Атқарушылық іс жүргізудің міндеттері осы Заңға сәйкес сот шешімдерінің, азаматтық және әкімшілік істер жөніндегі ұйғарымдардың, әкімшілік құқық бұзушылық туралы істер бойынша нұсқамалар мен қаулылардың, мүліктік өндіріп алу бөлігінде қылмыстық істер бойынша үкімдер мен қаулылардың, сондай-ақ өзге де органдардың қаулыларының негізінде берілетін атқарушылық құжаттарды мәжбүрлеп орындатуға бағытталған шараларды міндетті түрде және уақтылы қабылдау болып табылады.
Сот орындаушысы өзінің іс жүргізуіне қабылдаған атқарушылық құжат мәжбүрлеп орындату шараларын қолдану үшін негіз болып табылады.
Атқарушылық құжаттардың орындалуын қамтамасыз ету жөніндегі шаралардың бірі: борышкердің мүлкіне, оның өзінде не өзге де жеке немесе заңды тұлғалардағы (банктерді және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарды, сондай-ақ сақтандыру ұйымдарын қоспағанда)ақшасы мен бағалы қағаздарын қоса алғанда, тыйым салу болып табылады.;
Құжаттық бағалы қағаздарға тыйым салу олардың орналасқан жері бойынша салынады. Құжатсыз бағалы қағаздарға тыйым салу осы қағаздар иесінің құқықтарын есепке алу орны бойынша салынады.
Сот орындаушысы бағалы қағаздарға тыйым салу туралы қаулы шығарады. Құжаттық бағалы қағаздарға тыйым салу туралы сот орындаушысы "Атқарушылық іс жүргізу және сот орындаушыларының мәртебесі туралы" Қазақстан Республикасы Заңының (бұдан әрі - заң) 67-бабында белгіленген тәртіппен хаттама жасайды.
Бағалы қағаздарға тыйым салу туралы қаулыда тыйым салынған бағалы қағаздардың жалпы саны, олардың түрі, сәйкестендіру нөмірі, осы бағалы қағаздардың эмитенті туралы мәліметтер, бағалы қағаздарды сәйкестендіруге, сондай-ақ олардың борышкерге тиесілігін анықтауға мүмкіндік беретін басқа да деректер көрсетіледі.
Борышкерге тиесілі бағалы қағаздарға тыйым салу борышкерге оларға билік етуге (сатуға, өз міндеттемелерін немесе үшінші тұлғалардың міндеттемелерін қамтамасыз ету ретінде беруге, өзгеше түрде ауыртпалық салуға) тыйым салуды білдіреді. Өзге де шектеулер, оның ішінде борышкердің бағалы қағаздармен бекітілген табыс алу құқығына және басқа да құқықтарына шектеулер белгіленген кезде сот орындаушысы бағалы қағаздарға тыйым салу туралы қаулыда белгіленген шектеулерді аударуға міндетті.
Бағалы қағаздарға тыйым салуға кедергі болмайды:
Эмитенттің (басқарушы компанияның) егер мұндай әрекеттер тыйым салынған бағалы қағаздарды шығару шарттарында (инвестициялық пай қорының ережелерінде) көзделсе және бағалы қағаздарға тыйым салу туралы қаулыда тыйым салынбаған болса, оларды өтеу, олар бойынша табыстар төлеу, оларды айырбастау немесе өзге бағалы қағаздарға айырбастау жөнінде іс-әрекеттер жасауы мүмкін. Эмитент (басқарушы компания, басқарушы) көрсетілген әрекеттердің жасалғаны туралы сот орындаушысына дереу хабарлайды;
Қазақстан Республикасының Бағалы қағаздар нарығы туралы заңнамасында және осы қор биржасының ішкі құжаттарында белгіленген шарттарда және тәртіппен есептік кезең ішінде мүлікке тыйым салу туралы соттың тиісті ұйғарымын алған кезге дейін қор биржасының сауда жүйесінде жасалған мәмілелер бойынша барлық міндеттемелерді орындау (немесе барлық есеп айырысуларды, аударымдарды аяқтау) арқылы жүзеге асырылады.
Қор биржасында жасалған мәмілелерді айырбастау, айырбастау немесе орындау нәтижесінде алынған өзге қаржы құралдары, егер бұл тыйым салу мақсаттарына қайшы келмесе, тыйым салу туралы қаулы бойынша тыйым салынған бағалы қағаздар сияқты шарттарда тыйым салынған деп есептеледі.
Сот орындаушысы бұрын шығарылған қаулыға қосымша Заңның 55-бабының 5-тармағына сәйкес айқындалатын берешек мөлшерін ескере отырып, қаржы құралдарымен жасалған мәмілелерді айырбастау, айырбастау немесе орындау нәтижесінде алынған қаржы құралдарына тыйым салу туралы қаулы шығаруға міндетті.
Акционерлік қоғамдар қайта ұйымдастырылған кезде (бірігу, қосылу, бөліну, бөлініп шығу нысанында) қайта ұйымдастырылатын акционерлік қоғамдардың акцияларына тыйым салу қайта ұйымдастыру бойынша әрекеттер жасауға кедергі болмайды, сондай-ақ Орталық депозитарийдің және (немесе) тыйым салынған акциялар бойынша құқықтарды есепке алуды жүзеге асыратын номиналды ұстаушылардың тиісті әрекеттер жасауына кедергі болмайды.
Қайта ұйымдастырылатын акционерлік қоғамның (қайта ұйымдастырылатын акционерлік қоғамдардың) қамауға алынған акцияларын алғаннан кейін бірігу жүзеге асырылатын немесе акционерлік қоғамдарды қайта ұйымдастыру нәтижесінде жаңадан құрылған акционерлік қоғам бұл туралы сот орындаушысына дереу хабарлайды.
Бірігу жүзеге асырылатын немесе қайта ұйымдастыру нәтижесінде жаңадан құрылған акционерлік қоғамдардың қайта ұйымдастырылатын акционерлік қоғамның (қайта ұйымдастырылатын акционерлік қоғамдардың) акционерлері арасында орналастырылған, тыйым салу туралы қаулы бойынша бұрын тыйым салынған акциялардың орнына қайта ұйымдастырылатын акционерлік қоғамның (қайта ұйымдастырылатын акционерлік қоғамдардың) акциялары, егер бұл қайта ұйымдастырылатын акционерлік қоғамның (қайта ұйымдастырылатын акционерлік қоғамдардың) акциялары сияқты шарттарда тыйым салынған деп есептеледі. тыйым салу мақсаттарына қайшы келмейді.
Сот орындаушысы бұрын шығарылған қаулыға қосымша осы Заңның 55-бабының 5-тармағына сәйкес айқындалатын берешекті ескере отырып, бұрын тыйым салынған акциялардың орнына орналастыру нәтижесінде алынған, бірігу жүзеге асырылатын немесе қайта ұйымдастыру нәтижесінде жаңадан құрылған акционерлік қоғамдардың акцияларына тыйым салу туралы қаулы шығаруға міндетті.
Егер атқару құжатында борышкердің бағалы қағаздар бойынша кіріс алуға құқықтарын шектеу белгіленсе, онда осы бағалы қағаздар бойынша барлық кірістер өндіріп алушылардың пайдасына өндіріп алынған сомаларды сақтауға арналған Аумақтық органның қолма-қол ақшаны бақылау шотына немесе жеке сот орындаушысының ағымдағы шотына есепке алынуға жатады.
Тыйым салынған Құжаттамалық бағалы қағаздарды сот орындаушысы алып қояды және бағалы қағаздарға тыйым салу туралы хаттамаға қол қойғызып, сақтаушыға осы хаттаманың көшірмесін табыс ете отырып, сақтауға береді. Сот орындаушысы осы бағалы қағаздарды кастодианға сақтауға беру туралы шешім қабылдай алады.
Тыйым салынған құжатсыз бағалы қағаздар алып қойылмайды және құқықтарды есепке алу үшін басқа номиналды ұстаушыға берілмейді.
Тыйым салынған бағалы қағаздарға құқықтарды есепке алуды жүзеге асыратын номиналды ұстаушының тиісті лицензиясының қолданысы тоқтатыла тұрған не тоқтатылған жағдайда номиналды ұстаушы бұл туралы лицензияның қолданылуын тоқтата тұру не тоқтату туралы хабарламаны алған күннен кейінгі күннен кешіктірмей сот орындаушысына хабарлайды.
Эмитент (басқарушы компания) тыйым салынған бағалы қағаздарға құқықтарды есепке алуды жүзеге асыратын номиналды ұстаушымен шартты бұзған жағдайда номиналды ұстаушы бұл туралы шартты бұзған күннен кейінгі күннен кешіктірмей сот орындаушысына хабарлайды.
Эмитент (басқарушы компания, басқарушы) борышкерге тиесілі тыйым салынған бағалы қағаздарды төлеу немесе өтеу мерзімі басталған жағдайда, көрсетілген бағалы қағаздар бойынша төлем сомасын құрайтын ақшаны өндіріп алушылардың пайдасына өндіріп алынған сомаларды сақтауға арналған Аумақтық органның қолма-қол ақшаны бақылау шотына немесе жеке сот орындаушысының ағымдағы шотына есепке алады.
Тыйым салынған бағалы қағаздар оларды мүліктің және (немесе) мүліктік құқықтардың иесіне беру нысанында өтелген жағдайда сот орындаушысы осы Заңда белгіленген тәртіппен осындай мүліктен және (немесе) мүліктік құқықтардан өндіріп алады.
Сот орындаушысы бағалы қағаздарға тыйым салу туралы қаулының көшірмелерін ол шығарылған (жасалған) күннен кейінгі күннен кешіктірмей атқарушылық іс жүргізу тараптарына, сондай-ақ:
Бағалы қағаздарды берген тұлғаға (эмиссиялық бағалы қағаздарды қоспағанда);
тыйым салынған бағалы қағаздар бойынша құқықтарды есепке алуды жүзеге асыратын орталық депозитарийге (нақтылы ұстаушыға) беріледі;
эмитентке (басқарушы компанияға), егер бағалы қағаздарға тыйым салу осы бағалы қағаздармен бекітілген құқықтарды шектеуден тұрса.
Тұлғаның бағалы қағаздарына тыйым салу туралы қаулының көшірмесін алған күннен бастап:
борышкердің көрсетілген қаулымен шектелген құқықтарын іске асыруға бағытталған талаптарын орындауға құқығы жоқ;
Осы баптың 5-тармағында көрсетілген операцияларды жасауды және мәмілелерді орындауды қоспағанда, сот орындаушысының қаулысында көрсетілген берешек мөлшерін ескере отырып, борышкердің Орталық депозитарийдегі немесе бағалы қағаздар нарығының кәсіби қатысушысындағы шоттарда ескерілетін немесе болатын қаржы құралдарымен операцияларды дереу тоқтата тұруға міндетті.
Номиналды ұстаушының (бағалы қағаздар нарығына кәсіби қатысушының) міндеттемелері бойынша тыйым номиналды ұстаушының (бағалы қағаздар нарығына кәсіби қатысушының) клиенттеріне тиесілі қаржы құралдарын есепке алу жүзеге асырылатын номиналды ұстаушының (бағалы қағаздар нарығына кәсіби қатысушының) банктік, жеке немесе өзге шоттарына салынбайды.
Сот орындаушысы мүліктің тыйым салынған және борышкерге тиесілілігі анықталған кезден бастап он жұмыс күні ішінде: бағалаушыны өз бетінше тағайындау арқылы бағалаушыны тағайындау туралы қаулы шығарады;
атқарушылық іс жүргізу тараптарының бірінің ұсынысы бойынша бағалаушыны тағайындау;
атқарушылық іс жүргізу тараптарының бірінің борышкердің мүлкіне бағалау жүргізу туралы тапсырмалары.
Борышкердің тыйым салынған мүлкін бағалау жөніндегі қызметке ақы төлеу Атқарушылық іс жүргізу тараптарына жүктеледі және кейіннен борышкердің есебінен өтеледі.
Сот орындаушысының бағалаушыны тағайындау туралы қаулысының көшірмелері атқарушылық іс жүргізу тараптарына ол шығарылған күннен кейінгі күннен кешіктірілмей жіберіледі.
Бағалаумен келіспеген атқарушылық іс жүргізу тарапы "Қазақстан Республикасындағы бағалау қызметі туралы" Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес жүргізілген бағалау бойынша қорытынды алу үшін сараптама кеңесіне жүгіне алады не оған Қазақстан Республикасының Әкімшілік сот ісін жүргізу туралы заңнамасында белгіленген тәртіппен сотқа шағым жасай алады. Сараптамалық кеңестің теріс қорытындысы не соттың бағалау туралы есепті жарамсыз деп тануы сот орындаушысының жаңа бағалауды тағайындауы үшін негіз болып табылады. Сараптама кеңесі теріс қорытынды берген жағдайда бағалау туралы есепті сараптау үшін Тапсырыс беруші жүргізген төлемді бағалау туралы есепті жасаған бағалаушы немесе бағалаушы еңбек шартын жасасқан заңды тұлға өтейді.
Жаңа бағалау жүргізу жөніндегі қызметтер үшін ақы төлеу шағым беруші Тарапқа жүктеледі.
Атқарушылық іс жүргізу тараптары мүліктің құны туралы жазбаша келісім жасасқан жағдайда бағалаушы тыйым салынған мүлікті бағалауды жүргізбейді және бағалаушыны тағайындау туралы қаулы шығарылмайды.