КҚГҚ (Конго-Қырым геморрагиялық қызбасы)

КҚГҚ (Конго-Қырым геморрагиялық қызбасы)

Конго-Қырым геморрагиялық қызбасы (КҚГҚ) — адамға негізінен Hyalomma туысына жататын жұқтырған кенелердің шағуы арқылы, сондай-ақ ауру жануарлардың қаны немесе тіндерімен байланыс кезінде жұғатын жедел вирустық табиғи-ошақтық ауру. Бұл ауру жоғары өлім-жітім деңгейімен және адамдар арасында індет тудыру қабілетімен ерекшеленетін аса қауіпті инфекцияларға жатады.

Қоздырғышы

Аурудың қоздырғышы — Nairoviridae тұқымдасына жататын Nairovirus туысының КҚГҚ вирусы. Вирус табиғи ошақтарда кенелер мен әртүрлі жануарлар арасында, соның ішінде ірі және ұсақ мүйізді малдар арасында айналымда болады. Адам инфекцияны кездейсоқ жұқтырады және аурудың табиғи тасымалдаушысы болып саналмайды.

Жұғу жолдары

Негізгі жұғу жолдары:

• жұқтырған кененің шағуы;
• кенені теріде жаншу;
• ауру жануарларды күту немесе сою кезінде олардың қаны және тіндерімен байланысу;
• науқас адамның биологиялық сұйықтықтарымен байланысу.

Клиникалық белгілері

Жасырын кезеңі (инкубациялық кезең) әдетте 1–14 күн аралығында болады. Ауру кенеттен басталып, келесі белгілермен сипатталады:

• дене қызуының жоғарылауы;
• қатты бас ауруы;
• бұлшықеттер мен буындардың ауыруы;
• әлсіздік;
• қалтырау.

Кейінірек:

• теріде және шырышты қабықтарда қанталаулар;
• мұрыннан және қызыл иектен қан кету;
• бауыр мен бүйрек қызметінің бұзылуы байқалуы мүмкін.

Ауыр жағдайларда геморрагиялық синдром және көп ағзалық жеткіліксіздік дамиды.

Диагностикасы

Диагнозды растау үшін келесі әдістер қолданылады:

• ПТР (полимеразды тізбекті реакция);
• ИФТ (иммуноферменттік талдау);
• вирустың антигендерін анықтау;
• вирусологиялық зерттеу әдістері.

Емі

Арнайы емдеу тәсілдері шектеулі. Емдеудің негізін:

• ағзаның улануымен күресу;
• қан кетулерді тоқтату;
• асқынулардың алдын алу және емдеу құрайды.

Кейбір жағдайларда вирусқа қарсы рибавирин препараты қолданылады.

Алдын алу

Аурудың алдын алу үшін:

• кене мекендейтін жерлерге барған кезде қорғаныш киім кию;
• репелленттер қолдану;
• табиғатта болғаннан кейін денені мұқият тексеру;
• жануарлармен және олардың биологиялық материалдарымен жұмыс істегенде қауіпсіздік шараларын сақтау;
• кене шаққан жағдайда немесе ауру белгілері пайда болғанда дереу медициналық көмекке жүгіну қажет.

Қорытынды

Конго-Қырым геморрагиялық қызбасы Еуропа, Азия және Африканың көптеген елдерінде маңызды медициналық-санитарлық мәселе болып қала береді. Ауруды ерте анықтау, уақытылы медициналық көмекке жүгіну және алдын алу шараларын сақтау ауыр асқынулар мен өлім қаупін едәуір төмендетуге мүмкіндік береді.

Дайындаған: Алматы қаласы Әуезов ауданының Санитариялық-эпидемиологиялық бақылау басқармасының эпидемиологиялық бақылау бөлімінің бас маманы Б.С. Тілеуберген.