«Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне кірістерді заңдастыру (жылыстату) және терроризмді қаржыландыру мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» заң жобасы бойынша жиі қойылатын сұрақтар

 

  1. Заң жобасы аясында қаржы мониторингі субъектілерінің тізбесін кеңейту, яғни «ұялы байланыс операторлары» және «Азаматтарға арналған үкімет» мемлекеттік корпорациясын оған енгізу арқылы ұсынылады .

Бұл ұсыныстардың мәні неде және ұялы байланыс операторлары мен Мемлекеттік корпорациялардың халыққа көрсететін қызметтерінің құны қымбаттауға алып келмейді ме?

Жауап. Бұл заңнамалық ұсыныстар ақшаны жылыстатуға қарсы жүйемізді жаңа сын-қатерлер мен қауіптерге тез бейімдеу қажеттілігінен туындады.

Мысалы, ақшаны жылыстатуға қарсы біздің және халықаралық тәжірибемізді талдау ұялы байланыстағы төлем опциялары арқылы қылмыстық кірістерді жылыстатудың елеулі тәуекелдерін көрсетеді.

Енді Мемлекеттік корпорация туралы. Бүгінгі күні, жылжымалы және жылжымайтын мүлікпен мәмілелердің үлкен бөлігі Азаматтарға арналған үкімет» мемлекеттік корпорациясыда жүзеге асырылады.

Сондықтан бұл жерде ақшаны жылыстату қаупі бар.

Мемлекеттік корпорация субъекті ретінде «Кірістерді заңдастыруға (жылыстатуға) қарсы іс-қимыл туралы» Заңында көзделген қаржылық мониторинг шараларын жүзеге асыру қажет болады.

  1. Қарастырылып жатқан заң жобасына сәйкес, қаржы мониторингі жөніндегі уәкілетті орган ақшаны жылыстату тәуекелдерін анықтау үшін коммерциялық емес ұйымдардың күдікті операцияларына талдау және мониторинг жүргізеді деп жоспарлануда.

Сұрақтар туындайды. Күдікті транзакцияларға талдау мен мониторингті қалай жүргізу жоспарлануда? Бұл азаматтық қоғамға шамадан тыс бақылау туралы алаңдаушылық тудырады.

Жауап. Біз коммерциялық емес ұйымдардың қоғамдағы маңыздылығын және олардың азаматтық қоғамды дамытуға қосқан үлесін мойындаймыз. Дегенмен, ақшаны жылыстату қаупінің күшеюі жағдайында күдікті транзакцияларды, оның ішінде коммерциялық емес ұйымдарды да бақылау және талдау қажеттілігі туындайды. Өйткені кейбір КЕҰ-лар терроризмді және ақшаны жылыстатуды қаржыландыру үшін пайдаланылуы мүмкін.

Біз барлық КЕҰ-ға бір өлшемді шараларды қолданбай, тәуекелге негізделген талдау жүргізуді жоспарлап отырмыз.

Бұл процесс заңға бағынатын КЕҰ-ды ықтимал теріс пайдалану мен озбырлықтан қорғауды қамтамасыз ету үшін айқын критерийлер мен ашықтық қағидаттарына негізделетін болады.

  1. Ұсынылған Заң жобаға сәйкес цифрлық активтермен транзакциялар үшін 5 миллион теңге шек белгіленді. Бұл шек тым жоғары және аз көрінетін транзакциялар арқылы ақшаны жылыстатуды жеңілдете ме?

Жауап. Шекті шекті 5 миллион теңге деп белгілеу қаржылық қылмыстар мен басқа елдерде қолданылған тәжірибелерді талдауға негізделген. Біз бұл шектің жоғары немесе төмен болып көрінетінін түсінеміз, бірақ ол біздің ресурстарымызды ең маңызды тәуекелдерге шоғырландыру үшін таңдалды.

  1. Қылмыстық жолмен алынған кірістерді заңдастыру мен терроризмді қаржыландырудың алдын алуға бағытталған жаңа шаралардың тиімділігін қалай бағаланады? Осы өзгерістердің барлығы қылмыстық жолмен алынған кірістерді жылыстату мен терроризмді қаржыландырудың алдын алу проблемаларына нақты әсер етпейтін жай ғана формальдылық болатын жағдайға алып келмейді ме?

Жауап. Қаржы мониторингі агенттігі мемлекеттік органдар үш жыл сайын өткізетін салалық бағалау негізінде еліміздің қылмыстық жолмен алынған кірістерді заңдастыруға қарсы іс-қимыл жүйесінің одан әрі дамуын түсінуді қамтамасыз ететін ұлттық бағалау жүргізетін болады. Мұндай бағалау кезеңі әрқашан өзекті тәуекелдерді барынша азайтуға мүмкіндік береді.

Мемлекеттік органдардың тиімді ынтымақтастығы қаржылық қылмыспен табысты күресудің кепілі болып табылады. Біз мәселеге кешенді көзқарасты қамтамасыз ету үшін деректер алмасудың сенімді арналарын құрғымыз келеді.

Сонымен қатар, Агенттік тұрақты түрде қолданыстағы заңнамаға егжей-тегжейлі талдау жүргізеді, оны ықтимал қауіптерге бейімдейді және халықаралық стандарттарын сақтайды.

Агенттік АЖ/ТҚҚ мәселелеріне арналған халықаралық форумдар мен жұмыс топтарына белсенді қатысады, бұл оған басқа елдермен тәжірибе алмасуға және жаһандық үрдістерді есепке алуға мүмкіндік береді. Бұл ынтымақтастық АЖ/ТҚ қарсы күрес саласындағы елдің халықаралық беделін арттыруға ықпал етеді.

Дата публикации
22 апреля 2025