Алимент деген ол не
Алимент – бір адам оны алуға құқығы бар екінші адамға беруге міндетті ақшалай немесе материалдық қаражат. Алимент алуға кім құқылы? балалар ата-анасынан; еңбекке жарамды кәмелетке толған балаларынан ата-аналары алады; мүгедек мұқтаж жұбайы жұбайынан, оның ішінде жүктілік кезінде және баланың туған күннен 3 жылға дейін немесе мүгедектігі бар баланың 18 жасқа толғанша күтім жасау үшін; балаларынан әлде ата-анасынан алимент өндіріп алу мүмкін болмаса, отбасының басқа мүшелері (ағалары, әпкелері, ата-әжесі, немерелері, өгей қыздары, өгей ұлдары).
Алимент бұрыңғы әйелге төлейтін қаржылық масыл деген қате түсінік қоғамда тарап кеткен, ал шын мәнінде ол баланың асырауына, оның толық дамуына арналған ақша.
Алимент, әрине, балалардың әл-ауқатын сақтауда маңызды рөл атқарады, әсіресе отбасылық байланыстар үзілген жағдайда. Дегенмен, анағұрлым маңызды міндет – ата-ананың екеуі де баласын барлық қажеттілікпен: қаржылық жағынан да эмоционалды түрде қамтамасыз ете алатын отбасын сақтауға деген ұмтылыс. Бала қорғалғанын және өзін бақытты сезінетін тұрақты атмосфераны қалыптастыратын ата-ананың арасындағы түсіністік пен ынтымақтастық. Осылайша, дәстүрлі отбасылық құндылықтарды жаңғыртуға және сақтауға баса назар аударып, алимент қажеттілігін азайтумен балаларымыздың жан-жақты дамуына көмек береміз
Жыл сайын Қазақстанда орта есеппен 500 мыңнан астам баланы асырауға ата-анасынан алимент өндіріп алу туралы 260-280 мың атқару өндірісі мәжбүрлі түрде орындалады.Бұл сандар, проблеманың ауқымын ғана емес, оның терең әлеуметтік салдарын да көрсететін үлкен алаңдаушылық тудырады. Алимент төлемдеріне тәуелді жарты миллионнан астам бала ата-аналар үшін де, балалар үшін де тиімді қолдау тетеіктерін құру қажеттілігін көрсетеді.
Ақмола облысы бойынша ағымдағы жылдың шілде айының соңында кәмелетке толмаған балаларға алимент өндіріп алу туралы 11 268 атқарушылық іс жүргізілуде.
Оның ішінде 2 585 атқарушылық іс жүргізу бойынша 3 626 303 578 тенгені құрайтын берешек анықталды.
Бұл сандар проблеманың ауқымын ғана емес, сонымен бірге оның терең әлеуметтік салдарын да көрсете отырып, қатты алаңдатады. Жарты миллионнан астам алиментке тәуелді балаларға да, ата-аналары үшін де, тиімді механизмдерді құру қажет.
Өткен дәуірдің ұлы адамдары мынаны айтты:
«Балаға өмір сыйлаған адам оны нанмен ғана емес, баспанамен де қамтамасыз етуге міндетті екенін есте ұстауы керек» — Абылай хан, қазақ ханы, саясаткер.
«Бала – қуаныш қана емес, жауапкершілік те. Оған қамқорлық туғаннан бітпейді, өмір бойы жалғасады» — Қазыбек би, қазақтың мемлекет қайраткері.
«Бала ата-анасының екіге бөлінген тағдырынан зардап шекпеуі керек. Оған қамқорлық жасау әрбір адам үшін ең маңызды міндет болуы тиіс» — Жамбыл Жабаев, қазақ ақыны.