
Атқарушылық іс жүргізу - борышкерден атқарушылық санкцияны, өсімпұлды, атқарушылық іс жүргізу бойынша шығыстарды, жеке сот орындаушысының қызметіне ақы төлеуді өндіріп ала отырып, атқарушылық құжаттарды мәжбүрлеп орындауға бағытталған шаралар.
Атқарушылық іс жүргізудің міндеттері Азаматтық және әкімшілік істер бойынша сот шешімдері, ұйғарымдары, ұйғарымдары мен қаулылары, қылмыстық істер бойынша үкімдер мен қаулылар негізінде, мүліктік жазалар бөлігінде берілетін атқарушылық құжаттарды, сондай-ақ Заңға сәйкес өзге де органдардың қаулылары негізінде мәжбүрлеп орындауға бағытталған шараларды міндетті және уақтылы қабылдау болып табылады.
Бүгінгі күні сот актілерін орындауды жеке сот орындаушыларының Республикалық палатасының мүшелігіне кіретін жеке сот орындаушылары жүзеге асырады, олардың саны республиканың барлық аудандарында орналасқан 2 119 бірлікті құрайды.
Олардың құзыретіне өндіріп алу сомасы мың айлық есептік көрсеткіштен асатын мемлекеттен және мемлекет пайдасына өндіріп алу туралы құжаттарды қоспағанда, барлық атқарушылық құжаттарды орындау кіреді.
Сонымен қатар, жеке сот орындаушыларының республикалық палатасы жанынан кәсіптік оқыту, оның ішінде қашықтықтан, жеке сот орындаушылары мен олардың көмекшілерін оқыту бойынша оқу орталықтары жұмыс істейді.
Жеке сот орындаушыларының қызметін бақылауды Әділет министрлігі, аумақтық әділет органдары, жеке сот орындаушыларының республикалық палатасы және оның филиалдары жүзеге асырады.
Берешекті өндіріп алу туралы атқарушылық іс жүргізу шеңберінде сот орындаушысының ұйғарымымен салынған мүлікке кепілді алып тастау үшін сот орындаушысына жазбаша өтініш пен берешектің жоқтығын растайтын құжатты ұсыну қажет.
Бұл ретте, сот бұйрығының негізінде атқарушылық қамтамасыз етуді қамтамасыз ету үшін салынған кепілді оны шығарған сот алып тастайтынын түсіндіреміз. Бұл жағдайда сіз арызды және қарыздың жоқтығын растайтын құжатты сотқа беруіңіз керек. Сот атқарушылық шаралардың күшін жою туралы ұйғарым шығарғаннан кейін сот бұйрығы сот орындаушысына орындауға ұсынылады.
Борышкер Борышкерлердің бірыңғай тізілімінен келесі жағдайларда шығарылуы мүмкін:
- борышкерге қатысты атқарушылық іс жүргізу тоқтатылғаннан кейін;
- мерзімді өндіріп алу (алименттерді өндіріп алу) бойынша атқарушылық іс жүргізу бойынша борышкердің өтелмеген берешегі болмаса;
- атқарушылық іс жүргізу аяқталғаннан кейін, егер борышкер атқару құжатының талаптарын орындаса.
Сот орындаушысы жеке тұлғаның немесе борышкер болып табылатын заңды тұлға директорының (басшының міндетін атқарушының) Қазақстан Республикасынан шығуына уақытша шектеуді (бұдан әрі - Қағида) мыналарды орындамаған жағдайда беруге міндетті:
- мерзімді төлемдерді өндіріп алу үшін үш айдан астам атқару парағы;
- республикалық бюджет туралы заңда тиiстi қаржы жылына белгiленген қырық еселенген айлық есептiк көрсеткiшке тең немесе одан асатын сомаға атқару парағы.
Қазақстан Республикасынан шығуға уақытша шектеу жеке тұлға немесе борышкер болып табылатын заңды тұлғаның директоры (директордың міндетін атқарушы) уақытша шектеудің енгізілгені туралы тиісінше хабардар еткен күннен бастап бес жұмыс күні өткен соң қойылады.
Бұйрық Қазақстан Республикасының азаматтық іс жүргізу заңнамасында белгіленген тәртіппен соттың бекітуіне жатады. Сондай-ақ атқарушылық іс жүргізудің мемлекеттік автоматтандырылған ақпараттық жүйесі арқылы Қазақстан Республикасы Ұлттық қауіпсіздік комитетінің Шекара қызметіне мәжбүрлеп орындату үшін жіберіледі.