2019 жылғы 25 қарашада Мемлекет басшысы Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжілісінің депутаттары бастамашылық еткен "Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне мемлекеттік қызметтер көрсету мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы" Заңға қол қойды.
Азаматтық хал актілерін тіркеу саласындағы мемлекеттік қызметтерді оңтайландыру мақсатында "неке (ерлі - зайыптылық) және отбасы туралы" Кодекстің (бұдан әрі-Кодекс) 50-ден астам бабына түзетулер енгізілді.
Азаматтарға ыңғайлы болу үшін азаматтық хал актілерін тіркеудің, қайталама куәліктер мен анықтамалар берудің барлық түрлерінің аумақтан тыс қағидаты енгізілді. Енді, қай өңірде туылғанына қарамастан, туу туралы қайталама куәлікті алу қажет болған кезде туу туралы қайталама куәлікті ол қалауы бойынша кез келген тіркеуші органнан ала алады.
Ата-аналардың таңдауы бойынша баланың тууын тіркеу проактивті тәсілмен, смс хабарламалар арқылы көрсетілуі мүмкін.
Ананың жеке басын куәландыратын құжаттары болмаған жағдайда баланың тууын тіркеу және туу туралы куәлік беру мүмкіндігі қарастырылған. Осылайша, балалардың туғаннан азаматтығы жоқ мәселесі шешіледі.
Енді сызықша арқылы қос атаулар мен әкелерді тағайындауға болады. Мысалы, әкесінің аты Әли-Асқар болса, әкесінің атын Әли-Асқарұлы немесе Әли-Асқарұлы деп атауға болады.
Куәліктері Қазақстан Республикасынан тыс жерлерде берілген балалардың тууын тіркеу үшін құжаттар тізбесі кеңейтілді.
Мысалы, егер бала Өзбекстанда туылса және туу туралы куәлік туған жері бойынша берілсе, жаңа түзетулерге сәйкес ата-аналар баланың нақты туған жерін көрсете отырып, кез келген тіркеуші органда қазақстандық үлгідегі туу туралы куәлікті ала алады.
Бұл новелла ата-аналарға мектепке дейінгі балалар мекемелеріне кезекке қою, медициналық ұйымдарға бекіту, атаулы әлеуметтік көмек тағайындау, борыш жүктемесін азайту және т. б. сияқты мемлекеттік қызметтерді электрондық түрде алуға мүмкіндік береді.
Азаматтық хал актілерін оларды автоматтандыруға байланысты тіркеудің кейбір түрлері алынып тасталды.
2 куәліктің орнына: бала асырап алу немесе әке болуды анықтау және туу туралы куәліктер, тіркеуші орган тек бір баланың туу туралы куәлігін береді
баланың дербес деректерін және оның ата-анасы туралы деректерді қамтуы тиіс. Сот шешімі негізінде некені бұзуды тіркеу рәсімі автоматтандырылды. Бұл мәліметтер Әділет министрлігінің ақпараттық жүйесіне автоматты түрде келіп түседі және неке қию туралы акт жазбасында оның бұзылғаны туралы белгі қойылады.
Азаматтардың тіркеуші орган мемлекеттік органдардың ақпараттық жүйелерінен ала алатын құжаттарды (сот шешімі, медициналық куәлік, ҚР-да тіркелген акт жазбалары туралы мәліметтер және т.б.) ұсыну қажеттілігі жойылды.
Жоғарыда аталған барлық новеллалар азаматтардың уақыт және қаржы шығындарын қысқартуға, сондай-ақ мемлекеттік қызметтер көрсету процесін цифрлық форматқа көшіруге мүмкіндік береді.