Республикалық маңызы бар «Қаратал құмы» мемлекеттік табиғи (ботаникалық) қаумалы.
«Қаратал құмы» мемлекеттік табиғи (ботаникалық) қаумалы 1986 жылы Қазақ ССР Министрлер Советінің 1986 жылғы 17 ақпандағы № 69 қаулысымен құрылған (Қазақ ССР Министрлер Кабинетінің 19.06.92 ж.
№ 537 қаулысымен күші жойылды.). Қазақстан Республикасы Үкіметінің 27.06.2001 ж. № 877 Қаулысымен және Қазақстан Республикасы Үкіметінің 19.07.2005 ж. № 746 Қаулысымен, Қазақстан Республикасы Үкіметінің 10.11.2006 ж. № 1074 Қаулысымен қайта құрылған, қолданылу мерзімі- мерзімсіз.
Ұйымдастырылу негізі: «Қаратал құмы» мемлекеттік табиғи (ботаникалық) қаумалы шағыларалық ойпауыттарда өскен шырғанақтың реликті қалың бұталарын қорғау, сақтау және қалпына келтіру мақсатында ұйымдастырылған.
Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігі Орман және аңшылық шаруашылығы комитетінің қарауына берілген. (Қазақстан Республикасы Үкіметінің 10.11.2006 ж. № 1074 Қаулысы).
Қаумалды қорғауды Шығыс Қазақстан облысы табиғи ресурстар және табиғат пайдалануды реттеу басқармасы, «Зайсан орман шаруашылығы» коммуналдық мемлекеттік мекемесі жүзеге асырады. (Қазақстан Республикасы Үкіметінің 10.11.2006 ж. № 1074 Қаулысы).
«Қаратал құмы» мемлекеттік табиғи (ботаникалық) қаумалының орналасқан жері: Шығыс Қазақстан облысы, Зайсан ауданы, «Орман шаруашылығының Зайсан мемлекеттік мекемесі» ММ-нің мемлекеттік орман қоры жерлері, Қаратал орманшылығы, «Қаратал құмы» орман саяжайы, 34-52 орам.
«Қаратал құмы» мемлекеттік табиғи (ботаникалық) қаумалының жалпы алаңы 1300 га- ны құрайды.
«Қаратал құмы» мемлекеттік табиғи қаумалының аумағында өсімдіктер мен жануарлар дүниесінің жай- күйін айқындайтын индикаторлық түрі - Итшомырт тәрізді шырғанақ – Hippophae rhamnoides.
«Қаратал құмы» мемлекеттік табиғи (ботаникалық) қаумалында тарихи- мұра объектілері жоқ.