ҚР Әділет министрлігінің Заңнама және құқықтық ақпарат институты ұйымдастырған іс-шарада адам құқықтары мен бостандықтарын қорғау, конституциялық кепілдіктерді нығайту және заңнаманы жетілдіру мәселелері талқыланды.
Іс-шараға мемлекеттік органдардың, халықаралық ұйымдардың, ғылыми және азаматтық қоғамдастықтың өкілдерімен қатар Беларусь, Қырғызстан, Тәжікстан және Өзбекстан сондай-ақ ТМД-ға қатысушы мемлекеттердің Парламентаралық Ассамблеясының өкілдері онлайн форматта қатысты.
Қатысушылар адам құқықтарын қорғаудың тиімді тетіктері мен конституциялық реформаны іске асыру жолдары бойынша пікір алмасты.
Шараға ғылыми және сарапшылық қауымдастықтың, бизнес өкілдері, патенттік сенім білдірілген өкілдер, құқық иеленушілер және зияткерлік меншік объектілерін пайдаланушылармен аумақтық әділет департаменттерінің өкілдері қатысты.
Әділет вице-министрі Ботагөз Жақселекова жаңа Конституцияда бекітілген зияткерлік меншікті қорғау кепілдігінің зияткерлік еңбек нәтижелерін қорғау және оларды заңды түрде пайдалану үшін бағдар ретіндегі маңыздылығын атап өтті.
Тәжірибе алмасу практикалық қиындықтарды талқылаудан оларды шешу жөніндегі ұсыныстарға көшуге мүмкіндік берді. Қозғалған мәселелер қатарында құқықтық реттеудің жүйесіздігі және әртүрлі заңнамалық актілер нормаларының өзара үйлесімділігі болды.
Халықаралық үрдістер мен цифрлық сервистердің дамуы ұлттық практикаға қатысты талқылауды толықтырды. Рәсімдерді өтініш берушілер үшін қолжетімді, ал құқық иеленушілермен өзара іс-қимылды ашық ету мүмкіндіктеріне ерекше назар аударылды.
Дөңгелек үстел қорытындысы бойынша зияткерлік меншік саласындағы заңнаманы жетілдіру және оны кейіннен шоғырландыру жөніндегі бірлескен жұмысты жалғастыру туралы шешім қабылданды.
ҚР Әділет министрлігінің Зияткерлік меншік құқығы комитетінің төрағасы Шолпан Абдреева Бакуде Түркі мемлекеттері ұйымына (ТМҰ) мүше мемлекеттердің зияткерлік меншік саласындағы ведомстволары басшыларының екінші отырысына қатысты.
Шара барысында зияткерлік меншік құқықтарын қорғау, жасанды интеллектіні дамытудың өзекті мәселелері және Түркі мемлекеттерінің патенттік ұйымын құру перспективалары талқыланды.
Қазақстан тарапы зияткерлік меншік құқығының жаңа Конституцияда бекітілуінің маңыздылығын атап өтіп, мүше мемлекеттер арасындағы ынтымақтастықты нығайтуға мүдделілігін растады.
Отырыс қорытындысы бойынша Бірлескен декларация қабылданып, ведомстволар басшыларының келесі отырысын Қазақстанда өткізу туралы уағдаластыққа қол жеткізілді.
Іс-шараға Әзербайжан, Қырғызстан, Түркия және Өзбекстанның әділет ведомстволарының басшылары, сондай-ақ Түркі мемлекеттері ұйымының Бас хатшысы қатысты.
Отырыс барысында тараптар 2024 жылғы 9 қыркүйектегі Астана декларациясының ережелерін іске асыру мәселелерін талқылап, әділет органдарының қызметін цифрландыруға ерекше назар аударды.
Вице-министр өз сөзінде Қазақстанда әділетті әрі орнықты мемлекет құруға бағытталған ауқымды саяси-құқықтық реформалардың жүзеге асырылып жатқанын атап өтіп, Министрліктің қызметінің негізгі бағыттары туралы ақпарат берді.
Үшінші отырыстың қорытындысы бойынша тараптар Бірлескен коммюникеге қол қойып, кезекті отырысты 2027 жылы Қырғызстанда өткізу туралы уағдаласты.
Кездесу барысында Ерлан Сәрсембаев Әділет министрлігінің қызметі, құқықтық реформалар, сондай-ақ мемлекеттік көрсетілетін қызметтерді цифрландыру бойынша жұмыстың негізгі нәтижелерімен бөлісті.
Тараптар өзара қызығушылық тудыратын өзекті мәселелерді талқылап, құқықтық саладағы Қазақстан-Швейцария ынтымақтастығын одан әрі дамытудың бағыттары жөнінде пікір алмасты.
Кездесу соңында тараптар өткен пікір алмасу үшін алғыстарын білдіріп, екіжақты өзара іс-қимылды одан әрі нығайтуға мүдделілігін растады.
Іс-шарада сыбайлас жемқорлыққа қарсы мәдениетті қалыптастыру, құқық бұзушылықтардың алдын алу және мемлекеттік қызметшілердің кәсіби әдеп нормаларын сақтау мәселелері талқыланды.
Заң ғылымдарының докторы, ЕҰУ профессоры Жамаладен Ибрагимов сыбайлас жемқорлыққа қарсы мәдениет және заңға құрмет тақырыбында дәріс оқыды. Сондай-ақ «Кітап оқитын ұлт» жобасы аясында «Қазақтың ата заңдары» еңбегін оқуға шақырды.
Әдеп жөніндегі уәкіл Алма Сыдыкова мемлекеттік қызметшінің мінез-құлық мәдениеті, адалдық және құқық бұзушылықтардың алдын алу жөнінде баяндама жасады.
Семинар заң талаптарын сақтау, адалдық, әділдік және кәсіби әдеп қағидаттарын нығайтуға бағытталды.
Министр Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінің қызметі туралы айтып, жүргізіліп жатқан құқықтық реформалармен және көрсетілетін қызметтердің цифрландыру саласындағы негізгі жетістіктерімен таныстырды.
Кездесу барысында тараптар өзара қызығушылық тудыратын мәселелер бойынша пікір алмасып, екіжақты ынтымақтастықты одан әрі дамыту перспективаларын талқылады.
ДЗМҰ-ның 2026 жылғы Жаһандық инновациялық индексінің қорытындысы бойынша Қазақстан әлемдік рейтингте 73-орынға ие болып, Орталық Азия елдері арасында көш бастады.
Бір жыл ішінде Қазақстан бірден 8 сатыға көтерілді. ДЗМҰ еліміздің ілгерілеуін Орталық және Оңтүстік Азия өңіріндегі ең елеулі өсім ретінде атап өтті.
Қазақстанның рейтингтегі позициясының нығаюы инновациялық көрсеткіштердің жақсаруымен қатар жүруде. Елдің мықты тұстарының қатарында жоғары технологиялық сектордың дамуы, еңбек өнімділігінің өсуі және зияткерлік меншік саласындағы белсенділік бар. Экономика көлеміне шаққандағы пайдалы модельдерге берілген өтінімдер саны бойынша Қазақстан әлемде 7-орынға ие.
Өңірлік көшбасшылық Қазақстанның инновациялық экожүйесінің жүйелі дамуын көрсетіп, ғылым, технологиялық кәсіпкерлік, өнертапқыштық және әзірлемелерді коммерцияландыру үшін жаңа мүмкіндіктер қалыптастырады.
2026 жылғы 28 қыркүйек пен 2 қазан аралығында Астана қаласында дипломаттардың зияткерлік меншік саласындағы білімдері мен практикалық дағдыларын, сондай-ақ халықаралық ынтымақтастық мәселелері бойынша құзыреттерін арттыруға бағытталған зияткерлік меншік жөніндегі тренинг өтуде.
Тренингті Дүниежүзілік зияткерлік меншік ұйымы (ДЗМҰ), Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінің Зияткерлік меншік құқығы комитеті, Қазақстан Республикасының Дүниежүзілік сауда ұйымы және басқа да халықаралық экономикалық ұйымдар жанындағы Тұрақты өкілдігі және Қазақстан Республикасы Президентінің жанындағы Мемлекеттік басқару академиясы бірлесіп ұйымдастырып отыр.
Іс-шараға қазақстандық дипломаттар мен мемлекеттік органдардың өкілдері қатысуда.
Тренингті өткізу Қазақстанның ДЗМҰ-мен және дипломатиялық қоғамдастықпен өзара іс-қимылын дамытуға, сондай-ақ халықаралық экономикалық және сауда қатынастарындағы зияткерлік меншіктің рөлін практикалық тұрғыдан түсінуді қалыптастыруға ықпал етеді.
Іс-шараға Қазақстан Республикасы Әділет вице-министрі Б.Ш. Жакселекова, Жоғарғы және Конституциялық соттардың, мемлекеттік органдардың, шетелдік жоғары соттардың, сондай-ақ нотариаттық және адвокаттық қоғамдастықтардың өкілдері қатысты.
Дөңгелек үстел барысында электрондық дәлелдемелерді куәландыру және оларды кейіннен сотта бағалаудың өзекті мәселелері, оның ішінде нотариустардың дәлелдемелерді қамтамасыз ету ерекшеліктері талқыланды.
Электрондық дәлелдемелерді тіркеу және куәландырудың құқықтық тетіктерін дамытуға, сот істерін қарау кезінде олардың дұрыстығы мен жол берілетіндігін қамтамасыз етуге, сондай-ақ сот, нотариат және құқық қолдану практикасының өзге де қатысушылары арасындағы өзара іс-қимылды жетілдіруге ерекше назар аударылды.
Іс-шара қорытындысы бойынша электрондық дәлелдемелерді сот процесінде пайдалануға қатысты халықаралық тәжірибе мен практикалық тәсілдер бойынша пікір алмасу өтті.