Авторлық құқықты тиімді қорғау мақсатында күш-жігерді біріктіру идеясы тек шығармашылық қарым-қатынас мақсатында ғана емес, авторлардың заңды мүдделерін қорғауға бағытталған одақтар пайда бола бастаған кезде XIX ғасырдан басталады. Францияда тарихтан белгілі оқиға, бірнеше авторлар өздерінің музыкалық туындыларын авторлық сыйақы төлемей орындаған мейрамханада төлеуден бас тартқан кезде. Алайда XIX ғасыр авторларының алғашқы одақтары. олардың авторлық құқықтарды ұжымдық басқарудың қазіргі заманғы ұйымдарымен ешқандай байланысы жоқ, өйткені оларды қорғау және жүзеге асыру ауыртпалығы әлі де авторлардың өзінде болды.
Авторлық және сабақтас құқықтарды ұжымдық басқару қазіргі мағынада әр түрлі адамдар арасында туындыларды құру және оларға құқықтарды жүзеге асыру және қорғау функциялары бөлінген кезде ғана пайда болады. Біріншісі – авторлар мен орындаушылардың міндеті, екіншісі-авторлар мен пайдаланушылар (концерттерді ұйымдастырушылар, кафелер, мейрамханалар, клубтар, сауда орталықтарының иелері және т.б.) арасында кәсіби делдал ретінде әрекет ететін арнайы құрылған ұйымдардың міндеті. Келесі анықтаманы беруге болады:
Авторлық құқықтарды ұжымдық басқару – бұл үшінші тұлға-пайдаланушылармен қарым-қатынаста авторлар мен құқық иеленушілердің мүдделерін білдіруге уәкілетті арнайы құрылған ұйымдардың авторлық және сабақтас құқықтарды жүзеге асыруы және қорғауы. Сабақтас құқықтар мен авторлық құқық объектілерін олардың ірі ұйымдардың қолында шоғырлануы есебінен заңды пайдалану мүмкіндігін жеңілдету, бұл пайдаланушыларға осындай объектілерді пайдалануға лицензия беруге уәкілеттік берілген адамды іздестіруді жеңілдетеді;
Авторлық құқықтар мен сабақтас құқықтарды басқару зияткерлік құқықтарды тиімді жүзеге асыруға және қорғауға арналған. Бұған арнайы құрылған ұйымдарға лицензия беру, сыйақы жинау және авторлардың мүдделері үшін сот ісін жүргізу өкілеттіктерін беру арқылы қол жеткізіледі, бұл өз кезегінде шығармашылыққа назар аудара алады.
Теміртау Әділет басқармасы