2020 жылдың 2 жарты жылдығының қорытындысы бойынша сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау нәтижелері бойынша талдамалық
АНЫҚТАМА
«Ақтөбе облысының денсаулық сақтау басқармасы» ММ
Қазақстан Республикасының 2015 жылғы 18 қарашадағы "Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс - қимыл туралы" Заңының 8-бабының 5-тармағын, сондай-ақ ҚР Мемлекеттік қызмет істері және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігі Төрағасының 2016 жылғы 19 қазандағы № 12 бұйрығымен бекітілген «сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізудің үлгілік қағидаларына» сәйкес және «Ақтөбе облысының денсаулық сақтау басқармасы» ММ (бұдан әрі - Басқарма) басшысының 21.12.2020 жылғы №225ө§1 бұйрығы негізінде жұмыс тобы сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жасады. Жұмыс тобының құрамы:
«Ақтөбе облысының денсаулық сақтау басқармасы» ММ миссиясы: денсаулық сақтау саласындағы мемлекеттік саясатты іске асыру, Ақтөбе облысының тұрғындарына сапалы және қолжетімді медициналық қызмет көрсетуді реттеу.
«Ақтөбе облысының денсаулық сақтау басқармасы» ММ-нің негізгі міндеттері облыс тұрғындарының медициналық қызметтерге қажеттіліктерін қанағаттандыру үшін мүмкіндіктерді барынша пайдалануды қамтамасыз ететін облыстың ерекшелігін ескере отырып, денсаулық сақтау саласында келісілген және теңдестірілген мемлекеттік саясатты іске асырудың практикалық бағдарламаларын жүзеге асыру болып табылады.
Сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау келесі бағыттар бойынша жүргізілді:
1) бөлімшенің қызметін қозғайтын нормативтік құқықтық актілерде сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін анықтау;
2) бөлімшенің ұйымдастырушылық-басқарушылық қызметіндегі сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін анықтау.
«Ақтөбе облысының денсаулық сақтау басқармасы» ММ өз қызметінде ҚР Конституциясы мен заңдарын, ҚР Президентінің Жарлықтары мен Өкімдерін, ҚР Үкіметінің шешімдерін, облыс әкімінің қаулыларын, шешімдері мен өкімдерін және Ақтөбе облысы әкімдігінің 11.01.2017 ж. № 2 қаулысымен бекітілген басқарманың ережесін басшылыққа алады.
Басқармада сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін ішкі талдау барысында басқарманың қызмет саласын реттейтін нормативтік құқықтық актілерге (бұдан әрі - НҚА) қатысты бірқатар сыбайлас жемқорлық тәуекелдері анықталды.
2016 жылғы 06 сәуірдегі «Құқықтық актілер туралы» ҚР Заңының 27-бабының 2) тармағына сәйкес жоғары деңгейдегі нормативтік құқықтық актінің күші жойылды деп танылған кезде, оны іске асыру үшін қабылданған төменгі деңгейдегі нормативтік құқықтық актілердің күші жойылды деп тануға жатады.
Осылайша, «Халық денсаулығы және денсаулық сақтау жүйесі туралы» ҚР Кодексі (бұдан әрі – Кодекс) 2020 жылғы 7 шілдеде қабылданды және ресми жарияланған күнінен бастап күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізілді. Басқарманың ережесі күші жойылған Кодекс негізінде әзірленді.
Ереженің 16-тармағында Кодекстің нормаларына сәйкес келмейтін функциялар айқындалған:
1) 14 ТП-да) Басқарма Медициналық және фармацевтикалық кадрларды даярлау, біліктілігін арттыру және қайта даярлау жөніндегі қызметті ұйымдастырады және үйлестіреді деп көрсетілген. Бірақ Кодексте «қайта даярлау» алынып тасталды.
2) 19) т-да Басқарма қолданыстағы заңнамаға сәйкес ішкі мемлекеттік қаржылық бақылауды жүзеге асырады деп көрсетілген.
3) 20) т-да басқарманың Медициналық және фармацевтикалық қызметті лицензиялауды жүзеге асыратыны көрсетілген. Кодекске сәйкес бұл функция ҚР ДСМ Медициналық және фармацевтикалық бақылау комитетіне берілді. Бүгінгі таңда басқарма ҚР Үкіметі Кодекс негізінде тиісті нормативтік-құқықтық актілерді қабылдағанға дейін медициналық қызметті лицензиялауды жүзеге асырады.
4) 21) т-да қолданыстағы заңнамаға сәйкес рұқсат беру бақылауын жүзеге асыратыны көрсетілген. Кодекске сәйкес бұл функция ҚР ДСМ Медициналық және фармацевтикалық бақылау комитетіне берілді.
21-тармақта «Ақтөбе облысының денсаулық сақтау басқармасы» мемлекеттік мекемесі басшысының өкілеттігі белгіленді негізінде 2) 21 т.т. басқарма басшысы Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес ведомстволық бағынысты ұйымдардың басшылары мен олардың орынбасарларын қызметке тағайындайды және қызметтен босатады, көтермелеу шараларын қолданады және оларға жаза қолданады.
«Мемлекеттік мүлік туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 149-бабының 1-1), 2), 2-1) тармақшаларына сәйкес бойынша Байқаушы кеңес Денсаулық сақтау саласындағы уәкілетті орган айқындайтын тәртіппен атқарушы органның немесе алқалы атқарушы орган басшысының функцияларын жеке-дара жүзеге асыратын басшының бос лауазымына конкурс өткізеді. Конкурс нәтижелері бойынша тиісті саланың уәкілетті органына (жергілікті атқарушы органға) атқарушы органның функциясын жеке-дара жүзеге асыратын басшы немесе алқалы атқарушы органның басшысы тағайындауға кандидатураны ұсынады. Қалыптасқан практикада конкурстық (аукциондық) рәсімдердің жоқтығы немесе тиісінше реттелмегені байқалады.
Ұсынылған: 15.02.2021 ж. дейін жаңадан қабылданған ҚР заңнамаларына сәйкес қызметті реттейтін басқарманың жаңа ережесін әзірлеу және қабылдау.
Екінші бағыт бойынша-Басқарманың ұйымдастырушылық-басқарушылық қызметінде сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін анықтау:
1) персоналды басқару, оның ішінде кадрлардың ауысуы:
Басқарманың штат саны 01.01.2020 жылғы жағдай бойынша – 33 бірлік, нақты саны-27 бірлік.
Басқарма қызметкерлерінің жалпы санынан:
2020 жылы жұмысқа қабылданды – 5; 1 қызметкер осы мемлекеттік органның мемлекеттік қызметшілері арасындағы ішкі конкурс қорытындысы бойынша тағайындалды (бухгалтерлік есеп бөлімінің бас маманы лауазымынан дәрі-дәрмекпен қамтамасыз ету бөлімінің бас маманы лауазымына).
Түрлі себептер бойынша 6 қызметкер жұмыстан шығарылды:
келісім-шарттың аяқталуына сәйкес;
ведомстволық бағынысты және жеке меншік медициналық ұйымдарға басшы лауазымға тағайындау;
денсаулық жағдайы бойынша.
Денсаулық сақтау басқармаларындағы мемлекеттік қызметшілердің жұмыс тәжірибесі орта есеппен 3 жылдан астам уақытты құрайды. Жұмыстан босатылған бірқатар жұмысшылар үшін жұмыстан босатудың басты себептерінің бірі-жалақының төмендігі және жоғары жүктеме.
Лауазымды тұлғалар үшін қолданыстағы заңнамамен белгіленген сыбайлас жемқорлыққа қарсы шектеулер мен тыйымдарды (оның ішінде коммерциялық ұйымдарды сенімгерлік басқаруға беру және т.б.) бұзушылықтар анықталған жоқ. Мемлекеттік қызметшілердің жеке істерінде ант беру мәтіні, ҚР Мемлекеттік қызметшілерінің Әдеп нормаларымен танысу парақтары, шектеулер, жауапты лауазымды атқаратын адамдар алған сыйлықтарды мемлекеттік мүлікті басқару жөніндегі уәкілетті органға немесе ЖАО-ға тапсыру бойынша жадынама бар.
2 мемлекеттік қызметші лауазымдық міндеттерін тиісінше орындамағаны үшін ескерту және сөгіс түрінде тәртіптік жауапкершілікке тартылды.
Қызметтік әдеп нормаларын бұзу фактілері анықталған жоқ.
2) Жеке және заңды тұлғалардың өтініштері:
2020 жылы басқармаға 752 өтініш түсті, оның ішінде: заңды тұлғалардан - 284, жеке тұлғалардан - 468.
Негізінен өтініштер Денсаулық сақтау және Мемлекеттік сатып алу мәселелері бойынша келіп түсті.
Қаралған барлық өтініштерде арыз берушілерге ҚР Еңбек кодексінің 159-бабы 1-тармағы және ҚР Азаматтық іс жүргізу кодексінің 148-бабы негізінде қабылданған шешімдермен келіспеген жағдайда сотқа жүгіну қажеттігі туралы ұсынылды.
Ұсынылған: Басқарма басшылығы жалпыға бірдей құқықтық оқу шеңберінде қызметкерлерге "жеке және заңды тұлғалардың өтініштерін қарау тәртібі туралы"ҚРЗ талаптарын тұрақты негізде түсіндірсін.
Қоғамның сенімін, мемлекеттік әкімшілік лауазымдарға орналасуға өткізілетін конкурстардың жариялылығы мен ашықтығын нығайту мақсатында ҮЕҰ, партия өкілдерін шақырған жөн)
3) Мүдделер қақтығысын реттеу
Талдау барысында анықталған жақын туыстардың, ерлі-зайыптылар мен жекжаттардың бірлескен қызмет (жұмыс) фактілері сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін тудырады.
"Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 14-бабы 1-тармағына сәйкес жауапты мемлекеттік лауазымды атқаратын адамдар, мемлекеттік функцияларды орындауға уәкілеттік берілген адамдар және мемлекеттік функцияларды орындауға уәкілеттік берілген адамдарға теңестірілген адамдар (ҚР Президенттігіне, ҚР Парламентінің немесе мәслихаттарының депутаттығына, аудандық маңызы бар қалалардың, кенттердің, ауылдардың, ауылдық округтердің әкімдігіне, сондай-ақ жергілікті өзін-өзі басқарудың сайланбалы органдарына мүшелікке кандидаттарды қоспағанда) мемлекеттік функцияларды орындауға уәкілеттік берілген, жақын туыстары және (немесе) жұбайы (зайыбы), сондай-ақ жекжаттары тұратын жеке және заңды тұлғалар кіреді.
Басқармада жақын туыстардың, ерлі-зайыптылар мен жекжаттардың бірлескен қызмет (жұмыс) фактілері анықталған жоқ.
Ұсынылған: Басқарма басшысы құқықтық жаппай оқыту аясында қызметкерлерге «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы» ҚРЗ талаптарын жеткізсін.
4) Мемлекеттік қызметтерді көрсету
5) Бақылау-қадағалау функцияларын іске асыру
Басқарма бақылау-қадағалау функцияларын жүзеге асырмайды.
6) Сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін сыртқы талдау объектісінің ұйымдастырушылық-басқарушылық қызметінен туындайтын өзге де мәселелер.
6.1. Өзге мемлекеттік органдарды тексеру
2020 жылдың 2 жартыжылдығында басқармаға 3 Тексеру есебі ұсынылды.
Ұсынылған: Ескертулерді жою және басқармаларда жүргізілген тексерулердің тиісті органдарының ұсынымдарын назарға алу.
Жұмыс тобының төрағасы Дуйсенбаева А.К. / ___________
Жұмыс тобының мүшелері Ишниязов С.А. / ___________
Уалиева Н.К. / ____________
Есенбаева Г.А. / ___________
Уразова Г.Ж. / ___________