Қазақстан Республикасының «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы» заңының 22-бабына сәйкес, сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес барлық мемлекеттік органдар, ұйымдар, квазимемлекеттік сектор субъектілері және лауазымды тұлғалар өз құзыреті шегінде жүргізуге міндетті.
Сыбайлас жемқорлықтың ең сипаттамалы, қауіпті және кең таралған көріністерінің бірі — парақорлық болып табылады. ҚР ҚК парақорлыққа байланысты негізгі үш қылмыс түрін қарастырады:
- пара алу (364-бап);
- пара беру (365-бап);
- парақорлыққа делдал болу (366-бап).
Парақорлық мынадай түрде көрініс табады:
1 - ақша, соның ішінде валюта, банктік чектер мен бағалы қағаздар, бағалы металдар мен тастардан жасалған бұйымдар, автокөліктер, азық-түлік, бейнетехника, тұрмыстық техникалар және басқа да тауарлар, пәтерлер, саяжайлар, демалыс үйлері, гараждар, жер телімдері және басқа да жылжымайтын мүлік.
2 - емдеу, жөндеу және құрылыс жұмыстары, санаторий және туристік жолдамалар, шетелге саяхат, тегін немесе төмендетілген бағамен демалыстар мен басқа да шығындарды төлеу.
3 - банктік несие алу немесе жоқ қарызды өтеу түрінде, төмендетілген бағамен сатып алынған тауарларды төлеу, жоғары бағамен сатып алынған тауарларды сатып алу, парақорға немесе оның туыстарына, достарына жалақы төлеу үшін жалған еңбек келісім-шарттарын жасау, жеңілдетілген кредит алу және т.б.
Пара ұсынысы немесе пара талап ету жағдайында сақтық шаралары:
- өте сақ болу, сыпайы және жалпақшешейлік танытпау, пара берушінің (пара талап етушінің) ұсынысын қабылдау немесе одан бас тарту туралы асығыс пікірлер айтпау;
- ұсынылған шарттарды (сомалар мөлшері, тауар атаулары мен қызмет түрлері, параны беру мерзімдері мен тәсілдері, параны беру формасы, мәселені шешу тәртібі) мұқият тыңдап, дәл запомнить;
- пара беру уақыты мен орнын кейінге қалдырып, келесі кездесуге жақсы таныс орынды ұсыну;
- әңгімеде бастаманы өзіңізге алмау, пара алушы (пара беруші) көп ақпарат беруіне мүмкіндік жасау;
- диктофон болса, пара ұсыну немесе талап ету жағдайларын жасырын жазуға тырысу.
Пара ұсынысы немесе талап ету фактісінен кейінгі әрекеттер:
1 Ұлттық қауіпсіздік органдарына, прокуратураға немесе сыбайлас жемқорлыққа қарсы қызметке хабарлау.
2 Егер пара ұсынысы немесе талап ету жергілікті әкімшілік, құқық қорғау немесе арнайы органдардың өкілдерінен болса, осы органдардың өз қауіпсіздік бөлімшелеріне жүгіну.
3 Хабарлауды қай органға жіберсеңіз, соның басшысымен қабылдауға бару.
4 Пара ұсынысы немесе талап ету фактісін көрсететін өтініш жазу, онда нақты кімнің (тегі, аты, әкесінің аты, лауазымы, мекеме) сізге пара ұсынғаны немесе талап еткені көрсетілуі тиіс.