Қазіргі қоғамның басты міндеттерінің бірі-мүгедектігі бар адамдар үшін тең мүмкіндіктер жасау және олардың өмір сүру сапасын арттыру. Осыған байланысты ел өңірлерінде қоғамдық ғимараттар мен инфрақұрылымды бейімдеу жөніндегі іс-шаралар кешені іске асырылуда. Бұл шаралар мүгедек адамдардың әлеуметтік және көлік инфрақұрылымына, мәдени-ойын-сауық іс-шараларына және басқа да маңызды объектілерге кедергісіз қол жеткізуін қамтамасыз етуге бағытталған.
Мүгедектігі бар адамдар үшін қол жетімді орта құру оларға қоғамға белсенді қатысуға мүмкіндік береді. Ол үшін ауданда объектілерді 2023-2024 жылдарға бейімдеудің жоспар-кестесі әзірленді. Осы жоспар аясында 26 нысан бейімделді.
Бейімделудің негізгі іс-шараларына мыналар жатады: пандустарды орнату; тактильді жолдар мен жабындарды орналастыру; қоңырау түймелерін орнату; ақпараттық белгілерді орналастыру; тұтқалар мен ыңғайлы баспалдақ конструкцияларын орнату; брайль шрифтімен маңдайшаларды орнату.
Ауданда бейімделген объектілердің олардың талаптарына сәйкестігін тексеру бойынша мониторингтік топ құрылды. 2024 жыл ішінде 15 нысанды тексеру барысында бірқатар ескертулер анықталып, оларды жою бойынша ұсыныстар берілген: бұл пандустардың, тұтқалардың сәйкес келмеуі, сатылардың биіктігі, бұрылыс алаңдары, Брайль шрифтімен белгілердің болмауы. Тұрақты бақылау сапарлары жағдайдың біртіндеп жақсарып келе жатқанын көрсетеді.
Барлық меншік нысанындағы жұмыс берушілер мүгедек адамдардың құқықтарын қамтамасыз ету және өмір сүру сапасын жақсарту шеңберінде өткізілетін іс-шараларды іске асыруға белсенді қатысуы, тиесілі объектілерді мүмкіндігі шектеулі адамдар үшін бейімдеуі қажет. Бұл ретте объектілерді бейімдеу шаралары «Халықтың аз қозғалатын топтары үшін қолжетімділікті ескере отырып, ғимараттар мен құрылыстарды жобалау» 3.06.101-2012 ҚРЖС-да белгіленген талаптарға сәйкес келуі тиіс, жаңа объектілерді жобалау сатысында немесе күрделі жөндеу кезінде мүгедектігі бар адамдарды қоса алғанда, барлық адамдардың қажеттіліктерін ескеру қажет.
Әлеуметтік маңызы бар объектілерге қол жеткізу нормалары сақталмаған жағдайда жеке, заңды және лауазымды адамдар әкімшілік жауаптылықта болады («Әкімшілік құқық бұзушылық туралы» Қазақстан Республикасы Кодексінің 83-бабы), онда мүгедек адамдардың әлеуметтік және көлік объектілеріне, сондай-ақ мәдени-ойын-сауық іс-шараларына қол жеткізуі үшін жағдайлардың болмауы үшін әкімшілік айыппұлдар көзделеді:
50 АЕК-лауазымды тұлғалар үшін;
120 АЕК- шағын бизнес субъектілері үшін;
200 АЕК-орта бизнес субъектілері үшін;
400 АЕК - ірі бизнес субъектілері үшін.
Қоғамдық нысандардың қолжетімділігін қамтамасыз ету тек заңды міндет қана емес, сонымен қатар әрбір адам өз құқықтарын жайлы өмір сүріп, іске асыра алатын, инклюзивті және гуманитарлық қоғам құруға қадам болып табылады.
«Айыртау ауданы әкімдігінің
жұмыспен қамту және
әлеуметтік бағдарламалар
бөлімі» КММ басшысы Е. Қ.Қазбеков