Мереке тарихи
Республика күні ұлттық мереке болып алғаш рет 1995 жылы қазанда жарияланды. Бұл Жарлыққа Қазақстан Республикасы Тұңғыш Президенті - Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев қол қойған.
25 қазан Республика күні болып кездейсоқ таңдалған жоқ. 1990 жылдың дәл осы күні Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы Жоғарғы Кеңесінің №307-XII Жарлығымен Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасының мемлекеттік егемендігі туралы Декларация қабылданды. Декларацияда Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасының егемендігі жарияланып, Қазақстанның тәуелсіз мемлекет ретіндегі саяси-құқықтық негіздері жарияланды.
Егеменді мемлекеттіліктің іргелі қағидаттары ретінде Қазақстанның жеке территориясы, азаматтығы, мемлекеттік бюджеті, халықаралық қатынастардағы дербестігі, мемлекеттік рәміздері бекітілді.
2001 жылы республика күні ұлттық мереке мәртебесін жоғалтып, мемлекеттік мерекелер санатына ауыстырылды. 2009 жылы «Қазақстан Республикасындағы мерекелер туралы «Қазақстан Республикасының Заңына өзгерістер енгізу туралы» Заңға қол қойылды, оған сәйкес елде Республика күнін мерекелеу тоқтатылды, ал 25 қазан жұмыс күні болды.
Мерекенің қайта жандануы
2022 жылдың 16 шілдесінде өткен Ұлттық құрылтайда Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев ұлттық мереке мәртебесін Республика күніне қайтаруды ұсынды.
«Республика күні елдің мемлекет құру жолындағы тарихи қадамының символы болуы керек. Әрине, Тәуелсіздік күнінің бастапқы мәні сақталады. Бұл күн мемлекеттік мереке болып қала береді. Бірақ тәуелсіздік алуға зор үлес қосқан ұлттық батырларымызға тағзым күні ретінде атап өтілуі керек», – деді Қасым-Жомарт Тоқаев.
Осы ретте қыркүйек айының ортасында Қазақстан Республикасының Парламенті «Қазақстан Республикасындағы мерекелер туралы» Заңға түзетулер енгізді. Құжатқа сәйкес, Республика күні, яғни 25 қазан – ұлттық мерекеге, ал Тәуелсіздік күні, яғни 16 желтоқсан мемлекеттік мерекеге айналды.
Ұлттық мереке мен мемлекеттік мерекенің айырмашылығы
ҚР «Қазақстан Республикасындағы мерекелер туралы» заңына сәйкес Ұлттық мерекелер - Қазақстан мемлекеттілігінің дамуына елеулі ықпал еткен, ерекше тарихи маңызы бар оқиғалардың құрметіне Қазақстан Республикасында белгіленген мерекелер. Ұлттық мерекелерді мейрамдау кезінде орталық және жергілікті мемлекеттік органдарда ресми іс-шаралар өткізіледі. Мемлекеттік мерекелер - қоғамдық-саяси маңызы бар оқиғаларға арналған, сондай-ақ Қазақстан Республикасының азаматтары дәстүрлі түрде атап өтетін мерекелер.
Республика күні – еліміздің басты және жалғыз ұлттық мерекесі. Ұлттық мереке деп – тарихи маңызы жоғары, Қазақстанның мемлекеттігіне ерекше ықпал еткен оқиғаларды атаймыз.
1990 жылы 25 қазан күні ҚазКСР Жоғары Кеңесінің Қаулысымен Қазақ КСР мемлекеттік егемендігі туралы декларация қабылданды. Бұл декларацияның қабылдануымен Қазақстанның егемендігін мәлім ететін жеке территориясы, азаматтығы, мемлекеттік бюджеті, халықаралық қатынастардағы дербестігі, мемлекеттік рәміздері бекітілді. Қазақстанның егемендігі және территориясының тұтастығы саяси, құқықтық және экономикалық тұрғыдан дәйектелді.
5 жылдан кейін 18 қазанда ҚР Президенті Жарлығымен 25 қазан – Қазақстан Республикасының Ұлттық мерекесі - Республика күні, деп жарияланды.
2009 жылдың 22 сәуірінен бастап Республика күні Президент Нұрсұлтан Назарбаевтың Жарлығымен аталып өтпейтін болды. 13 жылдан кейін, яғни, 2022 жылдың 29 қыркүйегінде ҚР Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев «Республика күні» мерекесіне Ұлттық мереке мәртебесін қайтарды.
Президент Қасым-Жомарт Тоқаев құтқарушыларға мемлекеттік марапаттар тапсырды
✔️Мемлекет басшысы салтанатты жиынға қатысушыларды Құтқарушы күнімен құттықтап, төтенше жағдай саласының қызметшілеріне ризашылығын білдірді.
✔️Қасым-Жомарт Тоқаев төтенше жағдай саласының қызметшілері ешқандай қауіп-қатерден тайсалмайтын, сын-сағатта жедел шешім қабылдай алатын, арнайы даярлықтан өткен нағыз кәсіби мамандар деп есептейтінін айтты.
Ерлік, кәсібилік және көмекке келуге дайын болу - құтқарушылардың басты қасиеттері.
Барша құтқарушыға зор денсаулық, амандық, қауіпсіз кезекшілік және әрбір шақыртудан аман-есен оралуды тілейміз!
Мемлекеттік қызметтерді цифрлық форматта алу мүмкіндігі: Бозой ауылдық округіндегі “Өз-өзіне қызмет көрсету бұрышының” жұмысы
Қазақстан Республикасының «Мемлекеттік қызметтер туралы» Заңын іске асыру мақсатында, мемлекеттік қызмет көрсету сапасын арттыру және азаматтардың мемлекеттік қызметтерге қолжетімділігін қамтамасыз ету үшін Шалқар ауданы, Бозой ауылдық округі әкімі аппаратында “Өз-өзіне қызмет көрсету бұрышы” жұмыс істеуде.
“Өз-өзіне қызмет көрсету бұрышы “– азаматтарға электрондық үкімет порталы (www.egov.kz), e-Otinish электрондық өтініштер жүйесі, E-license порталы және басқа да электрондық сервистер арқылы мемлекеттік қызметтерді өздігінен алу мүмкіндігін ұсынатын арнайы жабдықталған орын болып табылады. Бұрыш барлық қажетті техникалық құралдармен – компьютермен, интернет желісімен, сканер және принтермен толық қамтамасыз етілген.
Ауыл тұрғындары өз-өзіне қызмет көрсету бұрышында электрондық цифрлық қолтаңба (ЭЦҚ) алу, әртүрлі анықтамалар мен куәліктерге тапсырыс беру, мемлекеттік тіркеу және әлеуметтік қызметтерге өтініш жолдау сияқты қызметтерді өздігінен ала алады. Сонымен қатар, қажет болған жағдайда Бозой ауылдық округі әкімі аппаратының жауапты қызметкерлері азаматтарға әдістемелік көмек көрсетеді.
Бұрыштың негізгі мақсаты – тұрғындардың мемлекеттік қызметтерді алуын жеңілдету, уақыт пен қаржы шығындарын азайту, сондай-ақ электрондық қызметтерді пайдалануға үйрету арқылы халықтың цифрлық сауаттылығын арттыру.
Бүгінгі күні тұрғындар “Өз-өзіне қызмет көрсету бұрышы” арқылы 700-ден астам мемлекеттік қызмет түрін электрондық форматта алуға мүмкіндік алып отыр. Бұл ауыл тұрғындарына аудан орталығына немесе басқа мемлекеттік органдарға бармай-ақ, қажетті қызметтерді орнында шешуге мүмкіндік береді.
Бозой ауылдық округі әкімі аппараты “Өз-өзіне қызмет көрсету бұрышы” арқылы мемлекеттік қызметтерді алу мүмкіндігін пайдалану әрбір азаматтың өмірін жеңілдететінін атап өтеді және ауыл тұрғындарын осы мүмкіндікті белсенді пайдалануға шақырады.
Мемлекеттік қызметтер – қолжетімді, ашық және сапалы болуы тиіс. Уақытыңызды үнемдеңіз, электрондық қызметтерді пайдаланыңыз!
Бозой ауылдық округі әкімі аппараты
Биыл өңірде энергетикалық және коммуналдық инфрақұрылымды жаңғырту ұлттық жобасы аясында жалпы құны 30,2 млрд теңгені құрайтын20 жоба іске асырылып жатыр. Оның 14-і бойынша мердігерлер анықталып, құрылыс-монтаж жұмыстары басталды.
Қалған жобалар бойынша дайындық шаралары жалғасуда.
Жобалар аясында сумен жабдықтау, кәріз, жылу және электр желілерін жаңғырту көзделген. Негізгі міндет – инженерлік желілердің тозу деңгейін кезең-кезеңімен төмендетіп, олардың сенімділігі мен тұрақты жұмысын қамтамасыз ету.
Ақтөбе облысының энергетика және тұрғын үй-коммуналдық шаруашылығы басқармасының басшысы Арысұлан Айтбаевтың айтуынша, инфрақұрылымды жаңарту жұмыстары алдағы жылы да жалғасады.
«Инженерлік желілерді жаңғырту – тұрғындарды сапалы әрі үздіксіз коммуналдық қызметпен қамтамасыз етудің негізгі шарттарының бірі. Биыл 20 жобаны іске асыру жоспарланса, келесі жылға жалпы құны 30,4 млрд теңгені құрайтын тағы 14 жоба қалыптастырылды. Қазірдің өзінде оларды жүзеге асыруға қажетті дайындық жұмыстары жүргізілуде», – деді Арысұлан Айтбаев.
Келесі жылға жоспарланған жобаларды алдын ала пысықтау инфрақұрылымды жаңғырту жұмыстарын үздіксіз жалғастыруға мүмкіндік береді. Бұл ретте инженерлік желілердің жай-күйін жақсарту, олардың сенімділігін арттыру және коммуналдық қызметтердің тұрақтылығын қамтамасыз ету негізгі басымдық болып қала береді.
Күзгі-қысқы кезеңге дайындық аясында елімізде электр желілеріне күрделі жөндеу бойынша жоспарланған жұмыстардың көлемі орындалды. Биыл 17,1 мың шақырым электр беру желісі, 444 қосалқы станция және 3,4 мыңнан астам тарату және трансформаторлық пункт жөнделді, деп хабарлайды ҚР Энергетика министрлігі.
Жұмыстар еліміздің барлық өңірінде жүргізіліп, электрмен жабдықтаудың тұрақты жұмысын қамтамасыз етуге бағытталған.
Жөндеу жұмыстарының ауқымды көлемі Ақмола облысында іске асырылды. Өңірде 2,6 мың шақырымнан астам электр беру желісі, 49 қосалқы станция және 555 тарату және трансформаторлық пункт жөнделді.
Павлодар облысында 2 444 шақырым электр беру желісіне, 52 қосалқы станцияға және 609 тарату және трансформаторлық пунктке күрделі жөндеу жүргізілді.
Жамбыл облысында 1,8 мың шақырымнан астам электр беру желісі, 63 қосалқы станция және 316 тарату және трансформаторлық пункт жөндеуден өтті.
Атқарылған шаралар электр желілері шаруашылығының жылыту маусымынан сенімді өтуге дайындығын қамтамасыз етуге мүмкіндік береді.
Президент ТМД мемлекеттері басшылары кеңесінің отырысында сөз сөйледі
✔️Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев жиынға қатысушыларға ілтипат білдіріп, саммитті ойдағыдай ұйымдастырғаны және қонақжайлық көрсеткені үшін Түрікменстан Президенті Сердар Бердімұхамедовке алғыс айтты.
– Қазақстан Түрікменстанның Ұйымға төрағалық жасаған кезеңінің нәтижелерін және ТМД-ның ортақ күн тәртібін ілгерілетуге қосқан үлесін жоғары бағалайды. Осыған орай, құрметті әріптес, Сіздің жоғары кәсіби деңгейдегі жұмысыңызға ризашылығымды білдіремін. Бүгінгі саммит Тәуелсіз Мемлекеттер Достастығының 35 жылдығымен тұспа-тұс келіп отыр. Өздеріңізге мәлім, Қазақстан Ұйымның бастауында тұрды. 1991 жылы қол қойылған Алматы декларациясы шын мәнінде мемлекеттеріміздің тарихындағы бетбұрысты сәт болды. ТМД-ның құрылуы посткеңестік кеңістіктегі жаппай қақтығыстың алдын алды. ТМД-ның біріктіруші миссиясы елдеріміз тәуелсіздік алған кезеңде айқын көрінді десек, артық айтқанымыз емес. Одақ құрамындағы елдер ірге бөлген күрделі сәтте тарихи байланыстарымызды сақтап, мемлекетаралық ықпалдастықтың мүлдем жаңа форматын құрдық. Осы жылдарда Достастық ұйымы сенім мен ынтымақтастықты дәріптейтін тиімді көпжақты тетік ретінде бүкіл әлемге кеңінен танылды, – деді Қасым-Жомарт Тоқаев.
t.me/aqorda_resmi
Ақтөбе облысында жергілікті маңызы бар автомобиль жолдарын қысқы күтіп-ұстауға 381 бірлік арнайы техника әзірленіп, 4,4 мың тоннадан астам көктайғаққа қарсы материал қоры жасақталды.
Автомобиль жолдарын қысқы кезеңге дайындау мәселесі облыс әкімі Асхат Шахаровтың төрағалығымен өткен аппарат мәжілісінде қаралды.
Баяндама жасағандар қатарында Ақтөбе қаласының әкімі Азамат Бекет, облыстық жолаушылар көлігі және автомобиль жолдары басқармасының басшысы Айбек Қайыр және «ҚазАвтоЖол» ҰК» АҚ облыстық филиалының директоры Айбол Данағұл болды.
Ақтөбе қаласының әкімі Азамат Бекет жолдарды қар мен көктайғақтан сапалы әрі уақтылы тазалауды қамтамасыз ету қажеттігіне назар аударды. Оның айтуынша, қалада қысқы күтіп-ұстау жұмыстары 7 млн шаршы метр жол инфрақұрылымын қамтиды. Оның ішінде 711 көше мен 54 тұрғын алап бар. Жұмыстарды орындауға 357 бірлік арнайы техника дайындалған. Жол учаскелері мердігер ұйымдар арасында 18 учаскеге бөлінген.
Сонымен қатар мердігер ұйымдардың жұмысына баса мән берілді. Техниканың желіге уақытылы шығуын және жолдар мен тротуарларды тазалау кезінде анықталған кемшіліктердің жедел жойылуын бақылау күшейтіледі.
Қыс басталғанға дейін 1 650 тонна тұз және 1 410 тонна құм-тұз қоспасын дайындау жоспарланған. Шалғайдағы тұрғын алаптарда жолдарды жедел тазалау үшін техника мен көктайғаққа қарсы материалдар сақталатын жол-пайдалану пунктері ашылады.
Облыстық жолаушылар көлігі және автомобиль жолдары басқармасының басшысы Айбек Қайырдың мәліметінше, жергілікті маңызы бар автомобиль жолдарының жалпы ұзындығы 4 427,1 шақырымды құрайды. Оларға 174 учаскеде 55 мердігер ұйым қызмет көрсетеді. Қысқы маусымға 381 бірлік арнайы техника дайындалып, 4,4 мың тонна көктайғаққа қарсы материал және 12,6 мың тонна дизель отыны әзірленген.
2026 жылы облыстық және аудандық жолдарды күтіп-ұстауға 2,5 млрд теңге қарастырылған. Жол қауіпсіздігін арттыру мақсатында 5 мың метр қар тоқтататын құрылғы орнату және 53 бірлік арнайы техникаға GPS-мониторинг жүйесін енгізу жоспарланып отыр.
Сондай-ақ жылыту пункттерінің дайындығына, су өткізу құбырларын тазалауға және мердігер ұйымдардың жұмысына бақылауды күшейтуге басымдық берілген. Әсіресе қар басу қаупі жоғары және қозғалыс жиі шектелетін жол учаскелеріне назар аударылады.
«Қыста қозғалысқа шектеулер жиі енгізілетін Әйтеке би, Байғанин, Қарғалы, Мұғалжар, Ырғыз және Хромтау аудандарындағы автомобиль жолдарын дайындауға аса көңіл бөлінеді. Ауа райы нашарлаған жағдайда жедел әрекет ету және уақытылы шешім қабылдау үшін полициямен және төтенше жағдайлар қызметімен бірлесіп кезекшілікті ұйымдастыру қажет», – деді Айбек Қайыр.
Республикалық маңызы бар жолдарды қысқы кезеңге дайындау туралы «ҚазАвтоЖол» ҰК» АҚ облыстық филиалының директоры Айбол Данағұл баяндады.
Оның айтуынша, «Самара – Шымкент» автожолына назар аударылып отыр. Атап айтқанда, 763-шақырымнан 1025-шақырымға дейінгі учаскеге 59 бірлік арнайы техника бекітілген. Қар мен көктайғаққа қарсы күрес үшін 9,4 мың тонна ұсақталған тас, 2,9 мың тонна тұз және 16 мың тонна құм қоры қарастырылған.
Сонымен қатар жол қызметтерінің арнайы техникаға деген нормативтік қажеттілігі әзірге толық қамтамасыз етілмеген. Қажетті 154 бірліктің орнына қазіргі уақытта 127 техника бар. Жақын арада тағы 13 техника, оның ішінде төрт автогрейдер мен тоғыз жүк тиегіш жеткізіледі деп күтілуде.
Республикалық маңызы бар автомобиль жолдарының бойында жалпы ұзындығы 246 шақырымды құрайтын қар басу қаупі бар 101 учаске анықталған. Жолдарды қорғау мақсатында 28 учаскеде темірбетон қоршаулар орнатылған, қалған бөліктерде қардан қорғайтын қалқандар орнату жұмыстары жалғасып жатыр.
Жиын қорытындысы бойынша облыс әкімі Асхат Шахаров жол қызметтерінің қысқы маусымға толық дайындығын қамтамасыз етуді тапсырды. Ол арнайы техниканың жарамдылығын, жанар-жағармай материалдары мен көктайғаққа қарсы құралдардың жеткілікті қорын қатаң бақылауға алуды міндеттеді.
Сондай-ақ жылыту пункттерінің дайындығын тексеру, жол қызметтерінің тәулік бойы кезекшілігін ұйымдастыру және мердігер ұйымдардың жұмысына бақылауды күшейту тапсырылды.
«Қар жауып, көктайғақ болған кезеңде жол қызметтері кідіріссіз жұмыс істеуі керек. Ең алдымен елді мекендерге, әлеуметтік нысандарға және негізгі автомобиль магистральдарына қатынауды қамтамасыз ету қажет. Аудан және қала әкімдері бұл мәселені жеке бақылауына алып, көлік қозғалысының бұзылуына және тұрғындардың қауіпсіздігіне қатер төнуіне жол бермеу үшін барлық қажетті шараларды қабылдауы тиіс», – деп атап өтті Асхат Шахаров.
ӘДЕП ТАЛАПТАРЫ – ОРТАҚ МІНДЕТ
Кездесу барысында мемлекеттік қызметшілерге қызметтік әдеп талаптарын сақтау және қызметтен тыс уақытта да мемлекеттік қызметшінің жоғары мінез-құлық стандарттарын ұстану қажеттігі түсіндірілді.
Соның ішінде:
* азаматтар мен әріптестерге құрметпен қарау;
* іскерлік киім үлгісін сақтау;
* мемлекеттік мүлікті жеке мақсатта пайдаланбау;
* қоғамдық тәртіпті бұзуға жол бермеу;
* мас күйде көлік құралын басқармау;
* әлеуметтік желілерді әдеп нормаларына сай жүргізу;
* құмар ойындарға әуестенбеу қатаң ескертілді.
Сонымен қатар, сыбайлас жемқорлыққа қарсы заңнамадағы өзгерістер түсіндіріліп, сыбайлас жемқорлық тәуекелдерінің алдын алу және ішкі талдау жүргізу тәртібіндегі жаңашылдықтар, мүдделер қақтығысына жол бермеу, заң талаптарын сақтау мәселелеріне назар аударылды.
Мемлекеттік қызметшінің әдептілігі, жауапкершілігі мен кәсіби мәдениеті – мемлекеттік қызметке деген қоғамдық сенімнің маңызды негізі.