Бақша өнімдері және ерте пісетін жеміс жидектер туралы не білуіміз керек?

Көктем мен жаз мезгілінде тамақ рационымызда көкөністер мен жемістер көбірек пайдаланамыз, бұл өте жақсы. Алайда, көкөністер мен жемістер кейде жасырын қауіп төндіруі мүмкін. Әсіресе көкөністер мен жемістерде нитраттардың көптеп жинақталу мәселесі өткір талқылануда.

Осыған байланысты Алматы қаласы Алатау ауданының санитарлық-эпидемиологиялық бақылау басқармасы халыққа жеміс-көкөніс өнімдерінен улануды болдырмауға мүмкіндік беретін келесі ережелерді сақтауды ұсынады.

         Нитраттардың өзі өздігінен қауіпті емес. Бірақ өсімдіктерде және осы өнімнің адам ағзасында түскеннен кейін нитрит қос тізбегіне айналып, яғни олар жоғары уыттылығы бар азот қышқылының тұздарына ауыса бастайды.

         Алайда, қауіпсіз тамақ тұтыну үшін өсімдіктер мен жеміс жидектердің қай бөлігінде нитраттар көп шоғырланатынын білу қажет. Көбінесе бұл шырынның қозғалысы максималды болатын бөліктері: тамырлар, жапырақшалар, жапырақ тамырлары, қабығы. Көк шөптер үшін бұл өсімдіктердің жапырақшалары, қияр, цуккини және асқабақ үшін – жемістердің сабаққа қосылатын орны, қырыққабатта сабақтар, жоғарғы жапырақтар мен тамырлар ең зиянды; сәбіз, қызанақ және бұрыш үшін — өзегі; қызылша мен картоп үшін — қабығы; қарбыз мен қауын үшін — қабығы астындағы жұмсақ бөлігі.

         Сонымен қатар, көкөністерді термиялық өңдеу кезінде нитраттардың мөлшері айтарлықтай азаяды (жуу, пісіру, қуыру, бұқтыру және қопсыту).

Сапасыз өнімді сатып алмау үшін дүкендердегі жемістер мен көкөністерді қалай дұрыс таңдауға болады?

         Ең алдымен, ашық ауада өсірілетін көкөністерді таңдауға тырысыңыз. Сіз таңдаған көкөністердің көлеміне назар аударыңыз-егер жемістің мөлшері орташа мөлшерден үлкен болса, мұндай жемістерді сатып алудан бас тартқан жөн. Жемістерге тән емес ашық ерекше түсті болуы онда тыңайтқыштардың мөлшерінің көп екендігін көрсетеді. Көкөністерді таңдағанда, сіз жемістердің өзіне тән жеңіл хош иісін сезуіңіз керек. Бірақ егер қабығы пластик пен химияның иісі болса, мұндай тауарды сатып алудан бас тартқан дұрыс. Қарбыз сатып алғанда қарбыз жемісін кесіп, ортаңғы кемігінің түсін бағалауды ұсынамыз. Егер ол ашық қызыл, тіпті күлгін болса, сатып алудан бас тартқан жөн.