«ЕАЭО Сотындағы кәсіпкердің жолсілтемесі»

№1 сұрақ. Кәсіпкерлер Еуразиялық экономикалық одақ Сотына жүгінуге құқығы бар ма?

Иә, бар. Алайда, өтініш беруші консультациялар, келіссөздер арқылы немесе ЕАЭО туралы Шартта және Одақ шеңберіндегі халықаралық шарттарда көзделген өзге де тәсілдермен сотқа дейінгі тәртіппен мәселені реттеу үшін мүше мемлекетке немесе Комиссияға алдын ала жүгінбесе, дау Соттың қарауына қабылданбайды (ЕАЭО Соты Статутының 43-тармағы (2014 жылғы 29 мамырдағы Еуразиялық экономикалық одақ туралы шартқа №2 қосымша), бұдан әрі-Сот Статуты)). Егер мүше мемлекет немесе Комиссия оларға өтініш берушінің өтініші келіп түскен күннен бастап 3 ай ішінде мәселені сотқа дейінгі тәртіппен реттеу жөнінде шаралар қабылдамаса, дауды қарау туралы өтініші сотқа жіберілуі мүмкін (ЕАЭО Соты Статутының 44-тармағы).

Осылайша, Одақ Соты шаруашылық жүргізуші субъектінің өтініші бойынша дауларды мынадай негіздер бойынша қарайды:

1. егер шаруашылық жүргізуші субъектінің кәсіпкерлік және өзге де экономикалық қызмет саласындағы құқықтары мен заңды мүдделерін тікелей қозғайтын Комиссия шешімі немесе оның жекелеген ережелері Шартта және (немесе) Одақ шеңберіндегі халықаралық шарттарда берілген шаруашылық жүргізуші субъектінің құқықтары мен заңды мүдделерін бұзуға әкеп соқтырса, мұндай шешімнің немесе оның жекелеген ережелерінің Шартқа және (немесе) халықаралық шарттарға сәйкестігі туралы.
2. егер комиссияның кәсіпкерлік және өзге де экономикалық қызмет саласындағы шаруашылық жүргізуші субъектінің құқықтары мен заңды мүдделерін тікелей қозғайтын әрекеті (әрекетсіздігі) Шартта және (немесе) Одақ шеңберіндегі халықаралық шарттарда шаруашылық жүргізуші субъектінің құқықтары мен заңды мүдделерін бұзуға әкеп соқтырса, мұндай әрекетке (әрекетсіздікке) дау айту туралы (ЕАЭО Соты Статутының
   39-тармағының 2) тармақшасы).

№2 сұрақ. Өтініш жасауға қандай талаптар қойылады?

Шаруашылық жүргізуші субъектінің өтінішінде мынадай мәліметтерді көрсету қажет:

1. Соттың атауы;
2. өтініш беруші туралы мәліметтер (жеке тұлғаның тегі, аты, әкесінің аты (болған кезде) және оның жеке кәсіпкер ретінде тіркелгені туралы деректер немесе заңды тұлғаның атауы және оның тіркелгені туралы деректер);

III. мемлекеттің ресми атауы, пошталық мекен-жайы (хат жазысу үшін мекенжайын), сондай-ақ телефон, факс нөмірлерін, электрондық пошта мекенжайын (болған кезде) қоса алғанда, жеке тұлғаның тұрғылықты жері немесе заңды тұлғаның орналасқан жері;

1. шаруашылық жүргізуші субъектінің пікірі бойынша комиссияның даулы шешімімен және (немесе) Комиссияның әрекетімен (әрекетсіздігімен) бұзылған құқықтар мен заңды мүдделер, сондай-ақ шаруашылық жүргізуші субъектінің осы баптың 2-тармағында көзделген талабы негізделетін нақты мән-жайлар мен дәлелдер;
2. Комиссияның даулы шешімі туралы мәліметтер (атауы, нөмірі, қабылданған күні, жариялау көзі) және (немесе) Комиссия әрекетінің (әрекетсіздігінің) сипаттамасы;
3. дауды реттеудің сотқа дейінгі тәртібін сақтау туралы мәліметтер;

VII. өтініш берген күні.

Шаруашылық жүргізуші субъектінің өтінішіне, сондай-ақ мынадай құжаттар қоса беріледі:

1. Комиссияның даулы шешімі (Сот Статутының 39-тармағы
   2-тармақшасының екінші абзацында көзделген даулар бойынша);
2. заңды тұлғаны немесе жеке тұлғаны жеке кәсіпкер ретінде тіркеу туралы куәліктің көшірмесі;
3. дауды сотқа дейінгі реттеу тәртібінің сақталуын растайтын құжаттар;
4. өтінішке қол қою өкілеттігін растайтын сенімхат немесе өзге де құжаттар;
5. баж төленгенін растайтын құжат;
6. жауапкерге өтініштің және оған қоса берілетін құжаттардың көшірмелерін жібергенін растайтын құжаттар;
7. шаруашылық жүргізуші субъектінің талаптарын негіздейтін өзге де құжаттар мен мәліметтер («Еуразиялық экономикалық одақ Сотының регламентін бекіту туралы» Жоғары Еуразиялық экономикалық кеңестің 2014 жылғы
   23 желтоқсандағы № 101 шешімінің 9-бабы).

№3 сұрақ. Өтініш қандай нысанда беріледі?

Өтініш және оған қоса берілетін құжаттар 1 данада қағаз жеткізгіште, сондай-ақ электрондық жеткізгіште Одақ сотына ұсынылады («Еуразиялық экономикалық одақ Сотының регламентін бекіту туралы» Жоғары Еуразиялық экономикалық кеңестің 2014 жылғы 23 желтоқсандағы № 101 шешімінің 9-бабының
 4-тармағы).

№4 сұрақ. Өтініш баж салығы бар ма?

Иә, шаруашылық жүргізуші субъектінің Одақ Сотына өтінішіне баж салынады, сондай-ақ мұндай баж шаруашылық жүргізуші субъект Сотқа өтініш бергенге дейін төленеді (Сот Статутының 62-63 – тармақтары).

Бұл ретте, баж мөлшері 2022 жылғы жағдай бойынша 49 760 ресейлік рублді құрайды («Еуразиялық экономикалық одақтың сотына жүгінген кезде шаруашылық жүргізуші субъектілер төлейтін баж мөлшерін бекіту туралы» Жоғары Еуразиялық экономикалық кеңестің 2021 жылғы 10 желтоқсандағы № 24 шешімі).

 

№5 сұрақ. Комиссия сот шешімін орындамаған жағдайда кімге жүгінуге болады?

Комиссия Одақ Сотының шешімін орындамаған жағдайда, шаруашылық жүргізуші субъектінің оны орындау жөнінде шаралар қабылдау туралы өтінішхатпен сотқа жүгінуге құқығы бар (Сот Статутының                          115-тармағы).