Қазақстанда гендерлік теңдіктің дамуы өте ұзақ тарихқа ие емес. Оның басталуы Қазақстанда әйелдерге қатысты тіркелген қылмыстар статистикасы енгізілген 2000 жылы болды деп есептеуге болады. Әйелдерге қатысты зорлық-зомбылық адам құқықтары мен бостандықтарын өрескел бұзу болып табылады. Әйелдер әлем халқының жартысын құрайды, олардың проблемалары іргелі әлеуметтік мәнге ие.
Тәуелсіздік жылдарында Қазақстан ерлер мен әйелдердің құқықтары мен заңды мүдделерін қорғау саласында да белгілі бір прогреске қол жеткізді. Қазақстан Республикасының Президенті ерлер мен әйелдердің теңдігі мәселелеріне көп көңіл бөледі және объективті, нақты, гендерлік саясатқа бастамашылық жасайды. Қазіргі уақытта бүкіл әлемде ерлердің әйелдерге қатысты тарихи Үстемдігі өзгеруде. Өнеркәсібі дамыған және әлеуметтік бағдарланған елдерде әйелдер іс жүзінде өз құқықтары мен мүмкіндіктері мәселелерінде ерлермен теңдікке қол жеткізді.
Күнделікті өмірде әйелдің әл-ауқаты бүкіл қоғамға үлкен оң әсер етеді және жалпы адамзат прогресінің көрсеткіші болып табылады. Мәселе адамзаттың көптеген ғасырлар бойы санасында қалыптасқан әйелдің адамзат қоғамындағы қайталама рөлі туралы жалған тұжырымдамаға негізделген.
Өкінішке орай, осы мәселеде белгілі бір прогреске қарамастан, біздің қоғамда әйел мен еркек арасындағы теңсіздік сақталады. Сондықтан, 2003 жылы Қазақстан Республикасының Үкіметі гендерлік саясат тұжырымдамасын әзірлеп, мақұлдады.
Оның негізгі қағидаттары-ҚР Конституциясында кепілдік берілген әйелдер мен ерлер үшін тең құқықтар мен бостандықтар.
Басты міндеттер: ерлер мен әйелдердің билік құрылымдарына теңгерімді қатысуы; экономикалық тәуелсіздік үшін тең мүмкіндіктерді қамтамасыз ету; өз бизнесін дамыту және қызмет бабында ілгерілету; отбасында құқықтар мен міндеттерді тең жүзеге асыру үшін жағдайлар жасау; жыныстық белгісі бойынша зорлық-зомбылықтан Бостандық. Тұжырымдама ҚР Конституциясы, Қазақстанның 2030 жылға дейінгі Даму стратегиясы, Қазақстандағы әйелдердің жағдайын жақсарту жөніндегі ұлттық іс-қимыл жоспары, БҰҰ-ның Әйелдерге қатысты кемсітушіліктің барлық нысандарын жою туралы конвенциясы және басқа да негіз қалаушы құжаттар негізінде әзірленді.
Әйелдерді зорлық-зомбылықтан қорғау мәселелеріне ерекше көңіл бөлінеді. Қоғамдық ұйымдар мен дағдарыс орталықтары пайда болды. Әйелдер мен балаларға қатысты зорлық-зомбылыққа қарсы күрес бойынша ақпараттық-насихаттық компаниялар жүргізілуде.
Сонымен қатар, елімізде нақты гендерлік теңдікке қол жеткізу үшін әлі де көп жұмыс істеу керек.
Бейімбет Майлин ауданаралық
Әділет басқармасы