Авторлық құқық – бұл автордың шығармашылық еңбегімен ғылым, әдебиет немесе өнер туындысын жасаған мүліктік және жеке мүліктік емес құқықтарының жиынтығы.Екі немесе одан да көп адамның бірлескен шығармашылық еңбегімен (тең авторлықпен) жасалған туындыға авторлық құқық, мұндай туынды біртұтас бөлінбейтініне немесе әрқайсысының дербес мәні бар бөліктерден тұратынына қарамастан, тең авторларға бірлесіп тиесілі болады.
Авторлық құқықтар мен авторлық құқық объектілері бірнеше санаттар бойынша бөлінеді:
Мүліктік және мүліктік емес авторлық құқықтар. Ерекше және ерекше емес авторлық құқықтар. Туындыға айрықша авторлық құқықтары бар адам оны пайдалануға жеке-дара құқылы және басқа адамдардың туындыны осындай пайдалануына тыйым сала алады. Егер туынды өз құқықтарын үшінші тұлғаға бермесе (айрықша құқықтарды беру туралы авторлық шарт жасаспаса), оның авторы айрықша құқықтарға ие болады.
Авторлық құқық заң бойынша автордың бүкіл өмірі бойы және ол қайтыс болғаннан кейін елу жыл бойы қолданылады. Авторлық құқық, оның есімінің құқығы және автордың беделін қорғау құқығы мерзімсіз қорғалады.Авторлық құқық автордың өмір бойы және ол қайтыс болғаннан кейін 70 жыл бойы жарамды. Авторлық құқық, есімнің құқығы және автордың беделін қорғау құқығы мерзімсіз қорғалады.
Авторлық құқық объектісінің белгілі бір белгілері бар екенін атап өткен жөн:
Авторлық құқық объектісінің бірінші белгісі-оны құрудың шығармашылық сипаты, екінші белгі-объективті білдіру формасы.Жоғарыда айтылғандар авторлық құқық объектісі автордың шығармашылық еңбегінің нәтижесі болуы керек және материалдық ортада (жазбаша түрде, сурет, дыбыстық немесе бейне жазба түрінде, көлемді-кеңістіктік түрде) бекітілуі керек, сонымен қатар авторлық құқық объектісі ауызша түрде, бірақ көпшілік алдында орындалуы мүмкін.
Авторлық құқықты қорғау белгісі шеңбердің ортасына орналастырылған с ("copyright" сөзінің бірінші әрпі) латын әрпін білдіреді. (Сонымен қатар С әрпін жақшада қолданыңыз — "(c)".)
Авторлық құқықты қорғау белгісінің болмауы туындының авторлық құқықпен қорғалмағанын білдірмейді, өйткені авторлық құқық туындыны жасау фактісінің өзінен туындайды және авторлық құқықты қорғау үшін туындыны тіркеу немесе қандай да бір өзге формальдылықтарды сақтау талап етілмейді.
Авторлық құқықты қорғау белгісінің болуы немесе болмауы туындыны лицензиялауға әсер етпейді.
Авторлық құқықты қорғаудың Заңына сүйенсек Қазақтсан Республикасының Қылмытық кодексінің 198 бабы бойынша Авторлық және (немесе) сабақтас құқықтарды бұзу сексен айлық есептік көрсеткішке дейінгі мөлшерде айыппұл салуға не сол мөлшерде түзеу жұмыстарына не сексен сағатқа дейінгі мерзімге қоғамдық жұмыстарға тартуға жазаланады.
Қарағанды облысының әділет Департаментінің зияткерлік меншік құқықтары бөлімінін бас маманы Абикеев А.Е.