
Адвокаттық қызмет – адвокаттар жеке және заңды тұлғалардың құқықтарын, бостандықтары мен заңды мүдделерін қорғау және оларды іске асыруға жәрдемдесу мақсатында, осы Заңда белгіленген тәртіппен, кәсіптік негізде көрсететін заң көмегі. Қазақстан Республикасының адвокаттық қызмет және заң көмегі туралы заңнамасы Қазақстан Республикасының Конституциясына негізделеді, осы Заң мен Қазақстан Республикасының адвокаттық қызметті және заң көмегін реттейтін өзге де нормативтік құқықтық актілерінен тұрады.Қазақстан Республикасындағы адвокатура адамның өз құқықтарын, бостандықтарын сот арқылы қорғауға және заң көмегiн алуға мемлекет кепiлдiк берген және Қазақстан Республикасының Конституциясында бекітілген құқықтарын іске асыруға жәрдемдесуге, сондай-ақ дауды бейбіт жолмен реттеуге жәрдемдесуге арналған. Жоғары заң білімі бар, адвокаттық қызметпен айналысуға лицензия алған, адвокаттар алқасының мүшесі болып табылатын және осы Заңмен регламенттелетін адвокаттық қызмет шеңберінде кәсіптік негізде заң көмегін көрсететін Қазақстан Республикасының азаматы адвокат болып табылады. Қазақстан Республикасының заңдарында тікелей көзделген жағдайлардан басқа ретте, адвокаттың құқықтары шектелуге жатпайды. Заңды адвокаттық қызметке араласу не кедергі келтіру Қазақстан Республикасының заңдарында көзделген жауаптылыққа алып келеді. Адвокат шартқа сәйкес заң көмегі көрсетілетін үшінші тұлғаларға осындай көмек көрсету нәтижесiнде зиян келтiру салдарынан туындайтын мiндеттемелер бойынша кәсіптік жауапкершiлiгiн сақтандыру шартын жасауға міндетті. Адвокаттық құпияны адвокатқа өтініш жасау фактiсi, көмек сұрап өтініш жасаған тұлғамен және басқа да тұлғалармен ауызша және жазбаша келiссөздердiң мазмұны туралы, көмек сұрап өтініш жасаған тұлғаның мүдделерiнде қабылданатын әрекеттердiң сипаты мен нәтижелерi туралы мәлiметтер, сондай-ақ заң көмегiн көрсетуге қатысты өзге ақпарат құрайды.
Қазақстан Республикасындағы адвокат – жеке және заңды тұлғаларға сот төрелігін жүзеге асыру құқығын жүзеге асыруға жәрдемдесетін кәсіби заңгерлік көмекті (құқықтарды қорғау, мүдделерді білдіру, консультациялар беру, құжаттарды ресімдеу) көрсететін жоғары заң білімі, лицензиясы бар, адвокаттар алқасының мүшесі Қазақстан азаматы.
Адвокаттардың ерекше мәртебесі бар; олар мемлекеттік қызметпен немесе кәсіпкерлік қызметпен айналыса алмайды және соттарда, мемлекеттік органдарда және басқа да инстанцияларда өз құқықтарын қорғай отырып, өз клиенттерінің мүдделері үшін әрекет етуге міндетті.
Жоғары заң білімі бар азамат (Қазақстан Республикасының азаматтығы міндетті).
- Тағылымдамадан өту: Адвокаттар алқасының президиумына өтініш беру. Тағылымдама 6 айдан 1 жылға дейін созылады және 5 жылдан кем емес тәжірибесі бар заңгер жетекшілік етеді.
- Сертификаттау: Тағылымдамадан өткеннен кейін Әділет органдарының аттестаттау комиссиясында біліктілік емтиханын тапсырады.
- Лицензия алу: Лицензияға өтінімді egov.kz немесе elicense.kz порталдары арқылы жіберіңіз. Шешімді Әділет министрлігі қабылдайды.
- Адвокаттар алқасына кіру: мүшелік міндетті болып табылады. Онсыз адвокаттық қызметпен айналысу мүмкін емес.
Қосымша талаптар
- Үміткерлердің соттылығы болмауы немесе әрекетке қабілетсіз деп танылмауы керек.
- Тағылымдамалар заңгерлік тәжірибеге жатады.
- Бұрынғы судьялар, прокурорлар және тергеушілер белгілі бір шарттарды орындаған жағдайда аттестациядан босатылуы мүмкін.
«Адвокаттық қызмет және заң көмегі туралы» және «Мемлекет кепілдік берген заң көмегі туралы» Заңдарға сәйкес азаматтардың келесі санаттарына тегін заң көмегі көрсетіледі:
- Халықтың әлеуметтік осал топтары (I және II топтағы мүгедектер, зейнеткерлер, көп балалы отбасылар және т.б.).
- Азаматтығы жоқ адамдар және қиын өмірлік жағдайдағылар.
- Қорғаушының қатысуы міндетті қылмыстық істер бойынша адвокатты мемлекет тағайындайды.
- Кәмелетке толмағандар, егер олардың құқықтары мен мүдделерін қорғау қажет болса. Тегін заң көмегін алу үшін азамат Халыққа қызмет көрсету орталығына, адвокаттар алқасына немесе Әділет департаментіне хабарласа алады.