НЕКЕ ҚИЮ ШАРТТАРЫ МЕН ТӘРТІБІ
Неке қию үшін некеге тұрған ерлер мен әйелдердің еркін және толық келісімі және олардың неке жасына жетуі қажет.
Неке (ерлі-зайыптылық) жасы ерлер мен әйелдер үшін он сегіз жаста белгіленеді.
Неке қию (ерлі-зайыптылық) тіркеуші органға некеге тұруға (ерлі-зайыпты болуға) тілек білдірушілер өтініш берген күннен бастап күнтізбелік он бес күн өткен соң жүргізіледі.
Неке қиюды (ерлі-зайыптылықты) мемлекеттік тіркеу орны бойынша тіркеуші орган құжатпен расталған дәлелді себептер болған кезде бұл мерзімді қысқартады немесе ұлғайтады.
Ерекше жағдайлар болған кезде (жүктілік, баланың тууы, Тараптардың бірінің өміріне тікелей қауіп және басқа да ерекше жағдайлар) .
Неке қиюды (ерлі-зайыптылықты) мемлекеттік тіркеу орны бойынша тіркеуші органдар мынадай дәлелді себептер болған кезде неке (ерлі-зайыптылық) жасын екі жылдан аспайтын мерзімге төмендетеді:
- жүктілік;
- ортақ бала туғанда.
- Неке (ерлі-зайыптылық) жасын төмендету туралы өтінішті некеге тұрғысы келетіндер және олардың ата-аналары не қамқоршылары белгіленген Неке (ерлі-зайыптылық) жасын төмендету қажеттілігін туғызатын себептерді көрсете отырып бере алады.
Неке (ерлі-зайыптылық) жасын төмендетуге некеге тұрған (ерлі-зайыпты болған) адамдардың келісімімен ғана жол беріледі.
Неке (ерлі-зайыптылық) жасқа толмаған адамдар немесе неке (ерлі-зайыптылық) жасқа толған адам мен неке (ерлі-зайыптылық) жасқа толмаған адам арасындағы некеге (ерлі-зайыптылыққа) Неке (ерлі-зайыптылық)жасқа толмаған адамдардың ата-аналарының не қамқоршыларының жазбаша келісімімен ғана рұқсат етіледі.
Неке тіркеуші органдарда немесе некеге тұрған адамдардың жеке қатысуымен арнайы тағайындалған мемлекеттік неке сарайларында жасалады.
Ерекше жағдайларда (ауыр сырқаттану, қамауда немесе бас бостандығынан айыру орындарында болу), некеге тұруға (ерлі-зайыпты болуға) ниет білдірген адамдардың бірі тіркеуші органға келе алмаса, неке қиюды (ерлі-зайыптылықты) мемлекеттік тіркеу некеге тұрған адамдардың қатысуымен үйде, медициналық немесе өзге ұйымда жүргізіледі (ерлі-зайыптылық), тиісті ұйымның Әкімшілігімен міндетті түрде келісе отырып.
Неке қиюды мемлекеттік тіркеу Қазақстан Республикасының аумағындағы кез келген тіркеуші органда некеге тұрған адамдардың қалауы бойынша жүргізіледі.
Неке қию (ерлі-зайыптылық) туралы куәлік ерлі-зайыптыларға Неке (ерлі-зайыптылық) мемлекеттік тіркелген күні оның жасалған жері бойынша беріледі.
Қажет болған жағдайда некеге тұрған (ерлі-зайыпты болған) адамдардың әрқайсысына неке қию (ерлі-зайыпты болу) туралы куәлік берілуі мүмкін.
Қазақстан Республикасында тек мемлекеттік органдар жасаған неке танылады.
Діни рәсімдер мен рәсімдер бойынша жасалған Неке (ерлі-зайыптылық) тіркеуші органдарда тіркелген некеге (ерлі-зайыптылыққа) теңестірілмейді және тиісті құқықтық салдарлар туғызбайды.
Ерлер мен әйелдердің де, бір жыныстағы адамдардың да нақты бірге тұруы Неке (ерлі-зайыптылық) деп танылмайды.
Ерлі-зайыптылардың құқықтары мен міндеттері неке қиюды мемлекеттік тіркеген күннен бастап туындайды.
Ерлі-зайыптылар тең құқықтарға ие және бірдей міндеттерге ие.
Азаматтардың неке-отбасы (ерлі-зайыптылық-отбасы) қатынастарындағы құқықтары тек заң негізінде және конституциялық құрылысты қорғау, қоғамдық тәртіпті, адамның құқықтары мен бостандықтарын, халықтың денсаулығы мен имандылығын қорғау мақсатында қажет шамада ғана шектелуі мүмкін.