Ақтөбе облысында көктемгі дала жұмыстарын жүргізу бойынша
ҰСЫНЫСТАР
2023 жылы көктемгі егіс науқанын ұйымдастыру күзгі-қысқы кезеңдерде қалыптасқан және ағымдағы ауыл шаруашылығы жылының ерте көктемгі кезеңдерінде күтілетін ерекшеліктерді ескере отырып құрылуы тиіс.
2022 жылдың қыркүйегі мен 2023 жылдың наурызы аралығында Ақтөбе облысының әртүрлі ауылшаруашылық аймақтары мен агроландшафтық аудандарында орналасқан метеорологиялық станциялардың мәліметтері бойынша жауын-шашын мөлшері айтарлықтай өзгереді.
Сонымен қатар, 2023 жылдың сәуір айының ортасындағы жағдай бойынша топырақтың орташа және терең горизонттарын еріту процестері әлі аяқталмағанын атап өткен жөн, сондықтан осы кезеңде көптеген учаскелерде, соның ішінде сүр жерлерде ылғалдану тереңдігін анықтау мүмкін емес.
2023 жылдың мамыр айына арналған ауа райы болжамы:
Жауын-шашын онкүндіктің басында және біріншінің ортасында, екіншінің ортасында және аяғында, үшіншінің басында және соңында күтіледі. Көктемгі найзағай - екінші, үшінші онкүндіктің ортасында және соңында. Шаңды дауыл екінші онкүндіктің соңында, үшінші онкүндіктің басында және соңында, тұман айдың басында болады деп болжанады. Бұршақ айдың ортасында болуы мүмкін. Бір ай ішінде жиі 15-20 м/с жел болжанады.
Жаздық дәнді дақылдарды егу үшін топырақты егу алдындағы өңдеу:
Көктемгі дақылдарға және сүр алқабында көктемгі топырақты дайындаудың алғашқы және негізгі шарасы - ерте көктемгі жер жырту. Ылғалды жабу - бұл міндетті шара, ол топырақтың жоғарғы қабатындағы ылғалдың оңтайлы құрамымен, физикалық пісу басталған кезде жүргізілуі керек (топырақ жабыспайды, жақсы дамиды). Бұл тәсілді қысқа мерзімде жасау керек, өйткені көктемде топырақ тез кебеді, ылғалдың едәуір мөлшерін жоғалтады.
Ылғалдың жоғалуын азайту және агрегат қозғалтқыштарының топыраққа механикалық әсерін төмендету мақсатында себу үшін алдын-ала жер өңдеуді, себуді, тыңайтқышты енгізуді және нығыздауды біріктіретін құрама тұқым сепкіштерді қолданған жөн.
Мамандандырылған егіс кешендері болған жағдайда, режимін жақсарту және қолайлы фитосанитариялық жағдайды сақтау жөніндегі міндетті шараларды көздей отырып, тікелей себуді де жүзеге асырады.
Кеш себілетін дақылдар үшін (тары, құмай және т.б.) арамшөптермен күресу үшін жер өңдеу ұсынылады.
Отандық, оның ішінде жергілікті селекцияның сорттары экстремалды өсу жағдайларына (жаздық жұмсақ, қатты бидай, арпа, тары, сұлы) бейімделуі керек екенін ескере отырып, аймақта өсірілетін негізгі дақылдардың сорттық құрамын таңдауға ерекше назар аудару керек.
Жаздық дәнді дақылдар егу
Ерте пісетін жаздық дәнді дақылдарды себудің оңтайлы кезеңі топырақтың жоғарғы қабаты қалыпты құрғаған сәттен бастап және оның тұқым себу тереңдігінде 5-6 градусқа дейін тұрақты жылынуынан басталады.
Егіс ұзақтығы 8-12 күн аралығында болуы керек. Егісті кейінге қалдыру өнімділіктің әр тәулік үшін 0,5 ц / га дейін жоғалуына әкеледі.
Егіс әр түрлі тұқым сепкіштермен жүзеге асырылады, қопсытқыш табандарымен жабдықталған, қашау тәрізді, чизель, олар топырақ бетіндегі сабақтың 80% сақтайды, топырақты аз қопсытады, төменгі горизонттарда өнімді ылғалды сақтайды.
Негізгі дәнді, мал азығы, жарма және басқа да дақылдардың тұқымдарын себудің ұсынылатын нормалары өсіру аймағына (III, II, I) байланысты гектарына 1,8-2,2-ден 2,5 – 2,8 млн. данаға дейін өнетін тұқымдарды құрайды - оңтүстік аудандардан негізгі астық егушілерге дейін (Әйтеке би, Мәртөк, Қарғалы, Хромтау).
Ұсынылатын себу уақыты. Ақтөбе облысының оңтүстік бөлігінің II – III-ші аймақтарының (Ойыл, Мұғалжар, Қобда, Алға, Темір аудандары) шаруашылығының дәнді дақылдарын бірінші болып себуді, жаздық дәнді дақылдарды егудің оңтайлы мерзімдерін сәуірдің III онкүндігі - мамырдың I –ші онкүндігі; облыстың солтүстік аймағы – I-ші аймақ (Ақтөбе қ., Мәртөк, Қарғалы, Хромтау, Әйтеке би аудандары) - сәуір айының соңы - I-II-ші мамыр онкүндігі.
«Ақтөбе тәжірибелік ауыл шаруашылығы станциясы» ЖШС-нің 2023 жылғы көктемгі далалық жұмыстарын жүргізу жөніндегі толық ұсыныстарын қосымшада танысуға болады.