ТҮСІНДІРМЕ ЖАЗБА
2025 жылға арналған тарифтік сметаның орындалуы туралы
«Ұлы Борсық» КММ бойынша
(сумен жабдықтау қызметтері)
«Ұлы Борсық» КММ 2024 жылғы 1 қазаннан бастап қолданыстағы тариф бойынша қызмет атқарады. Аталған тариф Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрлігінің Табиғи монополияларды реттеу және бәсекелестікті қорғау агенттігінің Ақтөбе облысы бойынша департаменті 2019 жылғы 15 тамыздағы №1-ОД бұйрығымен бекітілген.
Сумен жабдықтау қызметтері бойынша 2023 жылға орташа тариф деңгейі 1 м³ үшін 168,20 теңгені құрайды. Тұтынушылар топтары бойынша сараланған тарифтер:
Кәсіпорын су шаруашылығы жүйесі бойынша қызметтерді Шалқар ауданы тұтынушыларына, атап айтқанда: халыққа, бюджеттік ұйымдарға, шағын бизнес субъектілеріне және өнеркәсіптік кәсіпорындарға көрсетеді.
Шалқар ауданының сумен жабдықтау жүйесіне Шалқар қаласы және ауданның 25 елді мекені кіреді, оның ішінде 19 елді мекен теміржол бойында орналасқан.
2025 жылы сумен жабдықтау бойынша нақты шығындар 278963,06 мың теңгені, ал табыс 244018,30 мың теңгені құрады. Нәтижесінде 34944,76 мың теңге көлемінде шығын қалыптасты. Нақты көлем 1122,08 мың м³ құрады, ал тарифтік смета бойынша 1282,85 мың м³ жоспарланған. Тарифтік сметамен салыстырғанда табыстың төмендеуі 160,77 мың теңгені құрады.
2025 жылға орташа тариф 168,20 теңге деңгейінде қалыптасты.
Тауар өндіру және қызмет көрсету бойынша нақты шығындар 278963,06 мың теңгені құрады, ал қолданыстағы тарифте 278976,66 мың теңге қарастырылған. Тарифтік сметамен салыстырғанда 13,60 мың теңгеге (3,40%) төмендеу байқалады.
Шикізат пен материалдар бойынша шығындар 14687,90 мың теңгені құрап, тарифтік сметадан 52,12 мың теңгеге азайды. Бұл қаражатты үнемдеу есебінен болды.
Жанар-жағармай материалдары бойынша шығындар 12185,18 мың теңгені құрап, тарифтік сметадан 39,62 мың теңгеге артты. Бұл ГЖМ тұтынудың ұлғаюына байланысты.
Электр энергиясы бойынша шығындар 26187,00 мың теңгені құрап, тарифтік сметадан 4685,86 мың теңгеге артты. Өсу жаңа нысандардың іске қосылуына, ұңғымалар мен сорғы станциялары қуатының артуына және электр энергиясы бағасының өсуіне байланысты.
Сатып алынатын су бойынша шығындар 4321,99 мың теңгені құрап, тарифтік сметадан 117,34 мың теңгеге азайды. Бұл су тұтынудың төмендеуіне байланысты.
Өндірістік персоналдың еңбекақы қоры 171526,00 мың теңгені құрап, тарифтік сметадан 464,77 мың теңгеге артты. Орташа айлық жалақы 125384,50 теңгені құрады.
Әлеуметтік салық 9583,60 мың теңгені құрап, тарифтік сметадан 982,6 мың теңгеге артты. Өсу еңбекақының көтерілуіне байланысты.
2025 жылғы тарифтік сметаға амортизациялық аударымдар есебінен 7937,69 мың теңге көлемінде инвестициялық бағдарлама енгізілген. Оның ішінде Ұлпан станциясы – 67-разъезд учаскесіндегі сумен жабдықтау жүйесін күрделі жөндеуге 7937,69 мың теңге қарастырылған. Қаржылық қиындықтарға байланысты бұл бағдарлама 2026 жылға ауыстырылды.
Өзге шығындар құрамына өндірістік персоналдың іссапар шығындары енгізілген – 477,97 мың теңге.
«Басқа шығындар» құрамына су талдауы бойынша шығындар енгізілген – 2848,40 мың теңге.
Кезең шығындары 31462,42 мың теңгені құрады, ал тарифтік смета бойынша 30289,12 мың теңге. Айырмашылық 1173,30 мың теңгені құрайды. Өсу әкімшілік персоналдың еңбекақысының артуы, үшінші тұлғалардың қызметтері және басқа шығындар есебінен болды.
Әкімшілік персоналдың еңбекақысы 18456,46 мың теңгені құрап, 589,00 мың теңгеге артты. Орташа жалақы тарифтік смета бойынша 158800,00 теңге, нақтысы 153800,00 теңге. Еңбекақы Қазақстан Республикасы Еңбек министрлігі 1992 жылғы 27 қазанда бекіткен «Бірыңғай тарифтік торды қолдану жөніндегі ұсынымдарға» сәйкес төленеді.
Әкімшілік персонал бойынша әлеуметтік салық 2802,02 мың теңгені құрады.
Салық төлемдерінің артуы 116,61 мың теңгені құрады.
Банк қызметтері – 165,86 мың теңге.
Үшінші тұлғалардың қызметтері құрамына:
Пошта және байланыс қызметтері – 84,30 мың теңге.
Іссапар шығындары – 578,08 мың теңге.
Қорытындысында, 2025 жылы су шаруашылығы жүйесі бойынша 34944,76 мың теңге көлемінде шығын қалыптасты. Негізгі себептері – еңбекақы және салықтар бойынша кредиторлық берешек, сондай-ақ материалдар, отын, жанар-жағармай және басқа қызметтер бағасының өсуі