Мемлекеттік тілдің мәртебесі артуда
Қазіргі жағдайда мемлекеттіліктің болашағы мемлекеттің ұлттық құндылықтар жүйесін қолдау және қорғау қабілетіне тікелей байланысты. Ұлттық құндылықтарды қорғау елдің ұлттық қауіпсіздігін қамтамасыз ету жөніндегі шаралар жүйесінің басты мақсаты болып табылады. Мемлекеттің өзін-өзі сәйкестендіруді жоғалтуы, бірыңғай құндылық базасының болмауы, өз кезегінде, ұлттық қауіпсіздікке қауіп төндіреді. Мемлекеттің ұлттық қауіпсіздігін қамтамасыз етудің маңызды факторларының бірі - мемлекеттік тіл.
Соңғы уақытта Қазақстан Республикасында тілдерді дамыту бойынша белгілі бір мақсатты жұмыс жүзеге асырылуда. Тілдік проблемаларды оңтайлы шешу ұлтаралық қатынастарды үйлестіру, халықтардың топтасуы мен қоғамдық келісімді нығайту факторы болып табылады. Тілдерді дамыту - Қазақстан Республикасындағы мемлекеттік саясаттың өзекті бағыттарының бірі.
Жаңа ұлттық бірегейліктің негіздерінің бірі Қазақстанның барлық азаматтарының мемлекеттік тілді иегруі болып табылады. Қазақ және орыс тілдері өзара түсіністік пен өзара сыйластықтың нышаны болған кезде қазақстандықтардың тілдік бірлігі тұрақтылық пен өркендеудің кепілі болып табылады.
Бүгінгі күні Қазақстан Республикасының Конституциясында мемлекеттік ұйымдар мен жергілікті өзін-өзі басқару органдарында мемлекеттік тілмен тең дәрежеде орыс тілі ресми түрде қолданылатыны мәлімделген. Қазіргі уақытта қазақ тіліне мемлекеттік тіл ретінде үлкен үміт артылып отыр.
Қарым-қатынас пен ойды білдірудің маңызды құралы бола отырып, тіл адамның әлемді үнемі, белсенді игеру және тәжірибені білімге айналдыру құралы ретінде қызмет етеді. Бұл процестің негізінде шындықты тұтас, жүйелі-мазмұнды лингвистикалық түсіндіру, әлемнің ерекше ақпараттық-лингвистикалық көзқарасын құру болып табылатын адамдардың номинативті қызметі жатыр.
Қазақ терминологиясының қазіргі жағдайы оның қалыптасу көздері, жекелеген терминдер мен терминологиялық жүйелердің құрылу, қалыптасу уақыты, номинация әдістері мен әдістері туралы түсінік береді. Әрбір ұлттық тілдің терминологиясы осы ұлт өкілдерінің практикалық және танымдық әрекеттерінің нәтижесі болып табылады, өйткені қоғамдық, кәсіби қызметтің барлық салалары арнайы ұғымдардың атауларында көрінеді. Қазақ тілінің мемлекеттік мәртебеге ие болуына байланысты оның ғылымның түрлі салаларындағы рөлі мен функциялары да айтарлықтай өзгерді. Терминологияландыру процесінде мемлекеттік тілдің рөлі ерекше, яғни қазақ сөздері терминдер ретінде көбірек қолданыла бастады. Халықаралық терминдер қазақ тіліндегі нұсқалармен алмастырыла бастады, архаизмдердің, пассивті сөздердің белсенділігі артты және т.б. Осылайша, қазақ тілі дамудың жаңа жолына түсті, өйткені ол тәуелсіз мемлекет тарихындағы жаңа заманның талаптарына байланысты болды.
Қарағанды облысы
Әділет департаментінің
Құқықтық түсіндіру және
халыққа заңгерлік қызмет
көрсету бөлімінің бас маманы
Ғ.С.Әбдібаев