Нотариат туралы Заңға енгізілген түзетулер

2021 жылғы 31 Желтоқсанда "Нотариат туралы" Заңға (бұдан әрі – заң) атқарушылық жазбаны жасау кезінде нотариус қызметінің аумағын сақтау қажеттілігіне қатысты (борышкердің (жеке тұлғаның) тіркелген жері не тұрғылықты жері бойынша), егер шартта өзге мекенжай көрсетілмесе, егер борышкер заңды тұлға болып табылса, онда оның тіркелген жері не оның тұрақты жұмыс істейтін органының орналасқан жері бойынша) өзгерістер енгізілді.

Осыған байланысты, Әділет министрлігі нотариустардың нотариаттық іс-әрекеттер жасау қағидаларына (Қазақстан Республикасы Әділет министрінің 2012 жылғы 31 қаңтардағы №31 бұйрығы) тиісті түзетулер енгізу бойынша шаралар қабылдауда.

Қазіргі уақытта атқарушылық жазбаларды жасау тетігі пысықталуда, ол бір мезгілде барлық борышкерлердің құқықтарының сөзсіз сақталуын қамтамасыз етуі тиіс.

Жоғарыда аталған түзетулерді енгізуге байланысты халықта нотариус қызметінің аумағын анықтауға және ортақ борышкерлерге қатысты атқарушылық жазбаны жасауға қатысты бірқатар сұрақтар туындады.

Заңның 21-бабының 3-тармағына сәйкес нотариус қызметінің аумағы 34-баптың 1-тармағының 3), 4), 5) тармақшаларында, сондай-ақ нотариус нотариаттық іс-әрекеттер жасаған кезде сақталады. 1), 2), 3), 4), 5), 6), 7) және 8) Осы Заңның 92-1-бабы 2-тармағының талаптары сақталуға тиіс. Қалған барлық жағдайларда жеке және заңды тұлғалар нотариаттық іс-әрекеттер жасау үшін кез келген нотариусқа жүгінуге құқылы.

Заңның 15-бабының 4-тармағына сәйкес нотариус аумақтық әділет органына өзінің үй-жайының орналасқан жерін көрсете отырып, нотариаттық қызметті жүзеге асырудың басталғаны туралы хабарлама жіберуге міндетті.

Заңның 21-бабының 2-тармағына сәйкес жекеше нотариустың нотариаттық округ шегіндегі қызмет аумағын Нотариаттық палата айқындайды.

Осыған байланысты, нотариустың орналасқан жері деп жекеше нотариустың өтініші бойынша оның үй-жайының орналасқан жеріне (аудан, қала) сәйкес нотариаттық палата айқындаған нотариус қызметінің аумағы түсініледі.

Бұдан атқарушылық жазбаны әкімшілік-аумақтық бөлініске сәйкес облыстардың қалалары мен аудандарына нотариус жасайды.

Елдің әртүрлі өңірлерінде тұратын немесе тіркелген бірнеше борышкерден ақша сомаларын бірлесіп Өндіріп алған жағдайда атқарушылық жазба өндіріп алушының таңдауы бойынша ортақ борышкерлердің бірінің мекенжайы бойынша жасалуы мүмкін.

Көрсетілген талаптар бойынша атқарушылық жазбаны нотариус өзінің үй-жайының орналасқан жеріне (аудан, қала) сәйкес нотариаттық палата айқындаған өз қызметінің аумағы бойынша жасайды.

Егер шартта өзгеше мекенжай көрсетілсе, онда өндіріп алушылар (өз қалауы бойынша) борышкердің тіркелген жері, тұрғылықты жері және Шартта көрсетілген мекенжай бойынша нотариусқа жүгінуге құқылы.

Өндіріп алушы нотариусқа Өндіріп алушының және борышкердің тіркелген жеріне қарамастан, қызметкерге есептелген, бірақ төленбеген жалақы мен өзге де төлемдерді өндіріп алу жөнінде, сондай-ақ партисипативтік рәсім тәртібімен жасалған дауларды реттеу туралы келісімдердің орындалуы туралы өтініш беруге құқылы.

Егер борышқордың нотариусқа жеке өзі қарсылық білдіруге немесе пошта байланысы арқылы жіберуге мүмкіндігі болмаса, оған өзінің қарсылығын нотариустың электрондық поштасына жіберу жеткілікті.

Мұндай қарсылықты ұсыну мерзімдерін сақтау маңызды (он жұмыс күні). Мұндай жағдайларда электрондық пошта арқылы қарсылық білдіру олардың құқықтарын қорғау мүмкіндігін айтарлықтай жеңілдетеді, сонымен қатар азаматтар материалдық және моральдық шығындарды азайтады.

Жоғарыда көрсетілген түзетулер азаматтардың құқықтары мен мүдделерін қорғауға бағытталған және тиісті қарсылықты жедел беру мүмкіндігімен атқарушылық жазбаның көшірмесін уақтылы алуды қамтамасыз етеді.