Осы Әдістемелік ұсынымдарды жасаудың мақсаты заңды тұлғаларды мемлекеттік тіркеу және филиалдар мен өкілдіктерді есептік тіркеу тәртібін белгілеу, сондай-ақ заңды тұлғаларды тіркеу саласында бұзушылықтарға жол бермеу болып табылады.
Заңды тұлғаларды мемлекеттік тіркеу және филиалдар мен өкілдіктерді есептік тіркеу үшін қажетті құжаттардың тізбесі, сондай-ақ заңды тұлғаны мемлекеттік тіркеудің хабарлама тәртібі "Заңды тұлғаларды мемлекеттік тіркеу және филиалдар мен өкілдіктерді есептік тіркеу туралы" ҚР Заңымен (17.04.1995 ж. №2198, бұдан әрі-Заң), сондай-ақ заңды тұлғаларды мемлекеттік тіркеу және филиалдар мен өкілдіктерді есептік тіркеу саласында мемлекеттік қызметтер көрсету қағидаларымен (29.05.2020 ж. 66, бұдан әрі-Ереже) реттеледі
Заңды тұлғаларды мемлекеттік тіркеу
Заңды тұлғаны мемлекеттік тіркеу үшін тіркеуші органға Заңның 7-бабында көрсетілген, қазақ және орыс тілдерінде жасалған және екі данада ұсынылатын құрылтай құжаттары қоса беріле отырып, Қазақстан Республикасының Әділет министрлігі белгілеген нысан бойынша өтініш беріледі.
Акционерлік қоғамдар мен Мемлекеттік кәсіпорындардың құрылтай құжаттарын қоспағанда, коммерциялық ұйымдарға жататын заңды тұлғалардың құрылтай құжаттары мемлекеттік тіркеу кезінде ұсынылмайды. Акционерлік қоғамдарды мемлекеттік тіркеу үшін қазақ және орыс тілдерінде жасалған, нотариат куәландырған жарғыны қоса бере отырып, Қазақстан Республикасының Әділет министрлігі белгілеген нысан бойынша өтініш беріледі.
Шағын кәсіпкерлік субъектісіне жататын заңды тұлғаны мемлекеттік тіркеу Заңның 6-1-бабында көзделген тәртіппен жүзеге асырылады.
Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген жағдайларда, қызметінің нысанасы қаржылық қызметтер көрсету болып табылатын заңды тұлғаны мемлекеттік тіркеу кезінде бизнес-сәйкестендіру нөмірлерінің ұлттық тізілімі электрондық хабарлама арқылы Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің (бұдан әрі – Ұлттық Банк) рұқсатының болуы туралы мәліметтерді алады.
Тиісті тауар нарығында монополиялық жағдайға ие нарық субъектілерін, сондай-ақ осындай құру Қазақстан Республикасының заңдарында, Қазақстан Республикасы Президентінің жарлықтарында немесе Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулыларында тікелей көзделген жағдайларды қоспағанда, өз қызметін Қазақстан Республикасының аумағында жүзеге асыратын мемлекеттік кәсіпорындарды, акцияларының (жарғылық капиталға қатысу үлестерінің) елу пайызынан астамы мемлекетке тиесілі заңды тұлғаларды және олармен үлестес тұлғаларды мемлекеттік тіркеу, тіркеуші орган монополияға қарсы органның келісімімен жүзеге асырады. Монополияға қарсы орган тіркеуші органға Мемлекеттік кәсіпорындардың, акцияларының (жарғылық капиталға қатысу үлестерінің) елу пайызынан астамы мемлекетке тиесілі заңды тұлғалардың және монополияға қарсы органның келісімімен құрылған, олармен үлестес тұлғалардың тізбесін ұсынады.
Шағын және орта кәсіпкерлік субъектісіне жататын заңды тұлғаны "электрондық үкіметтің" веб-порталы арқылы мемлекеттік тіркеу кезінде, сондай-ақ Заңның 6-1-бабының екінші бөлігінде көзделген жағдайда, банк шотын ашуға және жұмыскерді жазатайым оқиғалардан міндетті сақтандыруға (заңды тұлғаның құрылтайшысы (құрылтайшылары) қызметін жеке тұлғалармен еңбек қатынастарына кірмей жүзеге асыратын (жүзеге асыратын) жағдайларды қоспағанда) электрондық түрде өтініш беріледі., "қызметкер еңбек (қызметтік) міндеттерін атқарған кезде оны жазатайым оқиғалардан міндетті сақтандыру туралы" Қазақстан Республикасының Заңында және Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің нормативтік құқықтық актісінде белгіленген тәртіппен айқындалады.
Тиісті тауар нарығында монополиялық жағдайға ие нарық субъектілерін, сондай-ақ осындай құру Қазақстан Республикасының заңдарында, Қазақстан Республикасы Президентінің жарлықтарында немесе Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулыларында тікелей көзделген жағдайларды қоспағанда, өз қызметін Қазақстан Республикасының аумағында жүзеге асыратын мемлекеттік кәсіпорындарды, акцияларының (жарғылық капиталға қатысу үлестерінің) елу пайызынан астамы мемлекетке тиесілі заңды тұлғаларды және олармен үлестес тұлғаларды мемлекеттік тіркеу, тіркеуші орган монополияға қарсы органның келісімімен жүзеге асырады. Монополияға қарсы орган тіркеуші органға Мемлекеттік кәсіпорындардың, акцияларының (жарғылық капиталға қатысу үлестерінің) елу пайызынан астамы мемлекетке тиесілі заңды тұлғалардың және монополияға қарсы органның келісімімен құрылған, олармен үлестес тұлғалардың тізбесін ұсынады.
құрылтайшы - шетелдік заңды тұлға шет мемлекеттің заңнамасы бойынша заңды тұлға болып табылатындығын куәландыратын, қазақ және орыс тілдеріне нотариалды куәландырылған аудармасы бар сауда тізілімінен заңдастырылған үзіндінің көшірмесі немесе басқа да заңдастырылған құжат;
нотариат куәландырған қазақ және орыс тілдеріндегі аудармасымен бірге шетелдік құрылтайшының паспортының көшірмесі немесе жеке басын куәландыратын басқа да құжат қоса беріледі.
Жеке кәсіпкерлік субъектісіне жататын заңды тұлғаны мемлекеттік тіркеу кезінде субъект Қазақстан Республикасының Кәсіпкерлік кодексінде белгіленген жеке кәсіпкерлік субъектісінің критерийлеріне сәйкес санатты дербес айқындайды және оны өтініште көрсетеді
Бір мезгілде тіркеуші органға шағын және орта кәсіпкерлік субъектілеріне жататын заңды тұлғаларды қоспағанда, коммерциялық ұйым болып табылатын заңды тұлғаны мемлекеттік тіркегені үшін бюджетке тіркеу алымының төленгенін растайтын құжат ұсынылады.
Заңды тұлғаны мемлекеттік тіркеу Қазақстан Республикасының Әділет министрлігі айқындайтын тәртіппен Интернет желісі арқылы берілген электрондық өтініш негізінде жүргізілуі мүмкін.
Шағын және орта кәсіпкерлік субъектісіне жататын заңды тұлғаны "электрондық үкіметтің" веб-порталы арқылы мемлекеттік тіркеу кезінде, сондай-ақ Заңның 6-1-бабының екінші бөлігінде көзделген жағдайда, банк шотын ашуға және жұмыскерді жазатайым оқиғалардан міндетті сақтандыруға (заңды тұлғаның құрылтайшысы (құрылтайшылары) қызметін жеке тұлғалармен еңбек қатынастарына кірмей жүзеге асыратын (жүзеге асыратын) жағдайларды қоспағанда) электрондық түрде өтініш беріледі., "қызметкер еңбек (қызметтік) міндеттерін атқарған кезде оны жазатайым оқиғалардан міндетті сақтандыру туралы" Қазақстан Республикасының Заңында және Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің нормативтік құқықтық актісінде белгіленген тәртіппен айқындалады.
Жеке кәсіпкерлік субъектісіне жататын заңды тұлғаны мемлекеттік тіркеу кезінде субъект Қазақстан Республикасының Кәсіпкерлік кодексінде белгіленген жеке кәсіпкерлік субъектісінің өлшемдеріне сәйкес санатты дербес айқындайды және оны өтініште көрсетеді.
Филиал мен өкілдікті есептік тіркеу
Филиалды (өкілдікті) есептік тіркеу үшін тіркеуші органға Қазақстан Республикасының Әділет министрлігі белгілеген нысан бойынша өтініш беріледі. Өтінішке филиалды (өкілдікті) құратын заңды тұлға уәкілеттік берген тұлға қол қояды және заңды тұлғаның мөрімен бекітіледі.
Егер заңды тұлға Жеке кәсіпкерлік субъектісі болып табылған жағдайда, өтінішті мөрмен бекемдеу талап етілмейді.
Өтінішке коммерциялық ұйым болып табылатын заңды тұлғаның филиалын (өкілдігін) есептік тіркеу үшін бюджетке тіркеу алымының төленгенін растайтын құжат қоса беріледі.
Шетелдік заңды тұлғалардың филиалдарын (өкілдіктерін) есептік тіркеу Қазақстан Республикасы заңды тұлғаларының филиалдарын (өкілдіктерін) есептік тіркеу үшін Қазақстан Республикасының заңнамалық актілерінде белгіленген тәртіппен жүргізіледі. Осы тәртіппен көзделген құжаттардан басқа, егер Қазақстан Республикасы ратификациялаған халықаралық шарттарда өзгеше белгіленбесе, сауда тізілімінен заңдастырылған үзінді көшірме, филиалды (өкілдікті) құратын шетелдік заңды тұлға шет мемлекеттің заңнамасы бойынша заңды тұлға болып табылатынын растайтын шетелдік заңды тұлғаның құрылтай құжаттары немесе басқа да заңдастырылған құжаты, сондай-ақ шетелдік заңды тұлғаның инкорпорация елінде салықтық тіркелуін растайтын құжат қосымша табыс етілуге тиіс, салық тіркеу нөмірін (немесе оның аналогын) көрсете отырып. Филиалды (өкілдікті) құратын шетелдік заңды тұлғаның құжаттары нотариат куәландырған қазақ және орыс тілдеріндегі аудармасымен бірге ұсынылады.
Мемлекеттік кәсіпорын филиалды (өкілдікті) құрған кезде Ұлттық банктің не мемлекеттік мүлікті басқару жөніндегі уәкілетті органның (жергілікті атқарушы органның) филиалды (өкілдікті) құруға келісімін растайтын құжат қосымша ұсынылады.
Акционерлік қоғамдардың филиалдары (өкілдіктері) үшін заңды тұлға бекіткен қазақ және орыс тілдеріндегі филиал (өкілдік) туралы ереже, жарғы (ереже) және заңды тұлғаның филиал (өкілдік) басшысына берілген сенімхаты қосымша қоса беріледі.
Шағын кәсіпкерлік субъектісіне жататын заңды тұлғаны мемлекеттік тіркеудің хабарлама жасау тәртібі
Шағын кәсіпкерлік субъектісіне жататын заңды тұлғаны мемлекеттік тіркеу үшін тіркеуші органға құрылтайшы (құрылтайшылар) Қазақстан Республикасының Әділет министрлігі белгілеген нысан бойынша кәсіпкерлік қызметті жүзеге асырудың басталғаны туралы хабарлама береді.
Шағын кәсіпкерлік субъектісіне жататын заңды тұлғаны мемлекеттік тіркеу "электрондық үкіметтің"веб-порталында толтырылатын электрондық хабарлама беру арқылы жүзеге асырылуы мүмкін.
Шағын кәсіпкерлік субъектілеріне жататын заңды тұлғалардың, олардың филиалдары мен өкілдіктерінің жарғылары (ережелері) мемлекеттік тіркеу процесінде ұсынылмайды.
"Сәйкестендіру нөмірлерінің ұлттық тізілімдері туралы" Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес сәйкестендіру нөмірлері жоқ адамдарды қоспағанда, шетел қатысатын шағын кәсіпкерлік субъектілеріне жататын заңды тұлғаларды мемлекеттік тіркеу шағын кәсіпкерлік субъектілеріне жататын Қазақстан Республикасының заңды тұлғаларын тіркеу үшін белгіленген тәртіппен жүргізіледі. Егер Қазақстан Республикасы ратификациялаған халықаралық шарттарда өзгеше белгіленбесе, олар қосымша ұсынылуға тиіс:
құрылтайшы - шетелдік заңды тұлға шет мемлекеттің заңнамасы бойынша заңды тұлға болып табылатынын куәландыратын, қазақ және орыс тілдеріне нотариалды куәландырылған аудармасы бар сауда тізілімінен заңдастырылған үзінді көшірменің немесе басқа заңдастырылған құжаттың көшірмесі;
нотариат куәландырған қазақ және орыс тілдеріндегі аудармасымен бірге шетелдік құрылтайшының паспортының көшірмесі немесе жеке басын куәландыратын басқа да құжат қоса беріледі.
Ақмола облысы Әділет департаменті
Тіркеу қызметі саласындағы әдістемелік қамтамыз ету
және бақылау бөлімі