Меню
Зияткерлік меншік (ИС) - бұл адам санасын жасаудың нәтижесі. АЖ-ға авторлық құқық объектілері (ғылым, әдебиет және өнер туындылары), Өнеркәсіптік меншік объектілері (Өнертабыстар, өнеркәсіптік үлгілер, пайдалы модельдер, фирмалық атаулар, сондай-ақ тауар таңбалары мен тауар шығарылған жердің атаулары), сондай-ақ селекциялық жетістіктер жатады.
Заңнама АЖ объектілерін, мысалы, патенттер, авторлық құқық және тауар белгілері көмегімен қорғауға мүмкіндік береді, бұл жеке және заңды тұлғаларға өзінің өнертабыстары немесе туындылары үшін мойындауға немесе қаржылық сыйақы алуға мүмкіндік береді. Өнертапқыштар мен көпшілік қауым мүдделерінің тепе-теңдігін қамтамасыз ете отырып, АЖ жүйесі шығармашылық пен инновацияның өркендеуі үшін жағдай жасауға ықпал етеді.
Зияткерлік меншік құқығы кез келген басқа меншік құқығына ұқсас. Олар патенттердің, тауар таңбаларының немесе авторлық құқық туындыларының авторларына немесе иелеріне өз туындысынан немесе оны жасауға инвестициядан пайда алуға мүмкіндік береді. Бұл құқықтар адам құқықтарының жалпыға ортақ декларациясының 27-бабында бекітілген, ол әрбір адамның өзі авторы болып табылатын ғылыми, әдеби немесе көркем еңбектерінің нәтижесі болып табылатын оның моральдық және материалдық мүдделерін қорғау құқығын мойындайды.
Зияткерлік меншіктің мәні алғаш рет Өнеркәсіптік меншікті қорғау бойынша Париж конвенциясы (1883 ж.) және әдеби және көркем шығармаларды қорғау бойынша Берн конвенциясы (1886 ж.) шарттарында белгіленді. Жоғарыда көрсетілген шарттарды әкімшілік етуді Дүниежүзілік зияткерлік меншік ұйымы (ДЗМҰ) орындайды.
ДЗМҰ-БҰҰ-ның зияткерлік меншік құқықтарын қорғау мәселелері жөніндегі мамандандырылған мекемесі. ДЗМҰ мүшелері 191 мемлекет болып табылады. ДЗМҰ хатшылығы Женевада орналасқан.
1993 жылғы 5 ақпанда Қазақстан Республикасының Үкіметі Өнеркәсіптік меншікті қорғау саласындағы халықаралық шарттар туралы Декларация қабылдады, оған сәйкес 1967 жылы Стокгольмде жасалған конвенция Қазақстан Республикасының аумағында қолданылуын жалғастырады және осы аумаққа қатысты аталған конвенцияларда, келісімде және шартта айтылған барлық міндеттемелер орындалатын болады.
Сондай-ақ Қазақстан Республикасының аумағына АЖ құқықтарын қорғаудың өңірлік жүйесі қолданылады. 1994 жылдың 9 қыркүйегінде Қазақстан Еуразиялық патенттік ұйымды құрған Еуразиялық патенттік Конвенцияға қол қойды.
ЕАПО зияткерлік меншік саласындағы еуразиялық кеңістіктің негізгі өңірлік ұйымы болып табылады және сегіз ел: Армения, Әзірбайжан, Беларусь, Қазақстан, Қырғызстан, Ресей, Тәжікстан, Түркіменстан кіреді.
Қазақстан Республикасында зияткерлік меншік құқықтарын қорғау және сақтау саласындағы мемлекеттік саясатты Әділет министрлігі жүзеге асырады. Әділет Министрлігіне қарасты зияткерлік меншік саласындағы сараптама ұйымы "Ұлттық зияткерлік меншік институты"РМК болып табылады.
Тауар таңбасын тіркеу үшін өтінімді ресімдеу және оны Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінің Ұлттық зияткерлік меншік институтына беру қажет.
Сонымен қатар, электронды цифрлық қолтаңба болған жағдайда www.еgov.kz порталы арқылы немесе «ҰЗМИ» РМК www.kazpatent.kz сайтында тіркелу арқылы онлайн режимінде өтініш беруге болатындығын айта кетеміз.
Тауар таңбасын тіркеуге қойылатын талаптар ҚР «Тауар таңбалары, қызмет көрсету таңбалары және тауар шығарылған жерлердің атаулары туралы» Заңының (әрі қарай-Заң) 9-бабында тізбеленген.
Өтінімге сараптаманы ҰЗМИ РМК кезең-кезеңмен жүргізеді: алдын ала сараптама және толық сараптама.
Алдын ала сараптама нәтижесі бойынша өтінім берушіге 10 жұмыс күн ішінде өтінімнің қарауға қабылданғаны немесе іс жүргізудің тоқтатылғаны туралы хабарланады.
Толық сараптама нәтижесі бойынша өтінім берушіге тауар таңбасын тіркеу, алдын ала ішінара тіркеу немесе тіркеуден бас тарту туралы сараптама қорытындысы жіберіледі.
Тіркеу фактісін, оның басымдығын Тауар таңбаларының мемлекеттiк тiзiлiмiнен үзінді көшiрме растайды.
Тауар таңбасын тіркеуге байланысты заңды маңызы бар әрекеттерді жасаған үшін төлем ҚР ӘМ "ҰЗМИ "РМК директорының 2020 жылғы 23 желтоқсандағы № 254 нқ бұйрығымен бекітілген «Қазақcтан Республикасы Әділет министрлігінің «Ұлттық зияткерлік меншік институты» шаруашылық құқығындағы республикалык мемлекеттік кәсіпорын іске асыратын жұмыстар мен қызметтерге бағалармен» белгіленеді.
ҚР «Тауар таңбалары, қызмет көрсету таңбалары және тауар шығарылған жерлердің атаулары туралы» Заңының 11-бабына сәйкес, өтiнiмге сараптама кезең-кезеңімен жүргiзіледi:
1) алдын ала сараптама – өтiнiм берiлген күннен бастап он жұмыс күні iшiнде;
2) толық сараптама – өтiнiм берiлген күннен бастап жеті ай iшiнде.
Сараптама ұйымы сараптаманың кез келген кезеңiнде оларсыз сараптама жүргізу мүмкін болмайтын қосымша немесе нақтылаушы мәліметтерді сұратуға құқылы.
Өтiнiм берушi сұратылатын мәліметтерді сараптама жүргізу мерзiмi ішінде ұсынбаған және (немесе) осы мерзімді ұзарту туралы өтінішхат болмаған жағдайларда, өтiнiм керi қайтарып алынған болып есептеледi.
Қазақстан Республикасы Әділет министрінің 2020 жылғы 19 наурыздағы № 104 бұйрығымен бекітілген авторлық құқықпен қорғалатын объектілерге құқықтардың мемлекеттік тізіліміне мәліметтер енгізу және олардың өзгерістері қағидаларының және оған мәліметтер енгізілгенін растайтын куәліктің нысанына 2 - қосымшаға сәйкес мемлекеттік қызмет көрсету нысаны-электрондық (толық автоматтандырылған).
Құжаттарды "онлайн" режимінде тапсыру Қазақстан Республикасының электрондық үкімет порталы арқылы электрондық цифрлық қолтаңба болған жағдайда мүмкін болады www.еgov.kz немесе "ҰЗМИ" РМК сайтында тіркелу арқылы жеке кабинет арқылы www.kazpatent.kz "Авторлық құқық" бөлімінде, әрі қарай "Онлайн өтінім". Төлем кез келген банктің картасы арқылы электрондық түрде жүргізіледі.