"Тауар таңбалары, қызмет көрсету таңбалары және тауар шығарылған жерлердің атаулары туралы" Қазақстан Республикасы Заңының (бұдан әрі – Заң) 4-бабының 1-тармағына сәйкес тауар таңбаларын құқықтық қорғау осы Заңда белгіленген тәртіппен оларды тіркеу негізінде, сондай-ақ халықаралық шарттарға орай тіркеусіз беріледі. Тауар белгісі – бұл тауарда қолданылатын және бір өндірушінің тауарларын басқа өндірушінің ұқсас тауарларынан ажыратуға қызмет ететін белгі (сөз, логотип, сурет, қаптама). Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес тіркелген немесе Қазақстан Республикасы қатысатын халықаралық шарттарға орай тіркеусіз қорғалады. Тауар таңбасына айрықша құқықтарды растау тауар таңбасына арналған куәлік немесе тауар таңбаларының мемлекеттік тізілімінен ресми үзінді көшірме болып табылады. Тауар белгісін тіркегеннен кейін тауар белгісінің иесі куәлікте көрсетілген тауарлар мен қызметтерге қатысты кез келген тәсілмен және өз қалауы бойынша тауар белгісін пайдалану мен оған иелік етудің айрықша құқықтарын алады. Сондай-ақ, тауар белгісі иесінің оның белгісін немесе аралас дәрежесіне ұқсас белгіні иесінің келісімінсіз үшінші тұлғаларға пайдалануға тыйым салу құқығы айрықша құқықтарға жатады. Тауар белгісін тіркеу өтінім берілген күннен бастап он жыл бойы қолданылады және келесі он жылға шектеусіз рет ұзартылуы мүмкін. Алайда, тіркеудің қолданылу мерзімі өткен тауар белгісін кәсіпкерлік қызметпен айналысатын басқа заңды/жеке тұлғаға тіркеудің қолданылуы тоқтатылған күннен бастап бір жыл ішінде тіркеу мүмкін болмайды. "Тауар таңбалары, қызмет көрсету таңбалары және тауар шығарылған жерлердің атаулары туралы" Заңға (бұдан әрі-заң) сәйкес тауар шығарылған жердің атауы (ТШЖА) – бұл елдің, өңірдің, елді мекеннің, жердің не басқа географиялық көрсеткіштің атауын білдіретін не онда атауы бар белгі, сондай-ақ ерекше қасиеттері, сапасы, репутациясы немесе басқа да сипаттамалары негізінен оның географиялық шығу тегімен, оның ішінде өзіне тән табиғи жағдайлармен және (немесе) адами факторлармен байланысты тауарға қатысты оны пайдалану нәтижесінде белгілі болған және осындай атаудан туындайтын нұсқау. Тауар белгілерімен ұқсастығына қарамастан, ТШЖА-ның бірқатар белгілері бар, біріншіден, тауарды белгілеуде тауардың белгілі бір аумақтан, өңірден немесе жергілікті жерден шығатындығы көрсетілуі тиіс. Осыған байланысты, заңға сәйкес ТШЖА ретінде елдердің, елді мекендердің, елді мекендердің атаулары, олардың тарихи атауларын қоса алғанда, сондай-ақ басқа да географиялық объектілердің атаулары тіркелуі мүмкін.
Тауар белгілерін қорғау саласындағы заңнаманы бұзғаны үшін жауапкершілікке келетін болсақ, ҚР заңнамасында келесі түрлері қарастырылған: ҚР Азаматтық кодексінің 1032-бабы тауар таңбасына құқықтарды бұзғаны үшін жауапкершілікке арналған және "әкімшілік құқық бұзушылық туралы" Қазақстан Республикасы Кодексінің 158 – бабына сәйкес бөтеннің тауар таңбасын, қызмет көрсету таңбасын немесе тауар шығарылған жер атауын заңсыз пайдалану, егер бұл әрекеттерде қылмыстық жазаланатын іс-әрекет белгілері болмаса, жеке тұлғаларға-жиырма (20 АЕК), шағын кәсіпкерлік субъектілеріне-отыз (30 АЕК), орта кәсіпкерлік субъектілеріне – қырық (40 АЕК) мөлшерінде, ірі кәсіпкерлік субъектілеріне сексен айлық есептік көрсеткіш (80 АЕК) мөлшерінде айыппұл салуға әкеп соғады. Қазақстан Республикасы Қылмыстық кодексінің 222-бабына сәйкес бөтеннің тауар белгісін, қызмет көрсету белгісін заңсыз пайдалану, егер бұл іс-әрекет бірнеше рет жасалса немесе ірі залал келтірсе, - сексен айлық есептік көрсеткішке (80 АЕК) дейінгі мөлшерде айыппұл салуға не сол мөлшерде түзеу жұмыстарына не сексен сағатқа дейінгі мерзімге қоғамдық жұмыстарға тартуға не жиырма тәулікке дейінгі мерзімге қамаққа алуға жазаланады.
Қарағанды облысы Әділет
департаментінің басшысының
орынбасары
Қ. Б. Рахимбергенов