«ТҰРМЫС - СЕРВИС» МЕМЛЕКЕТТІК КОММУНАЛДЫҚ КӘСІПОРНЫНДАҒЫ СЫБАЙЛАС ЖЕМҚОРЛЫҚҚА ҚАРСЫ ІС-ҚИМЫЛ САЯСАТЫ

Қарақия ауданы, Құрық ауылы                                         

 

            Осы Саясатта қолданылатын анықтамалар Казақстан Республикасының заңнамасында, «Тұрмыс - Сервис»  МКК (бұдан әрі - Кәсіпорын) Жарғысында және ішкі құжаттарында қолданылатын анықтамаларға сәйкес келеді.

  1. Жалпы ережелер
  2. Кәсіпорынның осы Саясаты сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимылға және сыбайлас жемқорлық тәуекелін мейлінше азайтуға, сондай-ақ Кәсіпорын, оның басқару органы және қызметкерлерімен, Кәсіпорын атынан және мүдделерінде әрекет ету құқығы бар өзге тұлғалармен қолданылатын сыбайлас жемқорлыққа қарсы заңнама нормаларының сақталуын қамтамасыз етуге бағытталған негізгі қағидаттар мен талаптарды айқындайтын ішкі нормативтік құжат болып табылады.
  3. Саясат Қазақстан Республикасының заңнамасына, Кәсіпорынның Жарғысына, сондай-ақ Кәсіпорынның өзге де құжаттарына сәйкес әзірленді.
  4. Осы Саясаттың ережелері Кәсіпорында атқаратын лауазымына, мәртебесіне және олардың жұмыс істеу ұзақтығына қарамастан Кәсіпорынның барлық қызметкерлеріне, сондай-ак Кәсіпорынның атынан әрекет ететін тұлғаларға қолданылады. Кәсіпорынның барлық қызметкерлері осы Саясатты басшылыққа алуы және оның қағидаттары мен талаптарын бұлжытпай сақтауы тиіс.
  5. Кәсіпорын кез келген нысандағы және көріністердегі сыбайлас жемқорлықты қабылдамайтыны және сыбайлас жемқорлық мінез-құлқына төзбейтіні туралы мәлімдейді, Кәсіпорынның басқару органы менқызметкерлерінің Саясат қағидаттары мен талаптарының сақталуын бақылайды.
  6. Саясаттың мақсаттары мен міндеттері
  7. Кәсіпорында сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимылдың мақсатыатқаратын лауазымына карамастан, Кәсіпорынның лауазымды тұлғалары мен қызметкерлерін сыбайлас жемқорлық қызметке тарту тәуекелін мейлінше азайту болып табылады.
  8. Осы Саясаттың негізгі мақсаттары мен міндеттері:

1) Кәсіпорынның және оның қызметкерлеріне қолданылуы мүмкін

Қазақстан Республикасының сыбайлас жемқорлықка қарсы заңнамасыныңнегізгі талаптарын қорыту және түсіндіру;

2) Кәсіпорынның қызметін Қазақстан Республикасының сыбайлас жемқорлыққа қарсы заңнаманың талаптарына, өндірісті жүргізу этикасының стандарттарына сәйкестігін қамтамасыз ету;

3) сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл саласында Кәсіпорынның қызметін регламенттеу, Кәсіпорынның басқару органы мен қызметкерлерінде, клиенттерінде, контрагенттерінде Кәсіпорынның қызметін жүзеге асыру кезіндегі кез келген нысандардағы және көріністердегі сыбайлас жемқорлық мінез-құлқының төзбестігі және сыбайлас жемқорлықты кабылдамауы туралы көзқарасын қалыптастыру;

4) Кәсіпорында орындау үшін міндетті сыбайлас жемқорлықтың алдын алу бойынша баламалы рәсімдерді анықтау;

5) Кәсіпорынның, басқару органдары мен қызметкерлерінің сыбайлас жемкорлық құқық бұзушылықтарына тартылу тәуекелін мейлінше азайту;

6) Кәсіпорынның, басқару органдары мен қызметкерлерін, серіктестерін, сондай-ак өзге де тұлғалардың сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл саласында Қазақстан Республикасының заңнамасын білуін және сақтауын анықтау.

  1. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл қағидаттары
  2. Кәсіпорындағы сыбайлас жемқорлықка қарсы іс-кимылдың негізгі қағидаттары:

1) «сыбайлас жемқорлықтын кез келген көріністеріне жол бермеу» - Кәсіпорында қызметті жүзеге асыру кезінде кез келген нысандарда және көріністерде сыбайлас жемқорлықты толық қабылдамау қағидатын ұстанады. Осы Қағидат лауазымды тұлғалар, қызметкерлері, сондай-ақ Кәсіпорынның атынан немесе оның мүдделерінде әрекет ететін өзге тұпғалар үшін тікелейнемесе жанама, жеке өзі немесе қандай да бір делдалдық арқылы бизнесті жүргізу практикасына қарамастан сыбайлас жемқорлық іс-қимылдарға қатысуға қатаң тыйым салуды білдіреді;

2) сыбайлас жемқорлыққа төзбеушілік мәдениетін қалыптастыруда және сыбайлас жемқорлықтың алдын алу және оған қарсы іс-қимыл жүйесін құруда негізгі рөлді басшылық лауазым атқарады Кәсіпорында осы кағиданы жеке тәжірибеде көрсетуі, сақтауы және іске асыруы тиіс;

3) кызметкерлерді тарту – Кәсіпорын Қазақстан Республикасының сыбайлас жемқорлыққа қарсы заңнамасьіның ережелері туралы өздерінің лауазымды тұлғаларына, Кәсіпорын қызметкерлеріне хабарлайды және сыбайлас жемқорлыққа қарсы стандарттар мен рәсімдерді қалыптастыруға және іске асыруға олардың белсенді қатысуын мақұлдайды;

4) жазаның бұлтартпастығы - Кәсіпорынның сондай-ақ оның қызметкерлерін өзінің лауазымдық міндеттерін аткару кезінде сыбайлас жемқорлық кұқық бұзушылықтар жасаған жағдайда атқаратын лауазымына, жұмыс өтіліне және езге де жағдайларға қарамастан, жазадан бұлтармайтын туралы мәлімдейді;

5) осы Саясаттың заңдылығы және Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкестігі - Кәсіпорында қызметті жоспарлайтын/жүргізетін Қазақстан Республикасының және өзге де елдердің сыбайлас жемқорлыққа қарсы заңнамасының талаптарын қатаң сақтайды;

6) сыбайлас жемқорлыққа карсы рәсімдердің тиімділігі - Кәсіпорында іске асыру қарапайымдылығын және маңызды нәтиже алуды қамтамасыз ететін неғұрлым ашық, анық, орындалатын рәсімдерді жасауға ұмтылуда. Қолданыстағы бақылау рәсімдерінің тиімділігін бағалауды жүзеге асырады және тиімсіз болған жағдайда оларды жетілдіреді;

7) өзара іс-қимыл және үйлестіру - Кәсіпорында мемлекеттік органдармен, серіктестерімен, клиенттерімен, контрагенттерімен сыбайлас жемқорлыққа қарсы қызмет саласында өзара іс- қимылды және ынтымақтастықты қамтамасыз етеді;

8) мүдделер қақтығысын анықтауға және мүдделер қақтығысын басқаруға бағытталған ұйымдастытру сипатындағы шараларды қабылдау;

9) қылмыстық жолмен, оның ішінде сыбайлас жемқорлық іс- қимылдарды жүзеге асыру нәтижесінде алынған кірістерді заңдастыру қарсы іс-қимыл бойынша кешенді шараларды қабылдау;

10) қызметтің жариялылығы мен ашықтығы, оның ішінде Кәсіпорын қызметінің шеңберінде барлық қажетті құжаттарды ресімдеу.

  1. Саясаттың қолданылу саласы
  2. Саясаттың қағидаттары мен талаптары Кәсіпорында жеке және заңды тұлғалармен шарттық және өзге іскерлік қатынастарды белгілеу кезінде ескеріледі.
  3. Кәсіпорынның комплаенс-қызметі Қазақстан Республикасының сыбайлас жемқорлыққа қарсы заңнамасының сақталу мониторингін жүзеге асырады.
  4. Кәсіпорынның қызметкерлеріне осы Саясатгың қағидаттары мен талаптарына немесе қолданылатын сыбайлас жемқорлыққа қарсы заңнаманың нормаларына қарсы келетін қандай да болмасын іс-қимылдарды жасау үшін делдалдарды, серіктестерді, немесе өзге де тұлғаларды тартуға немесе пайдалануға тыйым салынады.
  5. Кәсіпорынның басқару органы және оның қызметкерлері:

1) Саясатты басшылыққа алуға және оның қағидаттары мен талаптарын бұлжытпай сақтауға;

2) Кәсіпорын мүдделерінде немесе атынан сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтарды жасаудан және жасауға қатысудан қалыс қалуға;

3) Кәсіпорын қызметкерін сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтар жасауға көндіру жағдайлары туралы, басқа қызметкерлердің сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтар жасаған жағдайлары туралы қызметкерге белгілі болған ақпарат жөнінде тікелей басшыға, Комплаенс-қызметіне хабардар ету саясатына сәйкес жүгіну тәсілдерінін кез келгенін таңдай отырып, дереу хабарлауға;

4) тікелей басшыға немесе уәкілетті лауазымды тұлғаға тараптардың біреуі қызметкер болып табылатын туындаған мүдделер қақтығысы және туындау мүмкіндігі туралы хабарлауға.

  1. Кәсіпорын лауазымды тұлғалары мен кызметкерлерінін өз ісәрекеттерінің дұрыстығына қатысты күмән туындаған кезде немесе басқа нормалары боиынша тиісті түсіндіру алу максатында комплаенс-қызметіне жүгіне алады.
  2. Сыбайлас жемқорлық іс-қимылдар.

Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимылдарды басқару

  1. Сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтар (әрекет немесе әрекетсіздік) мыналарға жол бермейді:

1) кез келген нысанда, онын ішінде ақша қаражатын, құндылықтарды, қызметтерді немесе өзге де пайданы алу немесе ұсыну нысанында;

2) Кәсіпорында қатысты не Кәсіпорын атынан және мүдделерінде, үшінші тұлғаларға қатысты, оның ішінде мемлекеттік және реттеуші органдардың және

олардың қызметшілерінің, өзге заңды тұлғалардың және олардың қызметкерлерінің, басқару органдарының және көрсетілген заңды тұлғалардың өкілдеріне қатысты;

3) мақсатына қарамастан, әкімшілік және өзге де рәсімдерді оңайлатуды және қандай да бір артықшылықтарды қамтамасыз етуді қоса алғанда, жеке өзі немесе ұшінші тұлғалардың делдалдығы арқылы.

  1. Кәсіпорын басшылығына, қызметкерлеріне тікелей немесе жанама түрде, жеке өзі немесе үшінші тұлғалардың делдалдығы арқылы сыбайлас жемқорлык құқық бұзушылықтарын жасауға, онын ішінде әкімшілік және өзге нысандылықтарды оңайлатуға қатаң тыйым салынады.
  2. Кәсіпорынның және оның басқару органдары, қызметкерлері өздерінің лауазымдық міндеттерін орындау кезінде Қазақстан Республикасының сыбайлас жемқорлыққа қарсы заңнаманың нормалары мен талаптарын сақтауы тиіс.
  3. Кәсіпорын мыналар арқылы сыбайлас жемқорлықтың алдын алуды жүзеге асырады:

1) Кәсіпорын қызметкерлеріне сыбайлас жемқорлықты және кез келген нысандардағы және көріністердегі сыбайлас жемқорлық мінез-құлқының төзбестігін кабылдамаудың жеке ұстанымын қалыптастыру, оларды Саясаттың негізгі қағидаттарын бұзғаны үшін жауапкершіліктер туралы хабардар етеді және осы Саясатты сақтауын талап етеді;

2) Кәсіпорынның қаржылық (бухгалтерлік) есептілігін жүргізу, есептілікті касақана бұрмалауға және жалған құжаттарды пайдалануға жол бермеу.

3) қаржы-шаруашылық қызметтің есебін тұрақты негізде өткізу, Қазақстан Республикасының қолданыстағы заңнамасы талаптарының және Кәсіпорынның ішкі нормативтік құжаттарының, оның ішінде осы Саясатта белгіленген кағидаттар мен талаптардың сақталуын бақылауды;

4) мүдделер қақтығысын болғызбауды және реттеуді;

5) контрагенттермен қарым-қатынас барысында сыбайлас жемқорлыққа және өзге де жосықсыз практикаға тарту тәуекелін төмендету мақсатында контрагенттерді тексерудің арнайы рәсімдерін енгізуге әлеуетті контрагенттер туралы ашық қол жетімді мәліметтерді, олардын іскер ортадағы беделі, нарықтағы қызмет ету ұзақтығы, сыбайлас жемқорлық жанжалдарына катысуы және т.б. туралы мәліметтерді жинау және талдау, контрагенттермен жасалатын шарттарға сыбайлас жемкорлыққа қарсы стандарттарды сақтау туралы ережелерді (сыбайлас жемкорлыққа қарсы ескертпе) енгізуге.

  1. Кәсіпорынның басқару органы кез келген нысанда және барлық деңгейдегі көріністерде сыбайлас қабылдамау үлгісін береді.
  2. Кәсіпорын және оның қызметкерлеріне кез келген тұлғалар мен ұйымдардың пайдасына бюрократиялық, әкімшілік және өзге де нысандылықтарды жеңілдету, жеделдету мақсатында кез келген лауазымды тұлғалардың әрекеттеріне (әрекетсіздігіне) ықпал ету үшін, оның ішінде ақшалай қаражат, құндылықтар, қызметтер немесе өзге де пайда нысанында кез келген көтермелеу нысандарын пайдалануға тыйым салынады.
  3. Кәсіпорын паракорлықты, сыбайлас жемқорлықты жасау және Кәсіпорын қызметкерлері тарапынан өз қызметтік жағдайын теріс пайдаланудың барлық анықталған белгілеріне ішкі тексеру жүргізу үшін барлық қажетті шараларды алдын ала қабылдайды.

Комплаенс-қызмет Кәсіпорын қызметіне тән сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін мейлінше азайтуға бағытталған рәсімдердің жұмыс істеу мониторингін жүзеге асырады:

1) сыбайлас жемқорлыққа қарсы заңнаманың өзгеруіне байланысты Кәсіпорынның ішкі құжаттарының өзектендірілуіне бастамашылық жасайды;

2) сыбайлас жемқорлық тәуекелдерінің үнемі жаңартылуын және бағатануын жүзеге асырады;

3) Кәсіпорын қызметкерлерінің осы Саясатының бұзушылықтары туралы, сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтарды жасаудағы күдіктер туралы хабарламаларын қабылдайды және қарайды, оның нәтижелері бойынша қажет болған жағдайда ішкі тексеруді немесе қызметтік тексеруді жүргізуге бастамашылық жасайды;

4) бопсалаушылық, қызмет көрсетуде теріс қарым-қатынас, басқа адамдармен салыстырғанда бір клиенттерге артықшылық көрсету мәселелері бойьшша және Кәсіпорын қызметкерлерінің сыбайлас жемқорлық сипаттағы, кұқыққа қарсы ықтимал іс-қимыл жасаудың өзге де факторлары бойынша үішнші тұлғалардың өтініш білдіру фактілері бойынша ішкі тексерулер мен қызметтік

тексерулер жүргізеді;

5) осы Саясатта, Кәсіпорынның өзге ішкі нормативтік құжаттарында оның құзыретіне жатқызылған өзге де функцияларды жүзеге асырады.

  1. Кәсіпорын қызметкерлерінің осы Саясаттың ережелерінің сақталуын бақылау Кәсіпорынның тікелей басшыларымен жүзеге асырылады. Тікелей басшылар осы Саясатта анықталған бұзушылық фактілері туралы комплаенсқызметіне дереу хабарлауды қамтамасыз етеді.
  2. Сыбайлас жемқорлықтың алдын алу және оған қарсы іс- қимыл жөніндегі шаралар кешені
  3. Кәсіпорын қызметінің кейбір салаларында осындай салаларға жататын, бірақ төменде берілгендермен шектелмейтін сыбайлас жемкорлық тәуекелінің пайда болуы мүмкін:

1) үшінші тұлғаларды тарту және үшінші тұлғаларға төлемдерді жүзеге асыру; 2) сыйлықтар және өкілдік шығыстар;

3) демеушілік және қайырымдылық көмек көрсету;

4) инвестициялық қызметі шеңберінде активтерді сатып алу және иеліктен шығару, қосылу және қосып алу бойынша мәмілелерді және өзге де мәмілелерді жасау;

5) персоналды басқару.

  1. Персоналды басқару
  2. Кәсіпорын кадрлық шешімдерді қабылдау кезінде объекгивтілік пен адалдық қағидаттарын ұстанады. Персоналды қабылдау, бағалау, ілгерілету және босату кезінде сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін болдырмау мақсатында

Кәсіпорын:

1) персоналды іріктеу мен қабылдаудың ашық рәсімдерін және лауазымға қойылатын тиісті біліктілік талаптарын белгіленген тәртіппен әзірлейді және бекітеді;

2) олардың сенімділігі мен мүдделер қақтығысының болмауы мәнінде еңбек қатынастарын бастау немесе жалғастыру туралы шешім қабылдаудың алдында үміткерлердің жұмысқа орналасуына тексеруді жүзеге асырады;

3) қызмет көрсеткіштерін және кәсіби жетістіктерін негізге ала отырып, персоналдың қызметні бағалауды және сыйақы төлеуді жүргізеді;

4) қызметкердің іскерлік қасиеттері мен біліктілігін негізге ала отырып, жоғары тұрған лауазымға ілгерілету туралы шешім қабылдайды;

5) Қазақстан Республикасының Еңбек кодексінде көзделген негіздер бойьінша қызметкермен еңбек қатынастарын бүзу рәсімін жүзеге асырады.

  1. Жұмысқа қабылдау немесе еңбек қатынастарын жалғастыру кезінде лауазымды тұлғалар өзіне осы Саясатқа 1-қосымшаға сәйкес сыбайлас жемқорлыкқа қарсы шектеулерді қабылдау туралы келісімнің нысаны бойынша сыбайлас жемқорлыққа қарсы шектеулерді қабылдайды.
  2. Мүдделер қақтығысының алдын алу және шешу
  3. Мүдделер қақтығысын басқару сыбайлас жемқорлыққа қарсы маңызды тетіктердің бірі болып табылады. Кәсіпорын мүдделер қақтығысына байланысты тәуекелдерді іске асыруды болдырмауға және оларды реттеуге ерекше көңіл бөледі.
  4. Өз лауазымдық өкілеттіктерін орындау кезінде Кәсіпорын қызметкерлері Кәсіпорын мүдделерін басшылыққа алуға, олардың жеке мүдделері оның мүдделеріне қарама-қайшы келетін ахуалдарды немесе мән-жайлардан аулақ болута міндетті. Мүдделер қақтығысы туындаған жағдайда Кәсіпорын қызметкерлері тікелей басшының ақпаратты жазбаша нысанда жеткізуге міндетті.
  5. Кәсіпорын директоры қызметкерлердің өтініштері бойынша, не басқа көздерден ақпарат алған кезде Кәсіпорынның ішкі нормативтік құжаттарына сәйкес тиісті шараларын уақтылы қабылдауға міндетті.
  6. Сыбайлас жемқорлық құқык бұзушылықтар туралы Хабарламалар
  7. Егер Кәсіпорын немесе оның қызметкерінің сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылық жасау фактісі орын алғаны немесе оның жасалуына жағдай бар екені туралы қандай да бір куәлік болса, бұл жөнінде өзінің тікелей басшысына немесе комплаенс-қызметкерге дереу хабарлауы тиіс.
  8. Сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтарды жасау үшін жағдайлар жасау немесе құру белгілері бойынша қызметтік тексеру, ішкі тексеру
  9. Кәсіпорындағы сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтарды жасау белгілері туралы барлық хабарламалар бойынша тиісті кұрылымдық бөлімшелрінің қатысуымен ішкі тексеру не қызметтік тексеру жүргізіледі.
  10. Егер ішкі тексеру не қызметтік тексеру нәтижелері бойынша сыбайлас жемқорлық белгілері немесе фактілері белгіленген жағдайда тексеруді аяқтау

тиісті уәкілетті мемлекеттік органдарға материалдарды берген және еңбек қатынастарын бұзғанға, сондай-ақ бақылау рәсімдерін жетілдіргенге дейін түзету шараларын қабылдау болып саналады.

  1. Құқық қорғау органдарымен ынтымақтастық
  2. Кәсіпорынның сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл мәселелерінде құкық корғау органдарымен ынтымақтастығы сыбайлас жемқорлыққа қарсы стандарттарында декларацияланатын Кәсіпорын нақты бейілділік көрсеткіштерінің бірі болып табылады.
  3. Сыбайлас жемқорлық іс-қимылдағы ынтымақтастық мынадай ньісандарда жүзеге асырылуы мүмкін:

1) Кәсіпорынға мәлім болғаны туралы сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтарды жасау белгілері немесе фактілері туралы тиісті құқық қорғау органдарына материалдарды жіберу;

2) ескерту және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл мәселелері бойынша Кәсіпорын қызметіне олардың қызметтік тексерулерін жүргізу кезінде бақылау-қадағалау және кұқық қорғау органдарының уәкілеттік берілген өкілдеріне жәрдем көрсету.

  1. Жауапкершілік
  2. Кәсіпорынның барлық қызметкерлері, атқаратын лауазымына қарамастан, осы Саясаттың қағидаттары мен талаптарын сақтағаны үшін, сондайақ осы қағидаттар мен талаптарды бұзатын, оларға бағынысты түлғалардың әрекеті (әрекетсіздігі) үшін колданыстағы заңнамада және Кәсіпорынның ішкі нормативтік құжаттарында көзделген жауапкершілікті атқарады.
  3. Сыбайлас жемқорлықка қарсы заңнама талаптарын және осы Саясаттың талаптарын бүзуға кінәлі адамдар сыбайлас жемқорлыққа қарсы заңнамада, Кәсіпорынның ішкі нормативтік қүжаттарында көзделген тәртіппен және негіздер бойынша тәртіптік, әкімшілік, азаматтық-кұкықтық немесе қылмыстық жауапкершілікке тартылуы мүмкін.
  4. Қорытынды ережелер
  5. Осы Саясатты бекіту, сондай-ақ өзгерістер мен толықтырулар енгізу Кәсіпорынның жалпы жиналысының құзыретіне жатады.
  6. Қазақстан Республикасының заңнамасын, Кәсіпорын Жарғысын, осы Саясаттың жекелеген нормаларын өзгерту нәтижесінде олармен қарамақайшылықка келсе, Саясаттың осы нормалары күшін жоғалтады және Саясатқа өзгерістер енгізген сәтке дейін Кәсіпорын және оның қызметкерлері Қазақстан Республикасының қолданыстағы құқықтық актілерін басшылықка алады.
Дата публикации
21 июля 2023