Тақырып: Атқарушылық іс жүргізудегі прокурордың рөлі
ҚР "Прокуратура туралы" Заңының 14-бабына сәйкес атқарушылық іс жүргізудің заңдылығын қадағалауды жүзеге асыру кезінде прокурор:
Сот шешімдерін орындау сатысында заңдылықты прокурорлық қадағалау азаматтық істер бойынша сот шешімдерінің заңдылығы мен уақытылы орындалуының кепілі болып табылады. Азаматтық істер, атқарушылық іс жүргізу, сот шешімдерін, ұйғарымдары мен қаулыларын орындау сатысында жасалатын барлық азаматтық іс жүргізу әрекеттері, сондай-ақ мүліктік өндіріп алу бөлігінде қылмыстық істер бойынша сот үкімдері прокурорлық қадағалаудың мәні болып табылады. Қадағалаудың осы бағытында өз қызметін жүзеге асыра отырып, прокурорлар атқарушылық іс жүргізу органдарын алмастырмауға және олардың функцияларын орындамауға, олардың қызметіне араласпауға тиіс. Прокурорлардың міндеті сот актілерінің тұрақты және сапалы орындалуын қамтамасыз ету мақсатында сот шешімдерін өз міндеттері мен тән функцияларына сәйкес орындауды жүзеге асыратын органдарға заңда көзделген барлық ықпал ету шараларын қабылдау болып табылады.
"Атқарушылық іс жүргізу және сот орындаушыларының мәртебесі туралы" ҚР Заңының (бұдан әрі-Заң) 25-бабында прокуратура мемлекет атынан атқарушылық іс жүргізудің заңдылығын қадағалауды жүзеге асыратыны, заңдылықтың кез келген бұзушылықтарын анықтау және жою жөнінде шаралар қолданатыны айтылған. Прокурор үш жұмыс күнінен аспайтын мерзімге атқарушылық іс жүргізуді, оның ішінде атқарушылық іс жүргізу тараптарының шағымдары мен арыздары бойынша талап етуге және тексеруге құқылы. Сондай-ақ сот орындаушысының әрекеттеріне (әрекетсіздігіне) және Қаулысына заңда белгіленген мерзімде міндетті түрде қарауға жататын прокурорлық қадағалау актісі енгізілуі мүмкін. Прокурор сот орындаушысының өндірісінен атқарушылық құжатты алып қоюға және оны басқа сот орындаушысына беруге құқылы, ол туралы тиісті қаулы шығарады. Жүктелген функциялар мен міндеттерді орындау мақсатында прокурор өз қаулысымен заңға сәйкес келмейтін сот орындаушыларының актілерінің күшін жоюға құқылы.
Заңның 32-бабына сәйкес банктердегі, банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдардағы борышкердің ақшасы мен мүлкіне тыйым салу туралы сот орындаушысының қаулысын прокурор санкциялайды. Осы қаулыны прокурор санкциялау үшін материалдар келіп түскен сәттен бастап үш жұмыс күні ішінде қарайды.
Заңның 45-бабына сәйкес борышкердің тұрған жері белгісіз болған жағдайда сот орындаушысы борышкерді іздеуді жариялау туралы қаулымен атқарушылық құжатты орындау орны бойынша прокуратура органдарына жүгінуге міндетті. Борышкерді іздестіру прокурордың санкциясымен жүзеге асырылады.