Ақтөбе облысының Садовое тұрғын үй алабында орналасқан экосаябақта ағаш отырғызу акциясы өтті. Оған облыс әкімі Асхат Шахаров пен түрлі мектептің 50 оқушысы қатысты. «Таза Қазақстан» жалпыұлттық экологиялық акциясы және «Мектеп орманшылығы» жобасы аясында оқушылар биіктігі 2,5–3 метрліа 100 қайың көшетін отырғызды.
Айта кетейік, 2025 жылы Ақтөбе облысында «Мектеп орманшылығы» өңірлік жобасы қолға алынды. Жобаның негізгі мақсаты – өскелең ұрпақтың экологиялық мәдениетін қалыптастыру және қоршаған ортаға жауапкершілікпен қарауға тәрбиелеу. Бастапқыда жоба алты ауданды қамтыса, бүгінде облыстың барлық аумағында жүзеге асырылып келеді.
Жобаға қатысу арқылы оқушылар өсімдіктерді күтіп-баптау дағдыларын тәжірибе жүзінде меңгеріп, олардың өсуін бақылауға мүмкіндік алады. Сондай-ақ табиғатты сақтау тұрақты назар мен қамқорлықты қажет ететінін түсінеді.
Бүгінгі шарада қатысушылар ағаш отырғызбас бұрын экосаябақ аумағымен және оны одан әрі дамыту жоспарларымен танысты. Бұдан соң облыс әкімі Асхат Шахаров оқушылармен бірге қайың көшеттерін отырғызды.
«Экосаябақ Ақтөбе тұрғындары үшін табиғат аясында демалып, отбасымен уақыт өткізуге мүмкіндік беретін тағы бір маңызды орынға айналады. Біздің міндетіміз – осындай аумақтарды құрумен ғана шектелмей, оларды күтіп, әрбір ағаш пен жасыл желекті сақтау. Бұл ретте өскелең ұрпаққа экологиялық тәрбие берудің маңызы зор.
«Мектеп орманшылығы» жобасы балаларға табиғатты тәжірибе жүзінде танып-білуге, орман шаруашылығымен танысуға және жасыл желектерді сақтаудың маңызын түсінуге көмектеседі. Экологиялық мәдениет бала кезден бастап жеке үлгі, білім және нақты істер арқылы қалыптасады. Осындай бастамалар табиғатқа жанашырлықпен қарайтын, қоршаған ортаны қорғауға үлес қосатын және туған өлкеміздің таза әрі жасыл болуына атсалысатын ұрпақ тәрбиелеуге ықпал етеді деп сенемін», – деді Асхат Шахаров.
Қайың отырғызу шарасына атсалысқан Мансұр Құлтаевтың сөзінше, ағашқа жаңа өмір сыйлау мен қоршаған ортаны таза ұстау – табиғатқа жанашырлықтың нақты көрінісі.
«Мен «Мектеп орманшылығы» жобасы туралы алғаш рет колледж оқытушыларынан естідім. Осы жазда жобаға қосылдым. Біз ағаш отырғызумен қатар, қоқыс жинап, табиғатқа ұқыпты қарауға тырысамыз.
Осындай бастамалар арқылы табиғатқа пайда келтіріп, қоршаған ортаны қорғауға үлес қоса алатынымыз маған ұнайды», – деді ол.
Жалпы, өңірде көгалдандыру жұмыстары бірнеше бағыт бойынша жүргізіліп жатыр. Биылғы жылы облыс қалалары мен елді мекендерінде жоспарланған 100,2 мың ағаштың 54,1 мыңы отырғызылды.
Сонымен қатар жасыл аймақтар құру аясында 135 гектар аумаққа 450,2 мың ағаш отырғызу көзделген. Қазіргі уақытта 46,9 гектар жерге 156,2 мың тал егілді. Бұл жұмыста оқушыларды өңірді көгалдандыру ісіне тартуға және өскелең ұрпақтың экологиялық мәдениетін қалыптастыруға ықпал ететін «Мектеп орманшылығы» жобасының маңызы зор.
ҚР ІІМ: жыл басынан бері тіркелген интернет-алаяқтықтардың саны 21%-ға азайды
ҚР ІІМ Киберқылмысқа қарсы іс-қимыл департаментінің бастығы полиция полковнигі Жандос Сүйінбайдың айтуынша, биылғы 9 айдың қорытындысы бойынша ұйымдастырушылық-практикалық және алдын алу шараларының арқасында негізгі көрсеткіштер бойынша оң динамика байқалды.
Қазіргі уақытта азаматтардың дербес деректерін заңсыз жинағаны және таратқаны үшін жауапкершілік мәселесі өзекті болып отыр.
«Ағымдағы жылғы мамыр айында біз Чехия полициясымен бірлесіп Қазақстан азаматтарының дербес деректерін таратқан халықаралық арнаны жою бойынша сәтті арнайы операциясын жүргіздік. Аталған іс бойынша Усть-над-Лабем, Астана, Алматы, Қарағанды қалаларында 6 фигуранттың тұрғылықты мекен жайы бойынша тінту іс-шаралары жүргізілді, олардың барлығы – Қазақстан азаматтары. Қылмыстық схеманың 3 тікелей ұйымдастырушысы ұсталып, қамауға алынды. Тергеу жүргізілуде», – деді ведомство өкілі.
Ақтөбе облысында ирригациялық инфрақұрылымды қалпына келтіру, заманауи суару жүйелерін енгізу және суармалы егіншілікті дамыту бағытындағы жұмыстар жалғасып жатыр.
Су ресурстарын ұтымды пайдалану және суармалы жерлердің тиімділігін арттыру мәселелері облыс әкімі Асхат Шахаровтың төрағалығымен өткен аппарат мәжілісінде қаралды.
Ауыл шаруашылығы басқармасының басшысы Асылхан Әбтиевтің мәліметінше, биыл облыстың басым бөлігінде вегетациялық кезең ауа райының қолайлы жағдайында өтті. Алайда Әйтеке би ауданында жауын-шашынның аз болуы және шілде-тамыз айларындағы аптап ыстық дәнді дақылдардың өнімділігіне әсер етті. Нәтижесінде гектарына 8,3 центнерден өнім жиналды.
Ауыл шаруашылығының тұрақты дамуы үшін егіс алқаптарын суармалы сумен қамтамасыз ету маңызды. Қазіргі таңда облыста ауыл шаруашылығы мақсатындағы тұрақты суармалы жерлердің жалпы көлемі 17,7 мың гектарды құрайды. Оның басым бөлігі Қарғалы және Мәртөк аудандарында, сондай-ақ Ақтөбе қаласында орналасқан.
Вегетациялық кезеңде ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілердің суға деген қажеттілігі өңірдегі су қоймалары мен негізгі өзендердің есебінен қамтамасыз етілді. Ауыл шаруашылығы басқармасының дерегіне сәйкес, Ақтөбе, Қарғалы және Сазды су қоймаларындағы су қоры суару жұмыстарын жүргізуге жеткілікті болған.
Қарғалы су қоймасындағы су көлемі 98,9 млн текше метр, Ақтөбе су қоймасында 98,4 млн текше метр, ал Сазды су қоймасында 3,2 млн текше метрді құрады. Сонымен қатар суару үшін Елек, Қарғалы, Жем, Қобда, Ойыл, Ырғыз, Ор және Темір өзендерінің су ресурстары пайдаланылды.
Суармалы сумен қамтамасыз етумен қатар, өңірде су ресурстарын ұтымды пайдалануға және суармалы егіншіліктің тиімділігін арттыруға мүмкіндік беретін су үнемдеу технологияларын енгізу жұмыстары жүргізілуде.
Бүгінде мұндай технологиялар 12,3 мың гектар алқапта қолданылады. Оның 11,8 мың гектарына заманауи жаңбырлатып суару жүйелері енгізілсе, 0,5 мың гектарында тамшылатып суару технологиясы пайдаланылады. Сондай-ақ шаруашылықтарда автоматтандырылған «ақылды суару» жүйелері мен жаңбырлатқыш қондырғылар қолданылады.
Заманауи технологияларды енгізуді ынталандыру мақсатында мемлекет ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілердің тиісті шығындарының 50-ден 80 пайызға дейінгі бөлігін өтейді. 2025 жылы осы мақсатқа 176 млн теңге инвестициялық субсидия бөлінсе, биыл бұл көрсеткіш 206 млн теңгені құрады.
2019 жылдан бері өңірде «Қазсушар» бағдарламасы аясында 9,3 мың гектар суармалы жерді қамтитын ирригациялық инфрақұрылымды қалпына келтіру жұмыстары жүргізіліп келеді. Бүгінде Қобда, Мәртөк, Ойыл, Хромтау және ішінара Қарғалы аудандарындағы 5 мың гектар алқапта жұмыстар аяқталған. Қарғалы ауданында және Ақтөбе қаласында тағы 4,3 мың гектар жердің ирригациялық инфрақұрылымын қалпына келтіру жалғасуда.
Сонымен қатар қалпына келтірілген суармалы жерлерді ауыл шаруашылығы айналымына енгізу мәселесі өзекті болып отыр.
Осыған байланысты облыс әкімі Асхат Шахаров жергілікті атқарушы органның теңгеріміндегі ирригациялық нысандарды түгендеп, олардың техникалық жай-күйі мен пайдалануға дайындығын бағалауды Табиғи ресурстар басқармасына тапсырды.
«Барлық суармалы жердің тиімді пайдаланылуын қамтамасыз етіп, қалпына келтірілген нысандардың бос тұруына жол бермеу қажет. Егер шаруашылықтар өздеріне берілген жерлерді пайдаланбаса, оларды қайтарып алып, ауыл шаруашылығымен айналысуға дайын кәсіпкерлерге беру мәселесін пысықтау керек. Ирригациялық инфрақұрылымды қалпына келтірумен ғана шектелмей, егіс алқаптарын ұлғайту және өнімділікті арттыру арқылы нақты нәтижеге қол жеткізуіміз қажет. Бұл жұмысты жүйелі түрде жүргізіп, су ресурстарын ұтымды пайдалануға және су үнемдеу технологияларын енгізуге ерекше назар аудару керек»,
– деп атап өтті Асхат Шахаров.
Өңір басшысы аудан әкімдеріне су ресурстарының пайдаланылуына талдау жүргізуді, каналдар мен ирригациялық жүйелердің техникалық жай-күйін бағалауды, анықталған кемшіліктерді жоюды және инфрақұрылымның келесі суару маусымына дайын болуын қамтамасыз етуді тапсырды.
Қазақстандықтарға скринингтер мен екпелер туралы 1414 арқылы хабарланады
Қазақстанда скринингтерден уақтылы өтуге, вакцинациялау туралы мәліметтерді тексеруге және көрсетілген медициналық қызметтерді растауға арналған жаңа цифрлық сервистер енгізілуде. 19 қазаннан бастап скринингтер туралы SMS-хабарламалар жіберу пилоттық жобасы іске қосылады, ал ағымдағы жылдың 26 қазанынан бастап еліміздің барлық өңірінде жүргізілген екпелер туралы хабарламалар жіберу жоспарланып отыр, деп хабарлайды ҚР Денсаулық сақтау министрлігі.
19 қазаннан бастап Ақмола облысында, Абай және Ұлытау облыстарында 1414 бірыңғай байланыс орталығы арқылы скринингтерден өту қажеттігі туралы жеке SMS-ескертулер жіберу жоспарланған. Жүйе жүрек-қантамыр және онкологиялық ауруларды, қант диабетін, ми қанайналымының бұзылуын және вирустық гепатиттерді ерте анықтауды қоса алғанда, алты бағыт бойынша профилактикалық тексеруден өтуі қажет азаматтарды автоматты түрде анықтайды. Хабарлама алған азамат тексеруден өту үшін өзі тіркелген емханаға жүгіне алады.
Ағымдағы жылдың 26 қазанынан бастап еліміздің барлық өңірінде жүргізілген вакцинациялау туралы SMS-хабарламалар жіберу жоспарланып отыр. Екпе медициналық ақпараттық жүйеде тіркелгеннен кейін азаматқа немесе баланың заңды өкіліне вакцинаның түрі мен егілген күні көрсетілген хабарлама жіберіледі. Егер хабарламадағы мәліметтер шындыққа сәйкес келмесе, азамат 1414 нөміріне жауап хабарлама жіберу арқылы бұл туралы хабарлай алады. Ақпарат тексеру жүргізу үшін Санитариялық-эпидемиологиялық бақылау комитетіне жіберіледі.
Сонымен қатар Денсаулық сақтау министрлігі медициналық қызметтердің көрсетілгенін растауға мүмкіндік беретін пациенттерді цифрлық сәйкестендіру жүйесін кеңейтуде.
Ағымдағы жылдың 7 қазанындағы жағдай бойынша тіркелген 135,9 млн қабылдаудың 73%-ы цифрлық сәйкестендіруден өткен.
Қазіргі уақытта бұл тетік медициналық қызметтің 1 278 түрін қамтиды. Ағымдағы жылдың 1 желтоқсанынан бастап тізімді консультациялардың, диагностикалық зерттеулер мен медициналық емшаралардың тағы 736 түрімен толықтыру жоспарланып отыр.
Цифрлық сервистерді енгізу профилактикалық тексерулердің қолжетімділігін арттыруға, пациенттердің құқықтарын қорғауға, медициналық деректердің дұрыстығын қамтамасыз етуге және денсаулық сақтау саласын қаржыландырудың ашықтығын күшейтуге бағытталған.
Ақтөбе облысы Шалқар ауданының Мөңке би ауылында «Ауыл аманаты» бағдарламасы аясында 12 жоба қолдау тапты. Соның бірі - Динара Кенжалинаның жылыжай шаруашылығы.
Халқы 1061 адамды құрайтын Мөңке би ауылында кәсіпкерлікті дамытуға бағытталған бастамалар жүзеге асырылып келеді. Мемлекеттік қолдаудың арқасында ауыл тұрғындары өз кәсібін бастап, жергілікті өндірісті дамытуға мүмкіндік алуда.
Динара Кенжалина 2023 жылы «Ауыл аманаты» бағдарламасы арқылы 7 миллион теңге көлемінде жеңілдетілген несие алып, жылыжай шаруашылығына кіріскен. Қазір ол қияр мен қызанақ өсіріп, өнімін Шалқар қаласындағы көтерме сауда орындары және ауылдық елді мекендердегі дүкендерге жеткізіп отыр.
Биыл жылыжайдан қияр мол жиналыпты, тұтынушылар тарапынан сұранысқа ие.
Мөңке би ауылында «Ауыл аманаты» бағдарламасы бойынша қолдау тапқан 12 жоба тұрғындардың кәсіпкерлік бастамаларын жүзеге асыруға жол ашты. Бұл - ауылдағы экономикалық белсенділікті арттыруға және жергілікті өндірісті дамытуға бағытталған жұмыстардың жалғасы.
Астанадағы Qazaq Creative Hub орталығында Creative Aimaq республикалық жобасы аясында ұйымдастырылған «Aqtobe Creative Days» екі күндік жәрмеңкесі аяқталды.
Ақтөбе облысынан келген креативті индустрияның 100-ге жуық өкілі 22 бағыт бойынша өз жобаларын ұсынды. Көпшілік дизайнерлік киімдер, әшекейлер, былғарыдан, ағаштан, сүйек пен киізден жасалған бұйымдар, ұлттық нақыштағы аксессуарлар мен кәдесыйларды сатып алды.
Мәдени бағдарлама аясында «Aqtobe Design» сән көрсетілімі, «Алақай» қуыршақ театрының «Жыл мезгілдері» инклюзивті қойылымы, Ақтөбе туралы анимациялық фильмнің таныстырылымы, композитор Серік Закарияның шығармашылық кеші, «SherTer» және «Жеребе life» жобаларының концерттері өтті.
Сондай-ақ Димаш Құдайбергеннің өнер жолы мен халықаралық деңгейдегі жетістіктеріне арналған арнайы көрме ұйымдастырылды. Book Market кітап алаңында ақтөбелік қаламгерлердің шығармалары таныстырылды. Бұдан бөлек, зергерлік өнер, киіз басу, тері және ағаш өңдеу бойынша шеберлік сабақтары өткізілді.
Мәдениет және ақпарат министрлігінің мәліметінше, екі күнде жәрмеңкеге 9 500 адам барды, жалпы 23 млн 850 мың теңгеге өнім сатылды.
Creative Aimaq жобасы өңірлердегі креативті индустрияларды қолдауды, отандық брендтерді танытуды және шығармашылық кәсіпкерлікті дамытуды көздейді.
Қасым-Жомарт Тоқаев Бельгиялықтар Королімен және Патшайымымен кеңейтілген құрамда келіссөз жүргізді
Ақордада өткен келіссөз барысында Президент Қазақстан мен Орталық Азияға тарихта тұңғыш рет мемлекеттік сапармен келген Бельгиялықтар Короліне және Патшайымына ілтипат білдірді.
– Осы тарихи сәтте Сіздермен жүздесіп, мемлекеттеріміз арасындағы берік достықты атап өту – мен үшін зор мәртебе. Аса мәртебелі Король Филипп, халқыңызға қалтқысыз қызметіңізді жоғары бағалаймыз. Cіз Корольдік билігіне келгелі еліңіз өркендеп, әлемдік аренадағы лайықты орнын бекіте түсті. Халқыңызға адалдығыңыз және Бельгияны мекендейтін түрлі қауымдар арасындағы өзара түсіністікті нығайту жолындағы табанды еңбегіңіз Тәждің ел бірлігін сақтаудағы рөлін айқындай түседі. Біз де «Бірлігіміз – әралуандықта» деген қағидатқа айрықша мән береміз. Әрбір азаматтың келешегімізге атсалысқанын қалаймыз. Көп жылдан бері кәсіпкерлікті, білім мен инновацияны дамытуға ерекше күш салып келесіз. Бұл – шын мәнінде үлгі тұтарлық ізгі істер. Король әулетінің Бельгия бизнесіне ұдайы қолдау көрсетуі шексіз құрметке лайық. Аса мәртебелі Патшайым Матильда, Сіз бұл сапардың мән-мазмұнын арттырып, шырайын келтірдіңіз. Сіздің балаларды қорғау, білім беру, адамның қадір-қасиетін құрметтеу мәселелеріне келгенде, ерекше жанашырлығыңыз бен қамқорлығыңызға тәнтіміз. Бұл игі мұраттар азаматтарымызды шын мәнінде сүйсінтеді, – деді Мемлекет басшысы.
Ерікті зейнетақы жарналары — зейнетақы капиталын толықтырудың тиімді жолы
Ерікті зейнетақы жарнасының ерекшелігі — зейнетақы жинағыңызды өз қалауыңызға қарай толықтыра аласыз. Жарна мөлшері мен оны аудару жиілігін әр адам өзі белгілейді. Ал жинақ бойынша төлемдерді белгіленген зейнеткерлік жасқа жетпей-ақ алуға мүмкіндік бар.
Ерікті жарнаны азаматтың өзі де, жұмыс беруші де төлей алады. Жұмыс беруші аударған мұндай жарна қызметкердің табысы болып саналмайды және жеке табыс салығы салынбайды.
Жинақтарыңыз туралы ақпаратты enpf.kz сайтындағы жеке кабинеттен және БЖЗҚ/ЕНПФ мобильді қосымшасынан тексере аласыз.
«Ұлттық қор — балаларға» бағдарламасы аясында қазақстандықтарға 76,11 млн АҚШ доллары аударылды
2024 жылғы 1 ақпаннан 2026 жылғы 1 қыркүйекке дейін «Ұлттық қор — балаларға» бағдарламасы шеңберінде нысаналы жинақтарды (НЖ) пайдалану бойынша жалпы сомасы шамамен 76,11 млн АҚШ долларына 365 553 алушыға төлем жасалды.
2026 жылдың басынан 2026 жылғы 1 қыркүйектегі жағдай бойынша 170 156 азамат жалпы сомасы 44,84 млн АҚШ доллары мөлшеріндегі нысаналы жинақтарын алды. Оның ішінде 119 279 қазақстандыққа тұрғын үй жағдайларын жақсартуға 31,00 млн аса АҚШ доллары, ал 50 877 қазақстандыққа білім алуға ақы төлеу үшін 13,83 млн АҚШ доллары аударылды.
Барлық қаражат өтініш берушілердің банктік шottарына есептеу үшін уәкілетті операторларға аударылды. Еске салайық, НЖ алушы барлық соманы немесе оның бір бөлігін пайдалануға құқылы. Егер қаражаттың бір бөлігі талап етілмесе, қалдық нысаналы жинақтау шотында (НЖШ) 10 жыл бойы сақталады. Одан кейін пайдаланылмаған қалдық алушының ерікті зейнетақы жарналары есепке алынатын жеке зейнетақы шотына аударылады.
Нысаналы талаптарға қатысушы кәмелетке толмаған балалар және нысаналы жинақтарды кәмелетке толған алушылар бойынша, сондай-ақ нысаналы жинақтарды тұрғын үйге және (немесе) білім алуға пайдалану жөніндегі статистикамен enpf.kz сайтында танысуға болады.
kids.enpf.kz сайтында Бағдарламаның шарттарымен танысып, қажетti нұсқаулықтар алып, өзіңізді қызықтыратын сұрақтарыңызға жауап алуға болады. БЖЗҚ YouTube-арнасында осы тақырып бойынша бейне нұсқаулықты көруге болады.
"БЖЗҚ" АҚ зейнетақыны уақтылы рәсімдеудің маңыздылығын еске салады
БЖЗҚ-да міндетті және (немесе) міндетті кәсіптік зейнетақы жарналары есебінен жинақтары бар, зейнет жасына жеткен азаматтар белгіленген кесте бойынша зейнетақы төлемдерін алуға құқылы. Бұл құқық мүгедектігі мерзімсіз белгіленген I және II топтағы азаматтарға да беріледі.
2026 жылы зейнет жасы ерлер үшін – 63 жас, әйелдер үшін – 61 жас.
Зейнетақы төлемдерін рәсімдеу үшін тұрғылықты жеріңіз бойынша ХҚКО-ға алдын ала жүгінуге болады. Құжаттар мен өтінішті зейнет жасына толуға 10 күн қалғанда тапсыруға мүмкіндік бар.
Сонымен қатар зейнет жасына толуына 2 ай қалғанда eGov-тағы мобильді азаматтар базасында тіркелген нөмірге 1414 нөмірінен SMS-хабарлама жіберіледі.
Егер азамат зейнет жасына жетіп, БЖЗҚ-дағы жинақтарын алу үшін өтініш бермесе, БЖЗҚ Мемлекеттік корпорациямен бірлесіп қажетті тексеру жүргізеді. Талаптар орындалған жағдайда төлем өтініш бермей-ақ, автоматты түрде тағайындалады.
2026 жылғы наурыздан бастап мұндай тәртіп ерікті зейнетақы жарналары (ЕЗЖ) есебінен қалыптасқан жинақтарға да қолданылады.
ЕЗЖ есебінен төлемдерді 50 жасқа толуына немесе мүгедектіктің белгіленуіне байланысты алу үшін БЖЗҚ-ға жүгінуге болады. Қызметтерді БЖЗҚ бөлімшелерінен, сондай-ақ ЭЦҚ арқылы жеке кабинеттен немесе мобильді қосымшадан алуға мүмкіндік бар.
Қажетті құжаттар тізімі мен оларды алдын ала тексеру мүмкіндігі БЖЗҚ сайтындағы «Электрондық сервистер» бөлімінде қолжетімді.