«Ұлы Борсық» КМК-ның сумен жабдықтау жүйесінің сипаттамасы
2025 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша
«Ұлы Борсық» КМК-ның сумен жабдықтау желілерінің жалпы ұзындығы – 409,6 км, оның ішінде:
- магистральдық желілер – 256 км;
- тарату желілері – 153,5 км.
Кәсіпорын Шалқар ауданының 26 елді мекенін 15 пайдаланудағы су алу көздері арқылы орталықтандырылған ауыз сумен қамтамасыз етеді.
- 1030 км су алу көзі
- Өздігінен ағатын ұңғымалардан жиналған ауыз су ұзындығы 400 м галерея арқылы көлемі 160 м³ су жинау резервуарына түседі. Одан сорғы станциясы ғимаратында орнатылған сорғылар арқылы 69-разъезд, Қопмола станциясы, 71-разъезд, Жылан станциясы және 74-разъезд елді мекендерінің магистральдық желілеріне беріледі.
- Қопмола станциясында су жалпы көлемі 3000 м³ резервуарларға жиналып, сорғылар арқылы су мұнарасына және әрі қарай кенттің тарату желісіне, сондай-ақ 71-разъезд арқылы Жылан станциясының резервуарларына жіберіледі.
- Жылан станциясында су жалпы көлемі 3000 м³ резервуарларға жиналып, сорғылар арқылы су мұнарасына және әрі қарай кенттің тарату желісіне, сондай-ақ 74-разъезд тарату желісіне беріледі.
- Шілікті су алу көзі
- Өзара байланысқан 15 құдықтан алынатын ауыз су көлемі 100 м³ резервуарға жиналып, сорғылар арқылы 77-разъезд, Тоғыз станциясы және Шілікті кентінің тарату желілеріне беріледі.
- Тоғыз станциясында су жалпы көлемі 200 м³ болатын 4 резервуарға жиналып, сорғылар арқылы су мұнарасына және әрі қарай кенттің тарату желісіне жіберіледі.
- Қарашоқат су алу көзі
- Ұңғымадан алынған ауыз су ЭЦВ тереңдік сорғысы арқылы Қарашоқат станциясының су мұнарасына және әрі қарай кенттің тарату желісіне беріледі.
- Шоқысу су алу көзі
- Ұңғымадан алынған ауыз су ЭЦВ тереңдік сорғысы арқылы Шоқысу станциясының су мұнарасына және әрі қарай кенттің тарату желісіне беріледі.
- Қаратоғай кентінің су алу көзі
- Екі ұңғымадан алынған ауыз су ЭЦВ тереңдік сорғылары арқылы көлемі 100 м³ екі резервуарға беріледі. Одан сорғылар арқылы көлемі 25 м³ Рожновский су мұнарасына және әрі қарай кенттің тарату желісіне жіберіледі.
- Бозой кентінің су алу көзі
- Ауыз су «Интергаз Азия» АҚ сумен жабдықтау жүйесінен көлемі 300 м³ екі резервуарға беріледі. Одан сорғылар арқылы көлемі 25 м³ Рожновский су мұнарасына және әрі қарай кенттің тарату желісіне жіберіледі.
- Бегімбет кентінің су алу көзі
- Екі ұңғымадан алынған ауыз су ЭЦВ тереңдік сорғылары арқылы көлемі 300 м³ екі резервуарға беріледі. Одан сорғылар арқылы көлемі 25 м³ Рожновский су мұнарасына және әрі қарай кенттің тарату желісіне жіберіледі.
- Қауылжыр кентінің су алу көзі
- Ауыз су «Интергаз Азия» АҚ сумен жабдықтау жүйесінен тікелей кенттің тарату желісіне беріледі.
- Тұмалыкөл кентінің су алу көзі
- Ұңғымадан алынған ауыз су ЭЦВ тереңдік сорғысы арқылы су тазарту жүйесіне, одан көлемі 3 м³ сыйымдылыққа беріледі және әрі қарай тұтынуға жіберіледі.
- Ұлпан су алу көзі
- Ұңғымадан алынған ауыз су ЭЦВ тереңдік сорғысы арқылы кенттің тарату желісіне, сондай-ақ №66 және №67 разъездерінің тарату желілеріне тікелей беріледі.
- Мөңке би су алу көзі
- Ұңғымадан алынған ауыз су ЭЦВ тереңдік сорғысы арқылы кенттің тарату желісіне, сондай-ақ Қайдауыл және Қауылжыр станцияларының су мұнараларына және әрі қарай кенттердің тарату желілеріне беріледі.
- Қотыртас су алу көзі
- Екі ұңғымадан алынған ауыз су ЭЦВ тереңдік сорғылары арқылы Қотыртас станциясының су мұнарасына және әрі қарай кенттің тарату желісіне беріледі.
- Жылтыр кентінің су алу көзі
- Алты ұңғымадан алынған ауыз су ЭЦВ тереңдік сорғылары арқылы көлемі 150 м³ резервуарларға беріледі. Одан Рожновский су мұнарасына және әрі қарай кенттің тарату желісіне жіберіледі.
- Шалқар қаласының су алу көзі
Шалқар қаласын сумен жабдықтау Шалқар қаласынан 4,5 км қашықтықта орналасқан Үлкен Борсық су алу көзінің жерасты сулары арқылы жүзеге асырылады.
Су алу көзі 14 ұңғымадан тұрады (оның ішінде 6-уы теміржол су алу көзіне, 8-і қалалық су алу көзіне тиесілі), олар ЭЦВ8-25-100, ЭЦВ6-16-100 және ЭЦВ6-10-120 тереңдік сорғыларымен жабдықталған.
Қалаға су беру үшін диаметрі 250–500 мм болат құбырлардан тұратын су құбыры пайдаланылуда, олардың тозу деңгейі 60%-ды құрайды. 2005 жылы диаметрі 500 мм болат су құбырының 1900 м бөлігі ішінара ауыстырылып, қосымша 5 ұңғыма бұрғыланды.
Екінші көтеру сорғы станциясы 1972 жылы пайдалануға берілген.
Екінші көтеру сорғы станциясында көлемі 1000 м³ болатын 4 резервуар, «Жергілікті» екінші көтеру сорғы станциясында көлемі 1500 м³ болатын 2 резервуар, ал «Барсуки» сорғы станциясында көлемі 150 м³ болатын 2 резервуар және көлемі 1000 м³ болатын 2 резервуар бар.
Сонымен қатар Шалқар қаласында екі су мұнарасы орналасқан:
- бірінің сыйымдылығы – 70 м³;
- екіншісінің сыйымдылығы – 140 м³.
Ауыз су ұңғымалардан ЭЦВ тереңдік сорғылары арқылы резервуарларға беріледі. Одан әрі сорғылар арқылы су мұнарасына және теміржол бойындағы тарату желілеріне, сондай-ақ тікелей қаланың тарату желілеріне жіберіледі.
2012 жылғы желтоқсанда КМК теңгеріміне пайдалануға берілген Шалқар қаласының «6 ауыл» тұрғын үй құрылысы аймағының су алу көзі мен сумен жабдықтау құрылыстары қабылданды. Оның құрамына мыналар кіреді:
- тереңдік сорғылары бар 5 ұңғыма;
- көлемі 1000 м³ резервуар – 1 дана;
- көлемі 50 м³ су мұнарасы – 1 дана;
- ІІ көтеру сорғы станциясы – 1 дана;
- диаметрі 250 мм су құбыры – 3,5 км;
- диаметрі 150 мм желілер – 550 м.
2016 жылғы желтоқсанда «Нұрлы жол» мемлекеттік бағдарламасы аясында КМК-ны несиелендіру есебінен қалалық су алу көзінде қосымша 4 ұңғыма бұрғыланып, ұзындығы 16,1 км су құбыры тартылды.
Сумен жабдықтау желілеріндегі нормативтік-техникалық су шығындары 13,4%-ды құрайды.