Мемлекет кепілдік берген заң көмегі (МКБЗК)

«Адвокаттық қызмет және заң көмегі туралы» заңда (бұдан әрі – Заң) және Қазақстан Республикасының өзге де заңдарында көзделген негізде және тәртіппен оны алуға құқығы бар жеке және заңды тұлғаларға тегін негізде көрсетілетін заң көмегі мемлекет кепілдік берген заң көмегі деп танылады.

Адвокаттардың мемлекет кепілдік берген заң көмегін көрсетуге қатысуын уәкілетті органмен келісім бойынша Республикалық адвокаттар алқасы айқындаған тәртіппен заң көмегінің бірыңғай ақпараттық жүйесі арқылы облыстың, республикалық маңызы бар қаланың, астананың адвокаттар алқасы ұйымдастырады.

Заңның 26-бабына сәйкес барлық жеке және (немесе) заңды тұлғалардың құқықтық ақпарат түрінде мемлекет кепілдік берген заң көмегін тегін алуға құқығы бар.

Мемлекет кепілдік берген құқықтық кеңес беру түріндегі заң көмегі Заңда және Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен көрсетіледі:

1) алимент өндіріп алу, зейнетақы мен жәрдемақы тағайындау, оңалту, босқын немесе қандас мәртебесін алу мәселелері бойынша жеке тұлғаларға, ата-анасының қамқорлығынсыз қалған кәмелетке толмағандарға;

2) жыныстық зорлық-зомбылық, адам саудасы, терроризм актісі құрбандарына не осы мәртебеге немесе жағдайға байланысты олардың құқықтары мен заңды мүдделерін қамтамасыз ету және қорғау мәселелері бойынша азаптауға ұшырағандарға;

3) асыраушысының қайтыс болуынан келтірілген зиянды өтеу мәселелері бойынша жеке тұлғаларға;

4) Жеке тұлғаларға жұмысқа байланысты денсаулығының зақымдануынан келтірілген не қылмыстық құқық бұзушылықтан келтірілген зиянды өтеу мәселелері бойынша;

5) Ұлы Отан соғысына қатысушылар болып табылатын жеке тұлғаларға, жеңілдіктері бойынша Ұлы Отан соғысына қатысушыларға теңестірілген адамдарға, сондай-ақ басқа мемлекеттердің аумағындағы жауынгерлік іс-қимылдар ардагерлеріне, мерзімді қызметтегі әскери қызметшілерге, бірінші және екінші топтағы мүгедектігі бар адамдарға, жасына байланысты зейнеткерлерге, кәсіпкерлік қызметке байланысты емес мәселелер бойынша;

6) кәсіпкерлік қызметпен байланысты емес мәселелер бойынша көп балалы отбасыларға;

7) Кәсіпкерлік қызметпен байланысты емес мәселелер бойынша облыстарда, республикалық маңызы бар қалаларда, астанада белгіленген кедейлік шегінен бір айда жан басына шаққандағы орташа табысы бар аз қамтылған адамдарға (отбасыларға).

Соттарда, қылмыстық қудалау органдарында, өзге де мемлекеттік органдар мен мемлекеттік емес ұйымдарда жеке тұлғалардың мүдделерін қорғау және өкілдік ету түріндегі мемлекет кепілдік берген заң көмегі Қазақстан Республикасының Заңында және заңнамасында (Әкімшілік рәсімдік-процестік кодекс, азаматтық процестік кодекс, Қылмыстық-процестік кодекс)белгіленген тәртіппен көрсетіледі:

1) Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы заңнамасына сәйкес әкімшілік жауаптылыққа тартылатын адамға;

2) Қазақстан Республикасының Азаматтық іс жүргізу заңнамасына сәйкес Талапкерге Не жауапкерге және Қазақстан Республикасының Әкімшілік сот ісін жүргізу туралы заңнамасына сәйкес талапкерге;

3) Қазақстан Республикасының Қылмыстық-процестік заңнамасына сәйкес күдіктіге, айыпталушыға, сотталушыға, сотталушыға, оправ адамға, жәбірленушіге беріледі.

Аталған адамдар тұрғылықты жері мен орналасқан жеріне қарамастан Қазақстан Республикасының аумағында мемлекет кепілдік берген заң көмегін алуға құқылы.

Мемлекет кепілдік берген заң көмегін алу үшін адвокаттар алқасына немесе аумақтық әділет органына растайтын материалдарды қоса бере отырып, тиісті өтінішпен жүгіну қажет.

Дата публикации
06 марта 2025