Шығыс Қазақстан облысы Қазақстанның сумен неғұрлым қамтамасыз етілген өңірлерінің біріне жатады. Шығыс Қазақстандағы Ертіс алабында жалпы ұзындығы 53,2 мың км болатын 13200 бұлақ бар. Облыс аумағында 100-ге жуық тоғандар мен су қоймалары бар. Ертіс каскадын құрайтын екі ірі су қоймасы (Бұқтырма және Өскемен).

Ертіс өзені мен оның салалары шаруашылық және ауыз сумен қамтамасыз ету үшін қарқынды пайдаланылады. Тау-кен өндіру кешенінің әсері есебінен жекелеген су объектілерінің ауыр металдармен жергілікті ластануы байқалады. Жер үсті және жер асты суларының жай-күйіне әсер ететін маңызды фактор тарихи ластанулар (тау-кен жыныстарының үйінділері, қалдық қоймалары, өнеркәсіптік қалдықтарды жинағыштар) болып табылады.

Су объектілеріне антропогендік әсерді шектеу, судың саны мен сапасын сақтау, Ертіс өзені бассейніндегі су объектілерін ластанудан, қоқыстанудан және сарқылудан қорғау және олардың санитариялық-техникалық және эпидемиологиялық жай-күйін жақсарту мәселесін шешудің іс-шараларының бірі өзендер мен су қоймаларының жағалаулары бойынша олардың аумағындағы шаруашылық қызметтің ерекше режиміндегі су қорғау аймақтары мен белдеулерін құру болып табылады.

Шығыс Қазақстан облысының әкімдігі су объектілерінің жағалауларында су қорғау аймақтары мен белдеулерін орнату бойынша үлкен жұмыс атқарды. Су қорғау аймақтары мен белдеулерін белгілеу жөніндегі жобалар облыстық бюджет қаражаты есебінен де, сондай-ақ су пайдаланушы кәсіпорындардың қаражаты есебінен де әзірленді. Бүгінгі таңда облыс әкімдігінің 325 қаулысы шығарылды. 9300,32 км су қорғау аймақтары (ауданы – 351472,14 га) және 10879, 12 км су қорғау белдеулері (ауданы – 56832,04 га) белгіленді.

Шығыс қазақстан облысы тұтастай алғанда атмосфералық жауын-шашынның едәуір мөлшеріне және жер бетінен сынған және жарылған жыныстардың кең дамуына байланысты жер асты суларын қоректендірудің қолайлы жағдайларымен ерекшеленеді.

Мемлекеттік тұрғын үй 2025 жылға дейінгі бағдарламасының іс-шаралар жоспарын іске асыру шеңберінде Шығыс Қазақстан облысындағы ауылдық елді мекендерді жерасты су қорларымен қамтамасыз ету үшін жерасты суларына іздестіру - барлау жұмыстары (бұдан әрі-РҚБ) жүргізілуде. Бұл функция 2015 жылы басқаруға берілді.

2015 жылдан 2022 жылға дейінгі кезеңде 321 ауылда және 16 жер асты сулары кен орындарын жете барлау объектілерінде ІБЖ аяқталды, қорларды қайта бағалау жүргізілді, ЖСҚ әзірлеу орындалмады, ІБЖ үшін 177 АЕМ және 10 жер асты сулары кен орындарын жете барлау объектілері.

Облыста 131 Гидротехникалық құрылыс бар, оның ішінде:

- республикалық меншікте-58, оның ішінде 54 - "Қазсушар" РМК балансында»;

- "Шығыс су қоймалары" КМК балансында-34;

- қалалар мен аудандар әкімдерінің коммуналдық меншік балансында-17;

- жеке меншікте-17.

Су тасқыны қатерлерінің алдын алу және жою мақсатында ҚР Төтенше жағдайлар министрлігі "2021-2023 жылдарға арналған су тасқыны қатерлерінің алдын алу және жою жөніндегі шаралар кешені" Жол картасын бекітті (ТЖМ 10.12.2020 ж. № 84, ЭГТРМ 9.12.2020 ж. № 311-П және ИИДМ 11.12.2020 ж. № 653).

2021 жылы жалпы сомасы 162 млн. теңгеге барлық 11 іс - шара іске асырылды, оның 10 –ы 2021 жылға облыстың 5 ауданында жоспарланған, 1-і 2023 жылдан ауыспалы. (жұмыстар 100% аяқталды.)

2022 жылы Жол картасы аясында жалпы сомасы 166 млн. 688 мың теңгеге барлық 9 іс-шара іске асырылды. (жұмыстар 100% аяқталды.)

2023 жылға облыстың 3 ауданында 55 млн.теңге сомасына 6 іс-шара жоспарланған.