Заң консультанттарының мемлекет кепілдік берген заң көмегін көрсетуге қатысу қағидалары
ҚР Әділет министрінің 2022 жылғы 31 тамыздағы бұйрығымен мемлекет кепілдік берген заң көмегін көрсетуге Заң консультанттарының қатысу ережесі бекітілді.
Осылайша, мемлекет кепілдік берген заң көмегін көрсетуге қатысуды тиісті келісім жасасқан уәкілетті органның интернет-ресурсында орналастырылған заң консультанттары палаталарының тізілімінде көрсетілген заң консультанттары қабылдайды.
Мемлекет кепілдік берген заң көмегін көрсету шеңберінде заң консультанттары:
- құқықтық кеңес беру;
- соттарда, өзге де мемлекеттік органдар мен мемлекеттік емес ұйымдарда жеке тұлғалардың мүдделерін қорғау және өкілдік ету;
- татуластыру рәсімдерін жүргізу.
Облыстың, қалалардың заң консультанттары палатасы жыл сайын 1 желтоқсаннан кешіктірмей аумақтық әділет органына мемлекет кепілдік берген заң көмегін көрсету жүйесіне қатысатын Заң консультанттарының тізімін жібереді.
Атап өтілгендей, бұл тізім тоқсан сайын жаңартылып отырады және жаңартылып отырады.
Заң консультанттары палаталары ай сайын, 25-ші күннен кешіктірмей заң консультанттарының кезекшілік кестесін қалыптастырады.
Құқықтық консультация беру түріндегі мемлекет кепілдік берген заң көмегін заң консультанты тікелей өтініш беруші жүгінген сәтте немесе заң көмегінің бірыңғай ақпараттық жүйесі арқылы электрондық форматта жүзеге асырады.
Өтініш беруші жүгінгеннен кейін тікелей заң көмегін көрсету мүмкін болмаған жағдайда, ол үш жұмыс күнінен аспайтын мерзімде көрсетілуі тиіс. Өтініш берушіге қол жетімді нысанда заң кеңесшісі қабылдау күні мен уақыты туралы хабарлайды.
Құқықтық консультация беру, егер ол ауыр сырқаттану, жүріп-тұрудағы қиындықтарға байланысты мүгедектіктің бірінші және екінші топтары немесе өзге де мән-жайлар салдарынан заң консультанты тағайындаған қабылдау орнына келе алмаса, өтініш берушінің орналасқан жері бойынша жүргізіледі.
Сол мәселе бойынша адам бір рет тегін заң көмегін ала алады.
Бұл ретте білікті заң көмегін көрсету үшін заң кеңесшісін таңдауды өтініш берушінің өзі жүзеге асырады.
Соттарды тағайындау бойынша білікті заң көмегін көрсету үшін заң консультантын таңдау заң консультанттары палаталары қалыптастырған кестеге сәйкес заң көмегінің бірыңғай ақпараттық жүйесі арқылы қағаз және/немесе электрондық форматта жүзеге асырылады.
Ережелер сонымен қатар өтініш берушінің мемлекет кепілдік берген заң көмегінен бас тартуы мүмкін негіздерді қарастырады:
егер өтініш беруші мемлекет кепілдік берген заң көмегін алуға құқығы бар адамдар санатына жатпаса;
егер өтініш берушінің өтініші құқықтық сипатта болмаса.
Бұрын хабарланғандай, "Адвокаттық қызмет және заң көмегі туралы" Заңның 26-бабында көрсетілген тұлғалар тегін заң көмегін ала алады.
Бұл ретте мемлекет кепілдік берген заң көмегін көрсетуден бас тартуға уәкілетті органға немесе сотқа шағым жасалуы мүмкін.
Құқықтық түсіндіру және
халыққа заңгерлік көмек көрсету
бөлімнің бас маманы
А. Жазықова