Мемлекеттік сатып алулар

Мемлекеттік сатып алу – бұл Қазақстан Республикасының резидент .стеріне қызмет көрсетуге байланысты кірістерді қоспағанда, тапсырыс берушілердің тауарларды, жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді бюджет қаражаты және (немесе) өз кірістері есебінен толық немесе ішінара сатып алуы.

(Мемлекеттік сатып алу туралы Заңның 2-бабының 14-тармағы) Мемлекеттік сатып алу туралы Заңның 4-бабында атап өтілгендей, Мемлекеттік сатып алуды жүзеге асыру қағидаттарға негізделеді:

1) Мемлекеттік сатып алу үшін пайдаланылатын ақшаны оңтайлы және тиімді жұмсау;

2) Осы Заңда көзделген жағдайларды қоспағанда, әлеуетті өнім берушілерге мемлекеттік сатып алуды өткізу рәсіміне қатысу үшін тең мүмкіндіктер беру;

3) әлеуетті өнім берушілер арасындағы адал бәсекелестік;

4) мемлекеттік сатып алу процесінің ашықтығы мен ашықтығы;

5) отандық тауар өндірушілерге, сондай-ақ жұмыстар мен көрсетілетін қызметтерді отандық жеткізушілерге бұл Қазақстан Республикасы ратификациялаған халықаралық шарттарға қайшы келмейтін шамада қолдау көрсету;

6) мемлекеттік сатып алуға қатысушылардың жауапкершілігі;

7) сыбайлас жемқорлық көріністеріне жол бермеу;

8) инновациялық және жоғары технологиялық тауарларды, жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді сатып алу;

9) сатып алынатын тауарлардағы зияткерлік меншік объектілеріне құқықтардың сақталуын қамтамасыз етеді.

Мемлекеттік сатып алу процесі мыналарды қамтиды:

1)Мемлекеттік сатып алудың жылдық жоспарын (мемлекеттік сатып алудың алдын ала жылдық жоспарын) әзірлеу және бекіту;

2) Өнім берушіні таңдау және онымен Мемлекеттік сатып алу туралы шарт жасасу;

3) мемлекеттік сатып алу туралы шарттың орындалуы.

Мемлекеттік сатып алу туралы Заңның 13-бабына сәйкес мемлекеттік сатып алу мынадай тәсілдердің бірімен жүзеге асырылады:

1) Конкурс (ашық конкурс, алдын ала біліктілік іріктеумен конкурс, Екі кезеңдік рәсімдерді пайдалана отырып конкурс);

2) аукциондарда;

3) Баға ұсыныстарын сұрату;

4) бір көзден;

5) тауар биржалары арқылы.

Тапсырыс беруші

Мемлекеттік сатып алуды жүзеге асыру тәсілін уәкілетті орган айқындайтын тауарлардың, жұмыстардың, көрсетілетін қызметтердің тізбесін қоспағанда, осы Заңға сәйкес мемлекеттік сатып алуды жүзеге асыру тәсілін айқындайды. Мемлекеттік сатып алу туралы заңда көзделген жағдайларды қоспағанда, мемлекеттік сатып алу веб-порталында жүзеге асырылады. Тапсырыс беруші мұндай мемлекеттік сатып алуды Тапсырыс берушінің атынан тікелей тапсырыс берушінің филиалы (өкілдігі) жүзеге асырған жағдайда, оның филиалының (өкілдігінің) қызметін қамтамасыз ету үшін қажетті тауарлардың, жұмыстардың, көрсетілетін қызметтердің жылдық көлемдерін негізге ала отырып, Мемлекеттік сатып алуды жүзеге асыру тәсілін айқындауға құқылы.

"Мемлекеттік сатып алу туралы" Заң, мемлекеттік сатып алу туралы заңда көзделген жағдайларды қоспағанда, Тапсырыс беруші мен өнім беруші арасында Мемлекеттік сатып алу веб-порталы арқылы жасалған, электрондық цифрлық қолтаңбалармен куәландырылған азаматтық-құқықтық шарт ретінде мемлекеттік сатып алу туралы шартты айқындайды. Бекітілген рәсімге сәйкес конкурс, Аукцион, баға ұсыныстарын сұрату тәсілімен мемлекеттік сатып алу туралы шарт жасасу тәртібі. Мемлекеттік сатып алу туралы Заңның 5-бабына сәйкес мемлекеттік сатып алу рәсімі мыналарды қамтиды:

1)Мемлекеттік сатып алудың жылдық жоспарын (мемлекеттік сатып алудың алдын ала жылдық жоспарын) әзірлеу және бекіту;

2) Өнім берушіні таңдау және онымен Мемлекеттік сатып алу туралы шарт жасасу;

3) мемлекеттік сатып алу туралы шарттың орындалуы.

Шарттардың үлгілік нысандары

Шарттар жасасу рәсімін біріздендіру мақсатында заң шығарушы тауарларды, жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді сатып алуға арналған мемлекеттік сатып алу туралы үлгілік шарттардың мынадай жобаларын әзірледі: тауарларды мемлекеттік сатып алу туралы үлгілік шарт құрылыс саласындағы жұмыстарды мемлекеттік сатып алу туралы үлгілік шарт (құрылыс-монтаж жұмыстары) жобалау-сметалық құжаттаманы (техникалық-экономикалық негіздемені)әзірлеу жөніндегі жұмыстарды мемлекеттік сатып алу туралы үлгілік шарт құрылысқа байланысты емес жұмыстарды мемлекеттік сатып алу туралы үлгілік шарт көрсетілетін қызметтерді мемлекеттік сатып алу туралы үлгілік шарт. ҚР бейрезидентімен Мемлекеттік сатып алу туралы шарт жасасу кезінде мемлекеттік сатып алу туралы шартты өзі ұсынған нысанда қағаз жеткізгіште, бірақ ҚР заңнамасының талаптарын ескере отырып ресімдеуге жол беріледі.

Мемлекеттік сатып алу туралы шарттың жобасына өзгерістер енгізу Мемлекеттік сатып алу туралы шарттың жобасына өнім берушіні таңдау үшін негіз болған сапаның және басқа да талаптардың өзгермеуі шартымен өзгерістер енгізуге мынадай өзара байланысты шарттар сақталған кезде жол беріледі:

Мемлекеттік сатып алу туралы шарттың жобасына өзгерістер енгізуге Тараптардың бірі конкурс (аукцион)тәсілімен мемлекеттік сатып алу қорытындылары туралы хаттамаға қол қойылған күннен бастап 5 жұмыс күнінен кешіктірмей бастамашылық жасады;

Мемлекеттік сатып алу туралы шарт жобасының сомасын азайту бөлігінде өзгеріс енгізуге жол беріледі;

Мемлекеттік сатып алу туралы шарт жобасының сомасын азайту бөлігінде өзгеріс енгізу туралы шешім Тараптардың өзара келісімі бойынша қабылданды;

егер жеңімпаз болып айқындалған әлеуетті өнім беруші

Мемлекеттік сатып алу туралы шарт жасасудан жалтарған жағдайда, екінші орын алған әлеуетті өнім берушіге жіберілетін мемлекеттік сатып алу туралы шарттың орындалу мерзімін бес жұмыс күніне ұлғайту бөлігінде мемлекеттік сатып алу туралы шарттың жобасына өзгеріс енгізу.

Жоғарыда көзделген талаптарды сақтамай, мемлекеттік сатып алу туралы шарттың жобасына өзгерістер енгізуге жол берілмейді.

Мемлекеттік сатып алу туралы шартқа қол қою Жеңімпаз конкурс, аукцион тәсілімен мемлекеттік сатып алу қорытындылары туралы хаттамада айқындалады. Тапсырыс беруші конкурс, аукцион тәсілімен мемлекеттік сатып алу қорытындылары туралы хаттамаға шағымдану мерзімі өткен күннен бастап бір жұмыс күні ішінде не баға ұсыныстарын сұрату тәсілімен мемлекеттік сатып алу жеңімпазы айқындалған күннен бастап веб-портал арқылы жеңімпазға шартқа қол қоятын тұлға және шартты ресімдеу үшін өнім берушінің деректемелері туралы мәліметтерге сұрау салуды жібереді. Осыған сәйкес жеңімпаз сұрау салуды алған күннен бастап 3 жұмыс күні ішінде шартқа қол қоятын тұлға туралы мәліметтерді және өнім берушінің деректемелерін толтырады және растайды. Құзыреттері заңды тұлғаның жарғысында айқындалатын ұйымның (атқарушы органның) бірінші басшысы мемлекеттік сатып алу туралы шартқа қол қоюға құқылы.

Мемлекеттік кәсіпорынның басшысы болмаған жағдайда, директордың орынбасары, егер бұл оның құзыретіне қатысты болса, мемлекеттік сатып алу туралы шартқа қол қоюға құқылы, өйткені "Мемлекеттік мүлік туралы" Заңның 139-бабының 8-тармағына сәйкес мемлекеттік кәсіпорын басшысының орынбасарлары мен басқа да басшы қызметкерлерінің құзыретін басшы белгілейді. Сұрау салуға жауап болмаған жағдайда Тапсырыс беруші веб-порталда орналастырылған әлеуетті өнім берушінің тіркеу деректеріне сәйкес шартқа қол қояды.

Осыдан кейін Тапсырыс беруші 1 жұмыс күнінен кешіктірмей шарттың жобасын қалыптастырады және оны ЭЦҚ-мен куәландырады. Бұдан әрі Тапсырыс беруші жеңімпазға веб-портал арқылы жоғарыда көрсетілген қол қою шартының жобасын жібереді: конкурс (аукцион)тәсілімен мемлекеттік сатып алу қорытындылары туралы хаттамаға шағымдану мерзімі өткен күннен бастап 5 жұмыс күні ішінде; баға ұсыныстарын сұрату тәсілімен мемлекеттік сатып алудың жеңімпазы анықталған күннен бастап 5 жұмыс күні ішінде; өнім берушіні таңдау рәсімдері, оның ішінде мемлекеттік сатып алудың алдын ала жылдық Жоспары шеңберінде жүргізілген қорытындыларға шағымдану рәсімдері тиісті бюджет (даму жоспары, жеке қаржыландыру жоспары) бекітілгенге дейін аяқталған жағдайларда, тиісті бюджет (даму жоспары, жеке қаржыландыру жоспары) бекітілген күннен бастап 5 жұмыс күні ішінде. Өз кезегінде конкурс, Аукцион, баға ұсыныстарын сұрату тәсілімен мемлекеттік сатып алудың жеңімпазы Шарттың жобасын қоса бере отырып, веб-порталда хабарлама келіп түскен күннен бастап 3 жұмыс күні ішінде шарттың жобасын ЭЦҚ арқылы куәландырады.

Уәкілетті орган пп-ға сәйкес шешім қабылдаған кезде шарт жасалуы мүмкін емес.6) мемлекеттік сатып алу туралы Заңның 16-бабы, Мемлекеттік сатып алуды ұйымдастырушының, мемлекеттік сатып алуды бірыңғай ұйымдастырушының, Тапсырыс берушінің және конкурстық комиссияның (аукциондық комиссияның) ҚР Мемлекеттік сатып алу туралы заңнамасын бұза отырып қабылданған шешімдерінің күшін жою туралы не мемлекеттік сатып алу туралы шарттар жасалғанға дейін мемлекеттік сатып алуды жою туралы.

Оның ішінде Тапсырыс беруші, ұйымдастырушы, Бірыңғай ұйымдастырушы уәкілетті органның осындай шешіміне шағымданған кезеңде. Шарт күшіне енген кезде Мемлекеттік сатып алу туралы шарт Тапсырыс беруші мен өнім беруші қол қойғаннан кейін күшіне енеді. Веб-порталда қазынашылық органдарында тіркелуге жатпайтын мемлекеттік сатып алу туралы шарттың мәртебесі өнім беруші оған қол қойғаннан кейін "қол қойылған" мәртебесіне өзгереді.

Егер мемлекеттік сатып алу туралы шарт тіркелуге жататын болса, ол ҚР заңнамасына сәйкес тіркелгеннен кейін күшіне енеді. Мемлекеттік мекемелердің азаматтық-құқықтық мәмілелері, оның ішінде мемлекеттік сатып алу туралы шарттар олар бюджетті атқару жөніндегі орталық уәкілетті органның аумақтық бөлімшелерінде міндетті тіркелгеннен кейін күшіне енеді. Азаматтық-құқықтық мәмілені тіркеу туралы растайтын құжат шартты тіркеу туралы хабарлама болып табылады.