ҚР Әділет министрлігіне Otinish.kz ал Alash-online петиция келіп түсті сайттары арқылы:
- Сенімхаттарды қашықтан куәландыру бойынша пилоттық жобаның күшін жою туралы және нотариусқа цифрлық құжаттарды ұсыну мүмкіндігін болдырмау туралы.
Өз кезегінде ҚР Әділет Министрлігі петиция бойынша өз ұстанымын хабарлайды:
2023 жылғы 11 сәуірде Қазақстан Республикасының Әділет министрлігі нотариаттық сенімхаттардың барлық түрлерін қашықтан (онлайн) беру бойынша «Цифрлық нотариат» жобасының тұсаукесерін өткізді, оның нәтижелері бойынша Әділет және Цифрлық даму, инновациялар және аэроғарыш өнеркәсібі министрлері «Цифрлық нотариат «пилоттық жобасын іске қосу туралы»» бірлескен бұйрыққа қол қойды.
Бұл сенімхат клиенттің нотариуспен бейне байланысы арқылы онлайн режимінде ресімделеді.
Заңның 44-1-бабына сәйкес, егер нотариаттық іс-әрекетті жасауға өтініш білдірген адам электрондық нысандағы нотариаттық құжатқа қол қоюға тиіс болса, тұлға құжатты нотариустың қатысуымен электрондық цифрлық қолтаңба арқылы куәландыруға немесе цифрлық қолтаңба үшін графикалық планшеттің көмегімен қол қоюға міндетті.
Электрондық нысанда дайындалған нотариаттық құжаттағы куәландыру жазбасы нотариустың электрондық цифрлық қолтаңбасы арқылы куәландырылуға тиіс.
Сонымен қатар, «Жеке басты куәландыратын құжаттар туралы» Заңда электрондық құжаттардың қағаздағы аналогтарына баламаларына бекітілгендігі.
«Мемлекеттік қызметтер туралы» Заңның 22 – бабына сәйкес мемлекеттік қызметтер көрсету саласындағы уәкілетті органның және мемлекеттік қызмет көрсету тәртібін айқындайтын заңға тәуелді нормативтік құқықтық актіні әзірлеуші мүдделі орталық мемлекеттік органдардың мемлекеттік қызметтер көрсету саласындағы пилоттық жобаларын іске асыру бірлескен шешім негізінде жүзеге асырылады.
2022 жылғы 10 шілдедегі Павлодар, Батыс Қазақстан және Солтүстік Қазақстан облыстарында нотариустардың сенімхаттарды онлайн форматта куәландыруы бойынша пилоттық жоба іске қосылғанын атап өткен жөн. Жоба Республикалық нотариаттық палатамен бірлесіп әзірленді. Бұл пилоттық жоба сәтті жүзеге асырылды.
Осы кезеңде азаматтар онлайн сенімхатты жарамсыз деп тану туралы өтініш білдірген жоқ. Қазір бұл пилоттық жоба қолданысқа елдің барлық аумағында кеңейіп келеді.
Сонымен қатар, нотариаттық актілерді жарамсыз деп тану сенімхаттар офлайн режимде куәландырылған жағдайда да жүргізілетінін, яғни тәуекел әрқашан бар екенін атап өткен жөн.
Әр азаматтың таңдау құқығы бар. Азаматтарға балама ұсыну, жағдайды жақсарту және кеңістікте қозғалуға уақыт пен шығындарды үнемдеу, атап айтқанда сенімхатты онлайн режимінде немесе нотариусқа жүгіну арқылы куәландыру-бұл азаматтың өзін таңдауы.
Мақсаты азаматтардың мүмкіндіктеріне шек келтірмей, заңнама нормаларын бұзбай, оларға мүмкіндігінше ыңғайлы жағдай жасау.
«Сот кабинеті» арқылы сотта мүдделерді білдіру үшін сенімхат алуға болады, ал жобада онлайн форматта сенімхаттың 3 түрі іске қосылған. Сот кабинетіндегі сенімхат тек ЭЦҚ арқылы қол қоюды көздейді, ал жоба бойынша биометриялық деректердің көмегімен қорғау пайдаланылады.
Жоба барлық жағымды және жағымсыз жақтарды ескеру үшін жүзеге асырылады, сонымен қатар болашақта әр түрлі әдістер арқылы қызметтердің басқа түрлерін іске қосу кезінде мүмкін болатын қолайсыздықтарды болдырмайды.
Қазіргі уақытта пилоттық жобаны іске қосу кезеңінде онлайн форматта 1100-ден астам сенімхат берілді.
Ағымдағы жылдың 8 маусымында Әділет министрлігі Алматы қаласының Нотариаттық палатасы мен нотариустардың қатысуымен Алматы қаласында жұмыс кеңесін өткізуді жоспарлап отыр.