Азаматтардың мемлекеттік органдарға жүгіну құқығы олардың құқықтары мен заңды мүдделерін қорғаудың маңызды кепілі болып табылады. Қазақстан Республикасында бұл құқық Конституцияда бекітіліп, қолданыстағы заңнамамен реттеледі. Ол республикалық және жергілікті деңгейлерде жүзеге асырылады.
Азаматтардың өтініштерін қарау тәртібін реттейтін негізгі құжаттар:
Қазақстан Республикасының Конституциясы — әрбір азаматтың мемлекеттік органдарға жүгіну құқығын бекітеді.
«Жеке және заңды тұлғалардың өтініштерін қарау тәртібі туралы» Қазақстан Республикасының Заңы — өтініштерді беру және қарау тәртібін айқындайды.
«Мемлекеттік қызмет туралы» Қазақстан Республикасының Заңы — мемлекеттік қызметшілердің қызметін реттейді.
Азаматтар келесі өтініш түрлерін бере алады:
Өтініштер — құқықтар мен заңды мүдделерді іске асыруға көмек көрсету туралы сұрау;
Шағымдар — құқықтардың бұзылуы туралы хабарламалар;
Ұсыныстар — мемлекеттік органдардың жұмысын жақсартуға бағытталған бастамалар.
Өтініштер белгіленген тәртіп бойынша қаралады:
Өтініш беру — жеке, пошта арқылы немесе интернет арқылы жүзеге асырылады.
Тіркеу — әрбір өтініш міндетті түрде тіркеледі.
Қарау — өтініштерді қарау мерзімі әдетте 15-тен 30 күнге дейін.
Жауап — өтініш берушіге қарау нәтижелері бойынша ресми жауап беріледі.
Азаматтарға ыңғайлы болу үшін eGov порталы жұмыс істейді. Оның көмегімен азаматтар онлайн түрде өтініш беріп, оның қаралу барысын бақылап, жауап ала алады.
Мемлекеттік органдар, соның ішінде жергілікті өзін-өзі басқару органдары:
өтініштерді уақытылы қарауға;
негізделген жауап беруге;
анықталған мәселелерді шешу бойынша шаралар қабылдауға міндетті.
Өтініштерді қарау тәртібін бұзғаны үшін лауазымды тұлғалар Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес тәртіптік, әкімшілік немесе өзге де жауапкершілікке тартылады.