, ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балалардың, сондай-ақ әрекетке қабілетсіз немесе әрекет қабілеті шектеулі кәмелетке толған адамдардың құқықтары мен мүдделерін қорғау мақсатында 2021 жылғы 18 маусымға дейінгі мерзімде Қазақстан Республикасы Үкіметінің 30.03.3012 жылғы № 382 қаулысымен бекітілген мемлекеттің қорғаншылық және қамқоршылық жөніндегі функцияларын жүзеге асыру қағидаларына өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігіне хат жіберсін.
Бекітілген штат саны 43 бірлікті құрайды (1 – «А» корпусы, 42 бірлік – «Б» корпусы), оның ішінде: 1 бірлік – аудан әкімі, 3 бірлік – әкімнің орынбасарлары, 1 бірлік - аппарат басшысы, 1 бірлік – әкімнің көмекшісі, 9 бірлік – бөлім басшылары, 28 бірлік-бас мамандар.
Қызметкерлердің нақты саны - 36 бірлік (2020 жылы – 38 бірлік), Бос орындар – 7 бірлік (1 бірлік – бөлім басшысы, 6 бірлік – бас мамандар) (2020 жылы – 5 бірлік, оның ішінде 2 бірлік – бөлім басшылары, 3 бірлік – бас мамандар).
Кадрлардың ауысуы:
2021 жылдың 1 тоқсанында жұмыстан босатылғандар саны - 3 адам, басқа мемлекеттік органға тағайындалуына байланысты - 1, денсаулық жағдайы бойынша – 1, өз қалауы бойынша – 1.
Басқа мемлекеттік органға тағайындалуына байланысты 2020 жылы жұмыстан шығарылғандардың барлығы - 2 адам. Бала күтімі бойынша демалыс берілуіне байланысты - 5 бос орын бар. Таза ауысымдылық (Мемлекеттік қызмет жүйесінен өз еркімен кету) – 0 адам.
Талданып отырған 2021 жылдың 1 тоқсанында және 2020 жылы Бостандық ауданы әкімінің аппаратында мемлекеттік қызметтен теріс себептер бойынша босатылғандар жоқ.
2020 жылдың қорытындысы бойынша қабылданған конкурс нәтижесі бойынша – 6 адам, оның ішінде ішкі конкурс бойынша – 2 адам, жалпы конкурс бойынша – 4 адам. 2021 жылдың 1 – ші тоқсанында конкурс нәтижелері бойынша қабылданғандар жоқ.
Басқа лауазымға ауысудың негізгі себептері қызметкердің тараптардың келісімі бойынша бастамасы болып табылады.
Кадрлардың тұрақтамауын төмендету мақсатында жұмыстан босатылған кезде әрбір қызметкермен әңгімелесу жүргізіледі және жұмыстан шығу сұхбаты толтырылады, оның барысында жұмыстан шығу себептері айқындалады және басқа да мәселелер түсіндіріледі.
Қызметкерлердің жеке және кәсіби қасиеттерін арттыру мақсатында аудан әкімі аппаратының мемлекеттік қызметшілері Қазақстан Республикасы Президентінің жанындағы Мемлекеттік басқару академиясына (бұдан әрі – МБА) жіберіледі.
2021 жылдың 1 тоқсанында МБА - да 4 маман оқудан және біліктілігін арттырудан өтті, 1 маман қайта даярлаудан өтті, 3 маман тағылымдамадан өтті. 2020 жылдың қорытындысы бойынша 11 маман оқудан және біліктілігін арттырудан өтті, 4 маман қайта даярлаудан өтті, 13 маман тағылымдамадан өтті. Оқуды аяқтағаннан/біліктілігін арттырғаннан кейін қызметкерлерге сертификаттар беріледі, олардың көшірмелері мемлекеттік қызметшілердің жеке істеріне тігіледі және «Е-қызмет» базасына енгізіледі.
Мемлекеттік қызметке жаңадан және алғаш қабылданған қызметкерлер ұлттық қауіпсіздік органдарында арнайы тексеруден өтеді, «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы», «Қазақстан Республикасының мемлекеттік қызметі туралы» Қазақстан Республикасының Заңдарында белгіленген шектеулерді қабылдау жөніндегі жазбаша міндеттемелер ресімделеді және Мемлекеттік қызмет өткеру кезеңінде пайдаланылуы кіріс алуға әкелетін мүлікті сенімгерлік басқаруға беру қажеттігі туралы жазбаша хабарлама беріледі. Сондай-ақ, жыл сайын құқықтық жалпы оқыту шеңберінде мемлекеттік қызметшілердің, оның ішінде мемлекеттік қызметке жаңадан және алғаш рет түскендердің кірістері мен мүлкі туралы декларацияларды уақтылы тапсыру бойынша түсіндіру жұмыстары жүргізіледі.
Аудан әкімі аппаратының интернет-ресурсында Сыбайлас жемқорлыққа қарсы жүргізіліп жатқан жұмыстар туралы ақпарат орналастырылған , азаматтар аудан әкімі аппаратының мемлекеттік қызметшілерінің лауазымдық өкілеттіктерін теріс пайдалану фактілері туралы хабарлай алатын сенім телефоны көрсетілген.
Тәртіптік жауапкершілік:
2021 жылғы 1 – тоқсанда тәртіптік комиссияда қаралмай тәртіптік жауаптылыққа тартылған мемлекеттік қызметшілердің саны (қызметші теріс қылық жасау фактісімен келіседі) – 6, оның ішінде ескертулер – 5, сөгіс – 1, мерзімінен бұрын алып тасталғандар-жоқ. 3 мемлекеттік қызметшіге қатысты қызметтік тергеу жүргізілді.
Оның ішінде: Алматы қаласы бойынша бірыңғай тәртіптік комиссиясының хаттамасы – 2, Қазақстан Республикасы Бас прокуратурасының Құқықтық статистика және арнайы есепке алу жөніндегі комитетінің Алматы қаласы бойынша басқармасының ұсынысы мен ақпараттық хаты негізінде - 4.
Қазақстан Республикасы Бас прокуратурасының Құқықтық статистика және арнайы есепке алу жөніндегі комитетінің Алматы қаласы бойынша басқармасының ұсынысына сәйкес абаттандыру бөлімінің бас маманы және жеке тұлғалардың өтініштерін қарау мерзімдерін бұзғаны үшін кәсіпкерлікті дамыту және ой-пікір бөлімінің бас маманы тәртіптік жауапкершілікке тартылды. Қайталап бұзушылық жасау қаупі бар, осыған байланысты бөлімнің әрбір басшысын азаматтардың өтініштерін қарау тәртібін бұзғаны үшін жауапты етіп бекітуді, сондай-ақ жеке және заңды тұлғалардың өтініштерін қарау бойынша аудан әкімі аппаратының қызметкерлері арасында ай сайын түсіндіру жұмыстарын жүргізуді ұсынамыз.
Қазақстан Республикасы Бас прокуратурасының Құқықтық статистика және арнайы есепке алу жөніндегі комитетінің Алматы қаласы бойынша басқармасының ұсынысы негізінде өтініш берушіге жауапты уақтылы жібермегені үшін ұйымдастыру жұмысы және құжаттамалық қамтамасыз ету бөлімінің бас маманы тәртіптік жауапкершілікке тартылды. Қайта бұзушылық қаупі бар, осыған байланысты ұйымдастыру жұмысы және құжаттамалық қамтамасыз ету бөлімінің қызметкерлеріне күн сайын өтініш берушіге жауаптың жіберілуін тексеруді ұсынамыз.
Сондай-ақ, Қазақстан Республикасы Бас прокуратурасының Құқықтық статистика және арнайы есепке алу жөніндегі комитетінің Алматы қаласы бойынша басқармасының ұсынысы негізінде азаматтардың өтініштерін уақтылы тіркемегені үшін ұйымдастыру жұмысы және құжаттамалық қамтамасыз ету бөлімінің бас маманы тәртіптік жауапкершілікке тартылды.
Қайта бұзу қаупі бар, осыған байланысты ұйымдастыру жұмысы және құжаттамалық қамтамасыз ету бөлімінің қызметкерлеріне күн сайын жеке және заңды тұлғалардың өтініштерін тіркеуді бақылауды ұсынамыз.
Тұрғындардың өтінішін қарау аясында Бостандық ауданы әкімінің өкімімен ықшамауданындағы апатты ағашты бұзу мәселесіне қатысты қызметтік тергеу жүргізілді. Орбита-2, №26 үй мен "№68 мектеп-гимназия" КММ арасында және Бостандық ауданы әкімі аппаратының қызметкерлеріне қатысты шаралар қабылдау туралы, оның барысында абаттандыру бөлімінің бас маманы Алматы қаласының жасыл екпелерді күтіп-ұстау және қорғау Қағидаларына сілтеме жасай отырып, Күшін жойған жауап бергендігі анықталды. Осыған байланысты Алматы қаласының бірыңғай тәртіптік комиссиясының шешімі негізінде Бостандық ауданы әкімі аппаратының басшысы және абаттандыру бөлімінің бас маманы тәртіптік жауапкершілікке тартылды. Осындай тәуекелдерге жол бермеу үшін Қазақстан Республикасының заңнамасын қатаң сақтау бойынша жұмысты күшейтуді ұсынамыз.
2020 жылдың қорытындысы бойынша тәртіптік комиссияда қаралмай тәртіптік жауаптылыққа тартылған мемлекеттік қызметшілердің саны (қызметші теріс қылық жасау фактісімен келіседі) – 9, оның ішінде ескертулер – 8, сөгіс – 1, мерзімінен бұрын алып тасталғандар – 4. Бір мемлекеттік қызметшіге қатысты қызметтік тергеу жүргізілді.
Оның ішінде: аппарат басшысының қызметтік жазбасы – 1, Алматы қаласы әкімі аппараты басшысы орынбасарының тапсырмасы – 2, Қазақстан Республикасы Бас прокуратурасының Құқықтық статистика және арнайы есепке алу жөніндегі комитетінің Алматы қаласы бойынша Басқармасының ұсынуы – 5, Алматы қаласы бойынша Тексеру комиссиясының нұсқамасы – 1.
Алматы қаласы Бостандық ауданының аппарат басшысының 2020 жылғы 13 қаңтардағы қызметтік жазбасына сәйкес Бостандық ауданы әкімінің орынбасары аудан көшелерін қардан тазалау жөніндегі тәртіптік жауапкершілікке тартылды. Бұл бұзушылық үлкен жұмыс көлемінің салдарынан жасалды. Қарды тазалау бойынша осындай қауіп-қатерлерге жол бермеу үшін Бостандық ауданының барлық көшелерін абаттандыру бөлімі қызметкерлерінің жауапкершілік аймағына бөлуді ұсынамыз.
Сондай-ақ, полиция капитаны Д.Басқараевтың баянатына сәйкес, Алматы қаласы әкімі аппаратының ғимаратына өту үшін бөлім басшысының рұқсаттамасын бас маманға бергені үшін қаржы-шаруашылық бөлімінің басшысы мен бас маманы тәртіптік жауапкершілікке тартылды. Аталған бұзушылықтың қайта қайталану қаупі бар, осыған байланысты Бостандық ауданы әкімі аппаратының қызметкерлері арасында басқаның рұқсаттамасын пайдалану және өткізу режимін бұзу бойынша жауапкершілік туралы түсіндіру жұмыстарын жүргізуді ұсынамыз.
Қазақстан Республикасы Бас прокуратурасының Құқықтық статистика және арнайы есепке алу жөніндегі комитетінің Алматы қаласы бойынша басқармасының ұсынысы негізінде 5 мемлекеттік қызметші тәртіптік жауапкершілікке тартылды, атап айтқанда әлеуметтік сала бөлімінің басшысы, абаттандыру бөлімінің 2 (екі) бас маманы, коммуналдық шаруашылық бөлімінің бас маманы, кәсіпкерлік пен өнеркәсіпті дамыту бөлімінің бас маманы жеке тұлғалардың өтініштерін қарау мерзімдерін бұзғаны үшін. Қайталап бұзушылық жасау қаупі бар, осыған байланысты бөлімнің әрбір басшысын азаматтардың өтініштерін қарау тәртібін бұзғаны үшін жауапты етіп бекітуді, сондай-ақ жеке және заңды тұлғалардың өтініштерін қарау бойынша аудан әкімі аппаратының қызметкерлері арасында ай сайын түсіндіру жұмыстарын жүргізуді ұсынамыз.
Алматы қаласы бойынша Тексеру комиссиясының нұсқамасына сәйкес Қаржы-шаруашылық бөлімінің халықты жұмыспен қамту орталығынан жоспарланған көлемде жұмыс орындарын құру жөніндегі бас маманы тәртіптік жауапкершілікке тартылды. Осыған байланысты Мемлекеттік сатып алу жөніндегі комиссияға жұмыс орындарын дұрыс жоспарлауды, сондай-ақ ауданның мердігерлік ұйымдарымен жоспарланған көлемде жұмыс орындарын құру бойынша түсіндіру жұмыстарын жүргізуді ұсынамыз.
Бостандық ауданы әкімінің өкімі негізінде коммуналдық шаруашылық бөлімінің бас маманы шлагбаумнан алюминий жебені алу бойынша қызметтік тергеу жүргізді, оның барысында көп пәтерлі үйлердің тұрғындары үй маңындағы аумақтарда бөгегіш конструкцияларды өз еркімен және заңсыз орнатқаны анықталды. Осылайша, коммуналдық шаруашылық бөлімінің бас маманы тарапынан шлагбаумнан жебені алу жөніндегі өтініште көрсетілген дәлелдерді қарау барысында бұзушылықтар анықталған жоқ.
Тәртіптік жауаптылыққа тартылған барлық мемлекеттік қызметшілер тәртіптік жаза қолдану туралы өкімдермен қол қойғызып танысты.
Қызметкерлерді сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтары үшін 2021 жылдың 1-ші тоқсанындағы және 2020 жылғы талдау кезеңінде тәртіптік жауапкершілікке тарту жоқ. Аудан әкімі аппараты қызметкерлерінің қылмыстық және әкімшілік сипаттағы сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтар жасау фактілері анықталған жоқ.
Осындай бұзушылықтардың алдын алу және болдырмау мақсатында аудан әкімінің аппаратында еңбек және атқарушылық тәртіпті сақтау мәселесі бойынша кеңестер үнемі өткізіледі, оларды өткізу кезінде қызметкерлерге Қазақстан Республикасының қолданыстағы заңнамасының талаптарын сақтау қажеттілігі туралы және жол берілген бұзушылықтар үшін тәртіптік жауапкершілік шаралары туралы ескертіледі.
Мүдделер қақтығысын реттеу:
«Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 14-бабының нормаларын бұзуға жол бермеу үшін жұмыс тобы аппарат мемлекеттік қызметшілерінің жеке істерін зерделеді. Мемлекеттік қызметшілердің жеке істерінде ант беру мәтіні, Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызметшілерінің Әдеп нормаларымен танысу парақтары, шектеулер, жауапты лауазымды атқаратын адамдар алған сыйлықтарды мемлекеттік мүлікті басқару жөніндегі уәкілетті органға тапсыру жөніндегі жадынама бар.
Жақын туыстары (ата-аналары (ата-анасы), балалары, бала асырап алушылары, асырап алынған балалары, ата-анасы бір және ата-анасы бөлек аға-інілері мен апа-сіңлілері, аталары, әжелері, немерелері немесе жұбайы (зайыбы) атқаратын лауазымға тікелей бағынысты бос лауазымдарға орналасу кезінде аффилиирлену фактілері анықталған жоқ.
Аппараттың барлық мемлекеттік қызметшілері атқаратын лауазымына қойылатын біліктілік талаптарына сәйкес келеді. Талдау көрсеткендей, қызметкерлердің барлық жеке істерінде сотталмағандығы туралы анықтамалар бар.
Қазақстан Республикасының «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы» Заңына сәйкес жүйелі түрде қызметкерлер арасында сыбайлас жемқорлықтың алдын алуға, сондай-ақ әрбір бөлімнің қызметінде сыбайлас жемқорлыққа қарсы заңнаманы қолданудың тиімділігін арттыруға бағытталған жұмыс жүргізіледі.
Ішкі талдау жүргізу барысында аудан әкімі аппаратының ұйымдастыру-басқару қызметінде сыбайлас жемқорлық тәуекелдері анықталған жоқ, мүдделер қақтығысы жоқ.
Ұсыным: жалпыға бірдей құқықтық оқытуды өткізу шеңберінде аудан әкімі аппаратының мемлекеттік қызметшілеріне Қазақстан Республикасының "Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы" және "Қазақстан Республикасының мемлекеттік қызметі туралы"Заңдарының талаптарын жеткізу қажет.
ІІІ. Мемлекеттік қызмет көрсету.
Аудан әкімінің аппараты тоқсан сайын мемлекеттік қызмет көрсету сапасын бағалау және бақылау жөніндегі уәкілетті органға (Мемлекеттік қызмет істері агенттігі) есеп жолдайды.
Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2013 жылғы 18 қыркүйектегі № 983 қаулысымен бекітілген Мемлекеттік қызметтер тізіліміне сәйкес аудан әкімінің аппаратымен қазіргі уақытта 9 қызмет көрсетіледі, оның ішінде 8 қызмет азаматтық хал актілерін тіркеу бөлімімен (бұдан әрі – АХАТ), 1 қызмет мәдениет және тілдерді дамыту бөлімімен көрсетіледі.
АХАТ бөлімімен 1 тоқсан қорытындысы бойынша барлығы 5129 Мемлекеттік қызмет көрсетілді (2020 жылы – 18 176), оның ішінде мемлекеттік органдармен – 958 (2020 жылы - 3628), Халыққа қызмет көрсету орталығымен – 2920 (20520 жылы - 9768), электрондық портал арқылы – 1351 (2020 жылы – 4780).
8 қызмет бөлінісінде АХАТ бөлімі келесі қызметтерді көрсетті:
- тууды тіркеу - 1251 (2020 жылы-5240),
- неке қиюды тіркеу-591 (2020 жылы-2452),
- неке бұзуды тіркеу-210 (2020 жылға-797),
- Т. А. Ә. ауыстыруды тіркеу - 122 (2020 жылы-339),
- қайтыс болуды тіркеу - 1249 (2020 жылы-3143),
- азаматтық хал актілерінің барлық түрлері бойынша қайталама куәліктер мен анықтамалар беру - 1696 (2020 жылы-5631),
- актілік жазбаны қалпына келтіруді тіркеу-4 (2020 жылы-10),
- актілік жазбаның жойылуын тіркеу - 6 (2020 жылы - 5).
Мәдениет және тілдерді дамыту бөлімімен а.ж. 1 тоқсанында 108 спорттық разрядтар мен біліктілік санаттар берілді (2020 жылы-604).
Ішкі талдау жүргізу кезінде Қазақстан Республикасы Әділет министрінің 2015 жылғы 25 ақпандағы № 112 бұйрығымен бекітілген Азаматтық хал актілерін мемлекеттік тіркеуді ұйымдастыру, азаматтық хал актілеріне өзгерістер енгізу, қалпына келтіру, жою қағидаларында көрсетілген «Неке қиюды (ерлі-зайыпты болуды) тіркеу, оның ішінде азаматтық хал актілері жазбаларына өзгерістер, толықтырулар мен түзетулер енгізу» мемлекеттік көрсетілетін қызмет Стандартының (бұдан әрі - Стандарт) талаптары 2011 жылғы 26 желтоқсандағы «Неке (ерлі-зайыптылық) және отбасы туралы» Қазақстан Республикасы Кодексінің 228-бабының 2-тармақшасына қайшы келеді.
Мемлекеттік көрсетілетін қызмет стандартына сәйкес, шетелдіктер, азаматтығы жоқ адамдар көрсетілетін қызметті берушіге жүгінген кезде некеге құқық қабілеттілігі туралы анықтаманы (апостиль қойылған/заңдастырылған, орыс немесе мемлекеттік тілдегі аудармасы бар) қосымша ұсыну қажет.
«Неке (ерлі-зайыптылық) және отбасы туралы» Қазақстан Республикасының 2011 жылғы 26 желтоқсандағы № 518 Кодексінің 228 бабының 2 тармақшасына сәйкес, «егер шетелдіктер, азаматтығы жоқ адамдар Қазақстан Республикасының тіркеуші органдарының түсіндірулеріне қарамастан, неке қиюды (ерлі-зайыпты болуды) мемлекеттік тіркеуді талап етсе, бұл неке (ерлі-зайыптылық) тіркеледі».
Заңнамалық актілердегі жоғарыда көрсетілген Қайшылықтар тіркеуші органның мемлекеттік қызмет көрсету кезінде кедергілердің туындауына ықпал етеді, өйткені көрсетілетін қызметті алушылар көбінесе мемлекеттік көрсетілетін қызмет стандартында көрсетілген некеге құқық қабілеттілігі туралы анықтаманы ұсынудан бас тартады.
Анықталған сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін барынша азайту (жою) бойынша оларды жою жөніндегі ұсынымдар: ағымдағы жылғы 18 маусымға дейінгі мерзімде азаматтық хал актілерін мемлекеттік тіркеуді, азаматтық хал актілері жазбаларына өзгерістер енгізуді, қалпына келтіруді, жоюды ұйымдастыру қағидаларында көрсетілген «Неке қиюды (ерлі-зайыпты болуды) тіркеу, оның ішінде азаматтық хал актілері жазбаларына өзгерістер, толықтырулар мен түзетулер енгізу» мемлекеттік көрсетілетін қызмет стандартының талаптарына сәйкес еместігі туралы Қазақстан Республикасының Әділет Министрлігіне хат жолдау, Қазақстан Республикасы Әділет министрінің 2015 жылғы 25 ақпандағы № 112 бұйрығымен бекітілген «Неке (ерлі-зайыптылық) және отбасы туралы» Қазақстан Республикасының 2011 жылғы 26 желтоқсандағы № 518 Кодексінің 228 бабының 2 тармақшасына сәйкес жүзеге асырылады.
ІV. Рұқсат беру, бақылау-қадағалау функциялары.
Алматы қаласы әкімдігінің 2015 жылғы 24 ақпандағы № 1/125 қаулысымен бекітілген "Алматы қаласы Бостандық ауданы әкімінің аппараты" коммуналдық мемлекеттік мекемесі туралы Ережеге сәйкес аудан әкімінің аппаратында рұқсат беру және бақылау-қадағалау функциялары жоқ.
Жеке және заңды тұлғалардың өтініштерін қарау сапасы:
2021 жылдың 1 тоқсанының қорытындысы бойынша Бостандық ауданы әкімі аппаратының жалпы құжат айналымы-3174 (2020 жылы – 9200), оның ішінде:
заңды тұлғалардың өтініштері – 149 (2020 жылы-743);
жеке тұлғалардың өтініштері - 612 (2020 жылы - 2379);
қызметтік хат – хабар-1151 (2020 жылы - 3041);
бастамашылық хаттар – 1120 (2020 жылы - 2742).
Сондай-ақ өзге де желілер арқылы келіп түскен өтініштер:
Алматы қаласы әкімінің әлеуметтік желілері – 573 (2020 жылы-3420);
"Алматы қаласы әкімінің баспасөз қызметі" -18 (2020 жылы-330);
Бостандық ауданы әкімі аппаратының интернет-ресурсы (сұрақ-жауап айдары) – 100 (2020 жылға - 585).
Ағымдағы жылдың бірінші тоқсанына прокурорлық қадағалау актілері - 1, 2020 жылға - 2.
1 тоқсанның қорытындысы бойынша ҚР БП Құқықтық статистика және арнайы есепке алу жөніндегі комитетінің Алматы қаласы бойынша басқармасының 29.03.2021 жылғы №2-21650-21-02546 "қаралмаған өтініштер" №1 қосымшасы бойынша ақпараттық хатына сәйкес - 1 өтініш.
2020 жылдың 1 - ші жартыжылдығының қорытындысы бойынша ҚР БП Құқықтық статистика және арнайы есепке алу жөніндегі комитетінің Алматы қаласы бойынша басқармасының 09.07.2020 жылғы №2-21650-20-04188 ұсынысына сәйкес 15 күннен астам мерзім бұзылып 9 өтініш қаралды.
2020 жылдың 2-ші жартыжылдығының қорытындысы бойынша Қазақстан Республикасы Бас прокуратурасының Құқықтық статистика және арнайы есепке алу жөніндегі комитетінің Алматы қаласы бойынша басқармасының 29.01.2021 жылғы №2-21650-21-00617 ұсынысына сәйкес 15 күннен астам мерзім бұзылып – 2 өтініш қаралды.
Өтініштерді қарау мерзімдерін бұзған қызметкерлер тәртіптік жауапкершілікке тартылды.
Аппарат қызметіне қатысты сот актілері қаралған жоқ.
БАҚ және өзге де ақпарат көздерінің мониторингі:
Аппарат қызметкерлеріне қатысты жағымсыз материалдарды анықтау үшін бұқаралық ақпарат құралдарындағы жарияланымдарға мониторинг жүргізілді. Зерттеу кезеңінде қызметкерлерге қатысты теріс материалдар анықталған жоқ.
Әлеуметтік желілерде және басқа интернет-ресурстарда аудан әкімі аппараты қызметкерлерінің тарапынан сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылық фактілері анықталған жоқ.
Ұсыным: құқықтық жалпы оқытуды өткізу шеңберінде аудан әкімі аппаратының қызметкерлеріне «Жеке және заңды тұлғалардың өтініштерін қарау тәртібі туралы» Қазақстан Республикасы Заңының талаптары мен нормаларын, сондай-ақ Қазақстан Республикасының Сыбайлас жемқорлыққа қарсы заңнамасының мүлтіксіз сақталуын тұрақты түсіндіру қажет.
2021 жылдың 1 тоқсанының қорытындысы бойынша бақылау-қадағалау органдары тексеру жүргізген жоқ.
Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі Еңбек, әлеуметтік қорғау және көші-қон комитетінің Алматы қаласы бойынша департаменті "РММ 2020 жылы 28.10.2020 ж. № 27-Э бақылау және қадағалау субъектісіне (объектісіне) бару арқылы" Қазақстан Республикасында мүгедектерді әлеуметтік қорғау туралы "2005 жылғы 13 сәуірдегі № 39 Қазақстан Республикасы Заңының 25-бабына сәйкес профилактикалық бақылау және қадағалау тағайындау туралы актіге сәйкес тексеру жүргізді. Тексеру қорытындысы бойынша анықталған бұзушылықтарды жою туралы нұсқама жолданды. Аудан әкімінің аппараты анықталған бұзушылықтарды "QBAT" ЖШС-мен шарт жасасу арқылы жойды, мүмкіндігі шектеулі адамдарға (мүгедектерге) арналған жабдықтар мен құрал-саймандарды орнату бойынша жұмыстар жүргізілді.
Ұсыныс: мүмкіндігі шектеулі жандарды әлеуметтік қорғау бойынша заңнама нормаларын сақтау.
"Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Ішкі мемлекеттік аудит комитетінің Алматы қаласы бойынша Ішкі мемлекеттік аудит департаменті" РММ аудан әкімі аппараты қызметінің тиімділігін бағалау мақсатында аудит жүргізді. 2020 жылғы 15 желтоқсандағы жүргізілген аудит қорытындысы бойынша: 2 мемлекеттік қызметшіге және техникалық қызмет көрсетуді жүзеге асыратын 1 қызметкерге артық төленген сомаларды бюджетке өтеуді қамтамасыз ету ұсынылды; Мемлекеттік сатып алу рәсімін жүзеге асыру кезінде Қазақстан Республикасының "Мемлекеттік сатып алу туралы" заңнамасы нормаларының сақталуын қамтамасыз ету; қолданыстағы заңнама талаптарының сақталуын қамтамасыз етпеген тұлғаларды тәртіптік жауапкершілікке тарту мәселесі. Осы ұсынымдарды орындау үшін 2-ші мемлекеттік қызметші артық төленген соманы бюджетке қайтарды, өтеу кестесіне сәйкес техникалық қызмет көрсетуді жүзеге асыратын қызметкер соманың 2/3-ін қайтарды, қалған соманың 1/3 бөлігі жақын арада қайтарылады. Қолданыстағы заңнама талаптарының сақталуын қамтамасыз етпеген Аппараттың қаржы-шаруашылық бөлімінің бас маманына "ескерту" түріндегі тәртіптік жаза қолданылды. Мемлекеттік сатып алуды жүзеге асыру кезінде "мемлекеттік сатып алу туралы"Қазақстан Республикасы заңнамасының нормаларын толық сақтамау түрінде рәсімдік сипатты қайта бұзу тәуекелі бар.
Ұсыныс: анықталған бұзушылықтарды қайталамау мақсатында Қаржы-шаруашылық бөлімінің қызметкерлеріне қолданыстағы заңнама нормаларын сақтау және Мемлекеттік сатып алуды өткізу нормалары мен қағидаларын зерделеу жолымен Мемлекеттік сатып алу рәсімдерін өткізу саласында біліктілігін арттыру.
"Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері агенттігінің Алматы қаласы бойынша департаменті" республикалық мемлекеттік мекемесі мемлекеттік органдардың мемлекеттік қызмет саласындағы заңнаманы және мемлекеттік қызметшілердің қызметтік әдеп нормаларын сақтауы бойынша профилактикалық бақылау жүргізді.
Тексеру кезінде анықталған бұзушылықтар негізінен жауапты тұлғалардың демалыс, жұмысқа қабылдау, тәртіптік іс материалдарымен танысу сипатындағы бұзушылықтар анықталды. Аудан әкімі аппаратымен анықталған бұзушылықтар жауапты тұлғаларды өкімдермен таныстыру жолымен жойылды.
Ұсыныс: ұйымдастыру жұмысы және құжаттамалық қамтамасыз ету бөлімінің қызметкерлеріне мұндай сипаттағы бұзушылықтарға жол бермеу және Мемлекеттік қызмет туралы заңнаманың ноомдарын сақтау.
VІ. Қорытынды бөлім.
Қабылданып жатқан сыбайлас жемқорлыққа қарсы шараларды жақсарту жөніндегі ұсыныстар:
Жұмыс тобының жетекшісі Б. Алиярова
Жұмыс тобының мүшелері С. Адилбаев
Ж. Садвакасова
М. Балбаева
Ф. Абсаттарова
Г. Мамбетова
Р. Бухарбаева
А. Абильсеитова
Р. Сейдраманов
Д. Дыльдыбаева
А. Алимкулов
А. Алипбеков
Н. Бекботаев
Г. Султанова
Жұмыс тобының хатшысы С. Сатымова