Тақырыбы: өнеркәсіптік үлгі дегеніміз не?

Өнеркәсіптік үлгіге (бұдан әрі-ӨҮ) бұйымның сыртқы түрін айқындайтын өнеркәсіптік немесе қолөнер кәсібі өндірісі бұйымының көркем-конструкторлық шешімі жатады. Өнеркәсіптік үлгіге, егер ол жаңа, бірегей болып табылса, құқықтық қорғау беріледі.

Егер бұйымның бейнелерінде көрініс тапқан және өнеркәсіптік үлгінің елеулі белгілерінің тізбесінде келтірілген оның маңызды белгілерінің жиынтығы өнеркәсіптік үлгінің басымдығы күніне дейін әлемде жалпыға бірдей қолжетімді болған мәліметтерден белгісіз болса, Қазақстан Республикасының Патенттік Заңына сәйкес ӨҮ жаңа болып табылады. Өнеркәсіптік үлгінің жаңалығын белгілеу кезінде Қазақстан Республикасында ұқсас өнеркәсіптік үлгілерге басқа тұлғалар бұрын берген өтінімдер, сондай-ақ Қазақстан Республикасында патенттелген өнеркәсіптік үлгілер ескеріледі.

Егер оның маңызды белгілері өнім ерекшеліктерінің шығармашылық сипатын анықтаса, түпнұсқа деп танылады. Маңызды белгілерге, атап айтқанда, формасы, конфигурациясы, ою-өрнегі және түстердің үйлесімі жатады, сонымен қатар олар кәсіпкерлік субъектісінің мүдделерін қорғаудың маңызды құралы болып табылады, өйткені сыртқы түрі тұтынушының белгілі бір өнімді таңдауында шешуші фактор болып табылмайды. Әртүрлі өндірушілер шығаратын бір мақсаттағы бұйымдардың техникалық деректері сәйкес келуі мүмкін екенін ескере отырып, олардың сыртқы түріндегі айырмашылықтар өте маңызды болуы мүмкін. Осыған байланысты өнеркәсіптік үлгіге патенттік монополия сатып алу өндірушінің стратегиялық міндеті болып табылады.

Өнеркәсіптік үлгі адам қызметінің кез-келген саласында құрылуы мүмкін, онда сыртқы келбетке ие тауарларды шығару жүзеге асырылады (іс жүзінде бұл кез-келген заттар). Өнеркәсіптік үлгі ретінде қорғалатын шешімдер адам қызметінің әртүрлі аспектілеріне – киімнен бастап күрделі дизайнерлік шешімдерге дейін (мысалы, автомобильдер, қайықтар және т.б.) қатысты болуы мүмкін.

Өнеркәсіптік үлгі объектінің сыртқы түріне жататындығына байланысты әлемде өнеркәсіптік үлгіні анықтау үшін «дизайн» ұғымы жиі қолданылады. Көбінесе өнеркәсіптік үлгі дизайнердің шығармашылық жұмысының нәтижесі болып табылады.