Ақпарат
Абай облысында дене шынықтыру мен спортты дамыту туралы
Халықты жаппай жұмыспен қамту үшін спорт ғимараттарының қолжетімділігін кеңейту жөніндегі шараларды іске асыру мақсатында Абай облысында спорттық инфрақұрылым табысты дамуда. 1241 спорт ғимараты жұмыс істейді, оның ішінде: 7 стадион, 17 спорт кешені, 10 жүзу бассейні, 358 спорт залы, 2 спорт манежі, 11 атқыштар тирі, 3 теннис корты, 714 жазықтық ғимарат, 103 хоккей корты, 9 ипподром, 7 кіріктірілген спорт залы, оның ішінде 865 бірлік спорт ғимараты ауылдық жерлер. Облыстың спорт объектілері мақсаты бойынша жұмыс істейді.
Абай облысында дене шынықтыру-сауықтыру кешенінің 3 бірлігі (Қайнар ауылы, Ақсуат ауылы, Шүлбі ауылы (өз қаражаты)), 1 бірлік спорт модулі (Бородулиха ауылы) және 1 бірлік жүзу бассейні (Көкпекті ауылы) салынуда. Оның ішінде "Ауыл - ел бесігі" жобасы аясында: 2 ФОКа (Қайнар және Ақсуат ауылдары) және 1 жүзу бассейні (Көкпекті ауылы).
2023 жылы "Ауыл - ел бесігі" жобасы аясында облыста жалпы сомасы 1441,6 млн.теңгеге 3 жоба іске асырылуда, оның ішінде Абай ауданы Көкбай ауылының, Үржар ауданы Таскескен ауылының спорт модулін салу, Ақсуат ауылының орталық стадионын қайта жаңарту.
Қолда бар спорт ғимараттарының 69,9% - ы білім беру мекемелерінің қарауында, 4,8% - ы спорт мектептерінің қарауында, 25,3%-ы дене шынықтыру-спорт мақсатындағы (шаруашылық жүргізуші субъектілердің қарауында (КМҚК, КМК, АҚ, ЖШС және ЖК).
Азаматтарды дене шынықтыру және спортпен қамту 2021 жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 38% - ға немесе 21455 адамға өсті.
Облыста 827 дене шынықтыру және спорт ұжымы жұмыс істейді, оның ішінде:
- 303 жалпы білім беретін мектепте оқушылар контингенті 2022 жылы 99907 адамды құрады, оның ішінде спорт секцияларында 51,5 мың бала немесе 51,5 %, оның ішінде ауылда 27,2 мың бала айналысады;
- Облыстың 37 колледжінде 2022 жылы 21 000 адам оқиды, оның 38% - ы спортпен шұғылданады немесе 7 980-і спортпен шұғылданады.
- Облыстың 3 жоғары оқу орнында жалпы контингенті 17 703 студент дене шынықтыру және спортпен шұғылданады, оның ішінде спортпен және дене шынықтырумен айналысатын 6 550 студент немесе 37 %.
Облыста халықты дене шынықтыру және спортпен жүйелі түрде айналысуға тарту, дене шынықтыру-сауықтыру және спорттық қызметті ұйымдастыру және өткізу үшін 1736 штаттық қызметкер, оның ішінде ауылда – 911 адам жұмыс жүргізеді, оның ішінде:
- 30 штаттық бірлік әдіскер және 2 бірлік спорт нұсқаушысы, оның ішінде ауылдық жерлерде 16 әдіскер және 2 нұсқаушы;
- спорт түрлері бойынша жаттықтырушылар саны спорт түрлері бойынша 451 жаттықтырушыны, оның ішінде ауылда 225 жаттықтырушыны құрайды,
- жалпы білім беретін мектептерде-998 оқытушы, ауылда-606 оқытушы;
- техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білім беру ұйымдарының оқытушылары-114, 5 ауылда;
- жоғары оқу орындарының оқытушылары-53,
- басқа дене шынықтыру және спорт қызметкерлері-88, ауылда-58 адам.
Дене шынықтыру мен спортты дамыту және насихаттау мақсатында облыстың аудандары мен қалаларында спорт түрлері бойынша спартакиадалар, турнирлер, біріншіліктер өткізіледі. Облыста 2022 жылы 122 763 адамның қатысуымен 1075 іс-шара өткізілді, оның ішінде ауылдық жерлерде 85 413 адамның қатысуымен 862 іс-шара өткізілді.
Абай облысында Ұлттық спорт түрлерімен 29 740 адам немесе дене шынықтырумен және спортпен айналысатындардың жалпы санының 13% айналысады. Жаттықтырушылардың жалпы саны 313 адамды құрады, оның ішінде 73 штаттық. Қазақстан Республикасы Ұлттық құрама командасының тізімінде Абай облысының спортшыларының өкілдігі 12 спортшыны құрайды, оның ішінде: негізгі құрам – 4 адам, жастар – 8 адам.
2022 жылы Абай облысында ұлттық спорт түрлері бойынша келесі жарыстар өткізілді: тоғызқұмалақ, қазақ күресі бойынша облыс чемпионаттары, қазақ күресі бойынша "Жас Барыс" республикалық турниріне іріктеу турнирі, сондай-ақ аудандық және қалалық жарыстар. Абай облысы ұлттық спорт түрлері бойынша келесі нәтижелерді көрсетті:
Тоғызқұмалақ: Исахан Аяна Румынияның Констанца қаласында 20 жасқа дейінгі спортшылар арасындағы Әлем Кубогында алтын жеңіп алды; ҚР Кубогында 1 орын алды.
Қазақ күресі:
- Ахметжанов Әсет Румынияның Констанца қаласында өткен Әлем Кубогында алтын медаль жеңіп алды;
- Мұратбеков Сафуан Румынияның Констанца қаласында өткен Әлем Кубогында алтын медаль жеңіп алды;
- Сарипова Зарина Түркияның Изник қаласында өткен 4 Дүниежүзілік көшпенділер ойындарында алтын медаль, Астана қаласында өткен Әлем чемпионатында алтын медаль, ҚР Чемпионатында алтын медаль жеңіп алды;
- Нысантайқызы Роза ҚР Чемпионатында 1 орын алды;
Дәстүрлі садақ ату: Абай облысының командасы ҚР I чемпионатында жалпы командалық 2 орынға ие болды.
Құсбегілік: Нуман Қайдар І Әлем чемпионатына күміс алды.
3-7 қараша аралығында Абай облысының Үржар ауданында 7 елдің қатысуымен құсбегіліктен І Әлем Чемпионаты өтті.
Ұлттық спорт түрлерін дамыту жалғасуда және Абай облысының дене шынықтыру және спорт басқармасының тұрақты бақылауында. Абай облысының жұмыспен қамтуды үйлестіру және әлеуметтік бағдарламалар басқармасының ақпараты бойынша облыс бойынша мүмкіндігі шектеулі 26 589 адам, оның ішінде 3015 бала (1.11.2022 жылға облыс халқының жалпы санының 4,36%).
Абай облысында дене шынықтырумен және спортпен жүйелі түрде шұғылданатын мүмкіндігі шектеулі адамдардың саны 2421 адамды немесе дене шынықтырумен және спортпен шұғылдануға рұқсат етілген мүгедектер санының 13% -. құрайды.
Абай облысының дене шынықтыру және спорт басқармасы облыс әкімдігінің 2022 жылғы 23 қарашадағы № 84 Қаулысы негізінде "мүмкіндігі шектеулі жандарға арналған спорт клубы"КММ құрды. Спорт клубында спорт түрлері бойынша 10 бөлім бар: жеңіл атлетика, дзюдо, пауэрлифтинг, жүзу, таэквон-до, арбамен билеу, тоғызқұмалақ, дойбы, армрестлинг, мүгедектігі бар спортшыларға арналған футбол, онда 14 жаттықтырушы жұмыс істейді, 190 баланы қамтиды.
Мүмкіндігі шектеулі жандарға арналған спорт клубының тәрбиеленушілері арасында балалардың келесі жетістіктері бар:
- 2023 жылғы 18-20.01.есту қабілеті бұзылған адамдар арасындағы дзюдодан ҚР Чемпионатында Ақтөбе қаласында Абай облысы 17 команданың ішінен 3 жалпы командалық орынға ие болды. Команда құрамында: 1 орын/к 48кг Айым Жетпісбаева, 1 орын/к 57 кг Ләззат Бақтиярова, 3 орын / к 63 кг Серікбек Орынгүл, 3 орын / к 60 кг Рымғали Қуаныш, Слямбек Ата, 3 орын / К 73 кг Асқаров Азамат, 3 орын/100 келіге Тұрғалиев Бауыржан; жаттықтырушы: Тоқтамысова М. Е.
Паралимпиадалық спорт түрлерінен танымал спортшылардың арасында мыналарды атап өтуге болады:
– Хижнякова Ольга-2022 жылы Бразилияда өткен Сурдлимпиада ойындарында жеңіл атлетикадан 2 және 3 орын алды;
– Бақтиярова Ләззат-2022 жылы Бразилияда өткен Сурдлимпиада ойындарында дзю-до бойынша 3 командалық орын алды;
- Москалев Андрей-Александрия қаласында (Египет) соқыр және нашар көретін спортшылар арасында паэурлифтинг пен стендтік пресс бойынша Ibsa 16 Әлем чемпионатында 3 орын алды.
БЖСМ жанындағы барлық спорт нысандары кіру кезінде пандустармен жабдықталған, кіру кезінде көптеген мекемелерде Зағиптар мен нашар көретіндерге арналған тактильді тақтайшалар бар. № 1 БЖСМ-де арнайы жабдықталған дәретхана бар.
2022 жылдың қараша айында Абай облысы әкімдігінің қаулысымен " қысқы спорт түрлері бойынша балалар-жасөспірімдер спорт мектебі "КММ," олимпиадалық спорт түрлері бойынша жоғары спорт шеберлігі мектебі "КММ," олимпиадалық резервті дайындау орталығы "КММ," мүмкіндігі шектеулі жандарға арналған Клуб "КММ," дәрігерлік-дене шынықтыру диспансері "КММ құрылды.
2022 жылы 12 балалар мен жасөспірімдер спорт мектебі жұмыс істеді, онда 13 676 спортшы шұғылданады, облыстық жоғары спорт шеберлігі мектебінде 188 спортшы шұғылданады.
2022 жылдың қорытындысы бойынша Абай облысында олимпиадалық спорт түрлерімен айналысатындар саны 102,6 мың адамды құрады. БЖСМ-де 19 олимпиадалық спорт түрімен 9 954 адам айналысады, жаттықтырушылар саны 403, ЖСШМ-де 10 олимпиадалық спорт түрімен 97 адам айналысады, жаттықтырушылар саны 21.