Программа развития местного сообщества Таврического сельского округа Бородулихинского района области Абай

Программа развития местного сообщества

Таврического сельского округа

Бородулихинского района области Абай

По архивным данным: в 1932 году был организован совхоз «Малороссийский» на базе земель и имущества колхозов. В 1936 году от совхоза была произведена отрезка части земель колхозу им. Димитрова и совхоз стал называться «Красный Казахстан».

В 1957 году совхоз был укрупнен за счет присоединения к нему колхоза имени Молотова.

В 1961 году к землепользованию совхоза «Красный Казахстан» было присоединено землепользование и имущество колхоза имени Димитрова, а в 1964 году от совхоза была произведена отрезка земель одного отделения и передача его совхозу «Бородулихинский» Бородулихинского района.

В настоящее время совхоза «Красный Казахстан» не существует, всю территорию бывшего совхоза занимает Таврический сельский округ. Общая земельная площадь – 26667 га.

Центром Таврического сельского округа является село Буркотово.

Село Буркотово расположено в 76 км от районного центра с.Бородулиха, до областного центра 176 км и является центром Таврического сельского округа с численностью населения на 01.12.2023 г. 414 человек (казахи - 16 %, русские - 55%, другие национальности- 29 %), в сравнении с 2022 годом 426 человек (97 %) казахи-16%, русские- 55 % и другие национальности 29 %.

Экономически активное население в 2023 году составляет 228 человек в том числе наёмные 135 человек, самозанятые -90 человек и безработные -3 человека, в 2022 году экономически активное население 196 человек, в том числе наёмные 116 человек, самозанятые-79 человек и безработные-1 человек (97%).

Количество дворов в округе 152 , в 2022 году 156 дворов (97 %) .Площадь земли населенных пунктов округа -4942 га, в том числе под постройками 53,02га, пашни 4888,98 га .

Село Буркотово является опорным населенным пунктом, количество дворов- 101. Общая площадь села 35 га.

В радиусе 15 км от с.Буркотово расположен 1населенный пункт с. Сахновка. Данное село тесно связано с с.Буркотово, так как здесь находятся государственные учреждения ГУ «Аппарат акима Таврического сельского округа», СОШ с.Буркотово с 11- летним образованием, объекты малого предпринимательства, сельский клуб с . Буркотово, ветпункт, ФАП и офис ТОО «Буркотовское».

Сельское хозяйство и малое предпринимательство: Количество зарегистрированных предприятий малого бизнеса 4 магазина , ТОО- 9 и КХ – 17. Площадь сельхозугодий составляет 26667 га, в том числе 19203,3 га –пашни, 5937,1 га пастбища и 1526 га –сенокосы. В округе зарегистрированы 25 крестьянских хозяйств.

Основной экономической специализацией села является сельское хозяйство, которое представлено преимущественно растениеводством - выращивание зернобобовых и масляничных культур и мясомолочным производством.

Основная доля в сельскохозяйственном производстве является выращивание зернобобовых и масляничных культур, далее мясо и молочнокислая продукция реализуется населением путем продажи в г.Семей, п.Жезкент и в г.Шемонаиха. В сельском округе сельхозпроизводителями произведено в 2023 г:88810 ц. зерна в сравнении с 2022 годом – 102 % . Масляничная культура представлена подсолнечником в 2023 году 74331 ц, в сравнении с 2022 годом 106 %.

Произведено мясомолочной продукции населением в 2023 г. мяса-1212 ц.,в сравнении с 2022 годом – 95%, молока- 2110 ц. с 2022 годом- 100 % и яиц- 245 тысяч штук с 2022 годом- 100 %.

Поголовье скота в 2023 году: КРС–516 голов, в 2022 году 521 голов (99%),в том числе коров 341 головы, в 2022 году 370 голов(92 %).

овцы и козы- 521 голов , в 2022 году 620 голов (84 %),

свиньи 131 голов ,в 2022 году 132 голов (99 %) ,

лошади 106 голов , в 2022 году 92 голов (115 %),

птицы 1920 голов, в 2022 году 1893 голов (91 %).

Среднемесячная зарплата составляет 67000 тенге, в 2022 году 66500 (104%).

Основными факторами, ограничивающими экономическое развитие Таврического сельского округа являются:

Нерентабельность мясного и молочного производства - существенным ограничением являются низкие закупочные цены на мясо и молоко, отсутствие доступа к рынкам сбыта, наличие значительного количества посредников. Наиболее доступным рынком сбыта продукции без посредников являются проводимые областные и районные ярмарки выходного дня.
Существенный дефицит кадров в отрасли сельское хозяйство – невысокий уровень заработной платы, некомфортные условия проживания не способствуют притоку кадров в отрасль. Кроме того, отрицательным фактором является нежелание молодежи идти на работу в сельское хозяйство.
Отсутствие ассоциаций фермеров, производителей животноводческой продукции, что препятствует совместному выходу сельхозпроизводителей сельского округа на рынки. Отсутствие ассоциаций обусловлено низким кредитом доверия между сельхозпроизводителями, неудачным опытом объединения в кредитные товарищества.
Недостаток информации у сельхозпроизводителей по перспективным рынкам сбыта продукции, недостаток поддержки по организации сбыта продукции.
Отсутствие зернохранилища, что не позволяет распределять продажу урожая в течении года, а также влияет на цену продукции.
Сложности с кредитованием вследствие низкой оценки залога (нежеланием принимать в залог) в сельской местности банковскими институтами.

Перспективами развития экономики сельского округа являются

Развитие мясомолочного животноводства.
Развитие производств по глубокой переработке мяса и молока, что будет способствовать рентабельности мясного и молочного животноводства
Организация инфраструктуры хранения в частности зернохранилища, что позволит реализовывать продукцию круглогодично, также будет способствовать сдерживанию цен, планированию урожая.
Организация ассоциаций производителей продукции
Содействие выходу на рынки других областей
Привлечение кадров в сферу АПК, в том числе выпускников сельскохозяйственного колледжа и университета

Ограничивающим фактором мясомолочного производства является низкая рентабельность (низкая закупочная стоимость мяса и молочнокислых продуктов, дороговизна кормов, неполная доступность рынков сбыта).

В сфере растениеводства в сельском округе развито производство зернобобовых и масленичных культур. Увеличение пахотных сельскохозяйственных земель в округе составило в 2023 году 20924,4 га , а в сравнении с 2022 году 25641,5 га – на 18 %. Также в округе постоянно ведется работа с предпринимателями и главами крестьянских хозяйств по вопросам развития предпринимательства, сельского хозяйства, оказывается всевозможная помощь. Начинающим предпринимателям так же оказывается консультационная помощь и помощь в оформлении документов.

SWOT-анализ

Сильные стороны	Слабые стороны
В сельском округе производится качественная сельскохозяйственная продукция	Отсутствуют каналы сбыта
В округе хорошие природные условия (качественная земля с высоким баллом бонитета) Диверсифицированное сельское хозяйство ( зерновые , масленичные культуры , молочное и мясное животноводство)	Дефицит профильных кадров в сельском хозяйстве Отсутствует логистика по закупу сырья , поставке оборудования , сбыту продукции)
Экологически чистая продукция	Зона рискованного земледелия
Потенциал для развития всех направлений сельского хозяйства	Высокая затратность производства продукции. Отсутствие ассоциации производителей продукции , которые бы занимались сбытом продукции.

Здравоохранение: В округе имеется два ФАПа. Численность медперсонала округа 3 человека и на душу населения составляет 1 человек на 200 человек , в 2022 году 1 человек на 263 человека (76 %).Случаев младенческой и материнской смертности нет , заболеваемости туберкулёзом нет.

Образование: В округе 2 школы (средняя полная школа № 3 с.Буркотово и основная средняя школа с.Сахновка) в 2023 году 56 учащихся и 21 учителей

Охват детей в возрасте от 1 года до 6 лет дошкольным обучением и воспитанием в организациях образования 100% , бесплатным горячим питанием охвачены 17 учащихся с 1 по 4 классы из числа малообеспеченных семей Основными проблемами в данной сфере являются необходимость модернизации оборудования кабинетов и проведение в школы высокоскоростного интернета. Кроме того, в перспективе может появиться проблема обновления кадрового состава и нехватка педагогов. Угрозу функционирования школ несет небольшое понижение рождаемости и отток молодежи, что может привести к закрытию школ.

В 2023 году проведен косметический ремонт по школам. Обновлена крыша в СОШ с. Сахновка, двери и окна на сумму 17 млн. тенге.

Спорт, культура, досуг: Спортивная инфраструктура представлена спортивными кружками на базе школ, к которым имеется свободный доступ. Отсутствует должность инструктор по спорту. В с. Буркотово имеется сельский библиотека, библиотеки есть на базе школ с.Буркотово и в с.Сахновка.

Рынок работы и социальные услуги и обеспечение: Жилищные условия в сельском округе характерны для сельской местности. Большинство жилья это частные дома с печным отоплением, есть центральное водоснабжение, обслуживаемое и состоящее на балансе ПУ «Бельагачский групповой водопровод». В сельском округе низкий уровень безработицы, в 2023 г. официально зарегистрировано 3 человека. 90 человек являются самозанятыми. В округе имеется нехватка рабочих мест для женщин.

Охрану общественного порядка и безопасности осуществляет закрепленный за сельским округом участковый инспектор полиции.

Акимат округа оказывает 3 государственных услуги, «Приобретение прав на земельные участки, которые находятся в государственной собственности, не требующее проведения торгов (конкурсов, аукционов)», «Предоставление земельного участка для строительства объекта в черте населенного пункта», «Выдача решения на изменение целевого назначения земельного участка».

Основные услуги для населения оказываются через центры обслуживания населения, расположенные в с. Бородулиха.

16 семей в сельском округе являются малообеспеченными, назначена безусловная денежная помощь. На территории сельского округа проживают 16 инвалидов. В школах, акимате и сельском клубе установлены пандусы. В округе одна единица социального работника, которая оказывает специальные социальные услуги гражданам, нуждающимся в обслуживании на дому в количестве 4 человека.

Основными проблемами в социальной сфере являются:

Отсутствуют условия для досуга.
Имеется нехватка рабочих мест, особенно для женщин.
Низкая заработная плата.

Перспективы развития социальной инфраструктуры сельского округа:

Улучшение материально-технической базы учреждений культуры и спорта.
Привлечение молодежи в село, создание социальных и бытовых условий.

SWOT-анализ

Сильная сторона	Слабая сторона
Образование
Наличие квалифицированных и высоко мотивированных кадров	Постоянный отток населения
Потенциал школ для увеличения количества учащихся Высокая эффективность обучения, качество знаний Доступное питание	Устаревшая материально техническая база Дефицит молодых специалистов, которые должны приходить на смену уходящим на пенсию педагогам Низкая скорость интернета Капитальный ремонт школы не проводился
Собственное здание школы Проведен ремонт средней школы Имеются хорошие коммуникации и интернет Организовано дополнительное бесплатное образование
Здравоохранение Имеется ФАП в селе Буркотово и с.Сахновка	ФАП нуждается в капитальном ремонте
Укомплектован медицинскими оборудованиями

2 семьи получателей адресной социальной помощи получили денежное пособие на 5 детей. Проведено трудоустройство 2 инвалидов на сезонные работы в ТОО Буркотовское. Постоянно проводится информирование работодателей и жителей округа по бесплатному обучению рабочим профессиям, набор на которую проводился через центр занятости, данная работа продолжена и в этом году.

Инженерная инфраструктура и поддержка:

Сельский населенный пункт Буркотово инженерная инфраструктура сельского округа находится на недостаточно высоком уровне, что характерно в целом для сельской местности.

Водоснабжение и водоотведение: Водоснабжение осуществляет КПУ «Бельагачский групповой водопровод». Все предприятия пользуются водой и имеют приборы учета. К централизованному водоснабжению подключены 100% дворов, что в целом соответствует уровню централизованного водоснабжения по Бородулихинскому району. При этом, сети водоснабжения находятся в отличном состоянии. Централизованная система водоотведения отсутствует, используются септики, которые откачиваются.

Электроснабжение: В сфере электроснабжения острые проблемы отсутствуют. Обслуживание сетей осуществляет Новошульбинский сетевой участок АО «ВК РЭК». Электроснабжение имеют 100% домов. Электросети округа имеют потенциал для подключения новых абонентов, в том числе производственные комплексы. В селе Буркотово освещены 7 улиц, что составляет 50% от общего количества. В селе Сахновка освещены 2 улицы.

Главной проблемой сферы энергоснабжения сельского округа является высокая степень износа электросетевого оборудования вследствие постоянного недофинансирования на протяжении многих лет.

Связь и интернет. В Таврическом сельском округе работает беспроводной стационарный терминал. По состоянию на 2023 г. в округе подключено 106 номеров. При необходимости есть возможность подключения абонентов. Доступ к сети интернет ( Мегалайн) имеют 35 абонента. В с. Буркотово есть сотовый ретранслятор установлеңый в 2019 году.

Транспорт и дороги : Протяженность дорог в сельском округе 50 километров, из них асфальтобетонные – 19 км. Дороги находятся в плохом состоянии. Проведен капитальный ремонт автодорог «Подъезд к с.Буркотово»- 23 км на сумму 100061000 тенге и «Подъезд к с.Сахновка»- 9 км. требуется ремонт дороги. Зимнее содержание дорог районного значения и внутрипоселковых дорог обслуживаются ТОО «Буркотовское» и ТОО «ВостокAgroGroup».

Экология: Экология сельского округа является благополучной, отсутствуют исторические источники загрязнения, нет экологически опасных производств. В селе Буркотово имеется типовой скотомогильник- яма Беккари и полигон ТБО. Основной угрозой безопасности экологии являются отсутствие централизованного вывоза мусора.

Вывоз мусора и навоза: Централизованной системы по вывозу мусора отсутствует в округе. Вывоз мусора осуществляется самовывозом или крупными сельхозформированиями как ТОО «Буркотовское» и ТОО «ВостокAgroGroup» по согласованной оплате с населением и юридическими лицами.

SWOT-анализ

Сильная сторона	Слабая сторона
Водоснабжение и водоотведение
В округе работает специалист КПУ «Бельагачиского группового водопровода» ,обслуживающий локальный водопровод в с.Буркотово	Несоответствие тарифов с затратами.
100% жителей имеют централизованное водоснабжение
Электроснабжение
Есть свой сетевой участок РЭК . 50% улиц освещены	Изношенность ЛЭП. 50 % улиц не освещены
Связь
80 % доступ к интернету . телефону и ТВ для новых абонентов	Нет высокоскоростных линий связи
Транспортная доступность и дороги
Средства КСН позволяют содержать внутрипоселковые дороги и улицы, обслуживание уличного освещения и буртовку полигона ТБО	Плохое качество дорог в сельском округе. Средства КСН поступают во второй половине года.

Стратегическая часть

3.1 Видение

Таврический сельский округ является одним из центров производства экологически чистой продукции в области Абай с хорошо известными брендами крестьянских хозяйств и ТОО. Организация полного цикла изготовления продукции от производства до переработки и доставки до потребителя. Высокие доходы будут мотивировать молодежь специализироваться в сельском хозяйстве. Малый бизнес обеспечивает все основные потребности населения и получает поддержку со стороны местных государственных органов для расширения. Учреждения образования, здравоохранения имеют все необходимое оборудование, полный штат специалистов. Качество услуг образования, здравоохранения соответствует требуемым стандартам. Улучшение качества жизни способствует снижению оттока населения и привлечения молодых кадров в сельский округ. Округ имеет 60% охват качественным водоснабжением, используются экологически безопасные способы водоотведения, бесперебойного снабжения электроэнергией, благоустроенных и озелененных улиц, имеется полигон ТБО.

3.2 Цели и приоритетные направления

3.2.1 Экономика и сельское хозяйство

Стратегическая цель 1: Дальнейший рост экономики в Таврическом сельском округе, развитие предприятий сельского хозяйства, перерабатывающей промышленности, малого и среднего бизнеса, за счёт привлечения внешних инвестиций и мобилизации внутренних резервов. Стратегическая цель будет достигаться за счет повышения эффективности сельского хозяйства, диверсификацию экономики сельского округа, повышение доли малого и среднего бизнеса, роста благосостояния населения через увеличение занятости населения. Проведенный анализ текущего уровня развития сельского хозяйства округа свидетельствует о имеющемся достаточном потенциале для его развития, высокой степенью диверсификации. Однако эффективность его развития снижают отсутствующие логистические схемы приобретения необходимого сырья (корма, удобрения, техника и др.) и сбыта готовой продукции, имеется недостаток производства продукции с высокой добавленной стоимостью. В связи с этим для роста экономики будут развиваться проекты строительству молочно-товарных ферм, а также реконструкции и строительству животноводческих помещений. Поддержка растениеводства будет направлена на развитие перерабатывающего производства для выпуска продукции с добавленной стоимостью. Кроме того будет проводиться работа по повышению квалификации фермеров, занятых в растениеводстве, обучению их новым технологиям в производстве продукции. Поддержка развития малого и среднего бизнеса будет осуществлять в сфере услуг, прежде всего в развитии придорожного бизнеса. Акиматом будет оказываться помощь в предоставлении земельных участков, оказании содействия в получении финансирования по программам государственной поддержке, а также привлечении частных инвестиций. Важным направлением поддержки развития малого и среднего бизнеса станет оказание содействия в обучении начинающих предпринимателей основам бизнеса, бухгалтера учета и др .

Приоритетное направление 1. Развитие сельского хозяйства.

Задачи:

развитие мясного и молочного скотоводства, за счёт реализации инвестиционных проектов и увеличения поголовья скота;
развитие растениеводства на основе обновления машинно-тракторного парка, соблюдения технологий и повышения плодородия земель;
создание благоприятных условий для развития существующих, строительства новых перерабатывающих предприятий;
внедрение новых прогрессивных технологий в АПК, оснащение производства современным оборудованием и высоко производственной техникой;
развитие системы ветеринарной и фито-санитарной безопасности.

Индикаторы достижения приоритетного направления:

рост объемов производства молока в округе на 100%;
доля обновленной сельскохозяйственной технике от общего количества с/х в округе в 80 %;
доля мясных изделий, произведенных в округе на рынке;
рост объемов мяса 150 %; · доля продукции (масла и круп), произведенной в сельском округе;
рост производительности в сельском хозяйстве округа;
рост объемов произведенной продукции в сельском хозяйстве округа на 50%.

Приоритетное направление 2. Развитие малого предпринимательства и повышение деловой активности населения.

Задачи: · стимулирование инициативы предпринимателей и развитие малого бизнеса;

использование потенциала и развитие различных видов сервиса: техобслуживание, питание, торговля;
содействие в реализации продукции
обучение новых и действующих предпринимателей.

Индикаторы достижения приоритетного направления:

рост предприятий МСБ и занятых в нем на 10-15%.

3.2.2 Социальная инфраструктура и услуги

Стратегическая цель 2. Развитие социальной сферы сельского округа, удовлетворяющей основные социальные потребности населения.

Стратегическая цель 2 будет достигаться за счет улучшения сферы образования (школьного и дошкольного), повышения качества и доступности здравоохранения, а также обеспечение условий для развития сфер культуры, спорта, досуга, повышению качества оказываемых социальных услуг.

Проведенный анализ текущего состояния развития социальной сферы сельского округа показал, что основные проблемы сосредоточены на непривлекательных бытовых условиях для жизни населения, оттоку населения, низкой материально-технической базе культуры и спорта, а также нехватке рабочих мест.

В этой связи усилия по развитию социальной сферы будут направлены на улучшение качества жизни в сельском округе, созданию возможностей для реализации потенциала населения. Несмотря на то, что в сфере образования нет острых проблем, необходимо предпринимать усилия по сохранению и развитию образовательной системы, отвечающей существующим стандартам, а также обновление материально-технической базы, привлечению молодых специалистов. Для этого будут поддерживаться проекты, направленные на ремонт и модернизацию здания школы, приобретение нового оборудования, привлечения молодых специалистов. Поддержка в сфере здравоохранения направлена на улучшение материально-технической базы, улучшение финансирования данной сферы. Для этого будут использоваться как меры государственной поддержки, так и собственные средства сельского округа. Поддержка сферы культуры, спорта, досуга в сельском округе будут направлены на улучшение материально-технической базы, снижение кадрового дефицита и формирование пула меценатов данной сферы. Основным направлением поддержки социальных услуг станет организация услуг по организации досуга уязвимых групп (молодежи, женщин и пенсионеров).

Приоритетное направление 1. Дальнейшее развитие образовательной системы сельского округа через повышение качества услуг школьного образования и дошкольного воспитания.

Задачи: · сохранение и развитие образовательной системы, отвечающей современным требованиям; · укрепление материально-технической базы организаций образования; · обеспечение полного штата специалистов; · повышение доступности качественного образования. Индикаторы достижения приоритетного направления: · удовлетворение условиями обучения повышено на 50%; · сохранение качества образования и выпуск конкурентоспособных выпускников.

Приоритетное направление 2. Сохранение и укрепление здоровья населения, создание условий и формирование мотивации для ведения здорового образа жизни Задачи: · гарантированное обеспечение населения качественной медицинской помощью; · формирование здорового образа жизни; · снижение риска воздействия неблагоприятных факторов внешней среды; · повышение квалификации медицинских работников; · улучшение лекарственного обеспечения населения сельского округа в амбулаторных условиях; · проведение профилактических мероприятий; · организация обязательного медицинского страхования. Индикаторы достижения приоритетного направления: · снижение заболеваемости среди целевых групп на 5% в год и снижение госпитализации по сравнению с предыдущим годом; · Снижение смертности и роста хронических заболеваний в % по сравнению с предыдущим годом;

Приоритетное направление 3. Развитие культуры и спорта Задачи: · создание условий для организации досуга и обеспечение жителей сельского округа услугами культуры; · совершенствование библиотечного обслуживания населения; · обеспечение доступа населения к историко-краеведческой информации; · создание условий для развития физической культуры и спорта в сельском округе; · совершенствование форм и методов работы с молодежью, формирование устойчивого интереса к нравственному совершенствованию и здоровому образу жизни. Индикаторы достижения приоритетного направления: · улучшение МТБ сферы культуры сельского округа на 20%; · обновление библиотечного фонда на 50%; · увеличение количества мероприятий, в которых приняло участие местное население в % по отношению к предыдущему году. Приоритетное направление 4. Развитие социальных услуг Задачи: · использование имеющегося потенциала для повышения качества услуг в сельском округе через организацию услуг досуга для уязвимых групп. Индикаторы достижения приоритетного направления 4: · охват услугами досуга молодежи, женщин и пенсионеров не менее 60%.

3.2.3 Инженерно-транспортная инфраструктура.

Стратегическая цель 3. Создание условий для повышения качества жизни населения и осуществления коммерческой деятельности.

Текущее состояние инженерно-транспортной инфраструктуры находится на уровне, близком к неудовлетворительному. Существует ряд инфраструктурных ограничений, которые препятствуют развитию малого бизнеса, а также полному обеспечению комфортного проживания жителей сельского округа. Реализация стратегической цели 3 будет достигаться за счет повышения уровня комплексного обустройства сельского округа объектами инженерной инфраструктуры, развитию системы сбора мусора, благоустройству сел округа, реконструкции автомобильных дорог. Данная работа будет проводиться с участием предпринимателей, фермеров, органов местного самоуправления, активных жителей и других заинтересованных сторон. Акимат будет оказывать содействие через использование мер государственной поддержки и собственные средства сельского округа. Наиболее приоритетными будут проекты освещению улиц, прокладке высокоскоростных оптических линий связи, развитию транспортной доступности.

Приоритетное направление 1. Обеспечение населения качественными услугами водоснабжения.

Задачи: · Подключение двух новых скважин к существующей сети с прокладкой 5 км магистрали.

Индикаторы достижения приоритетного направления: · повышение качества услуг и снижение аварийности по сравнению с предыдущим годом.

Приоритетное направление 2. Повышение надежности энергосбережения населения и экономики сельского округа.

Задачи: · Снижение уровня износа трансформаторных мощностей в сельском округе; замена ЛЭП в округе.

Индикаторы приоритетного направления 2: · Снижение нагрузки на электрические сети и трансформаторы не менее 5%, снижение аварийности на ЛЭП.

Приоритетное направление 3. Обеспечение населения доступными услугами связи.

Задачи: · внедрение широкополосного доступа к сети интернет; · организация обучения населения цифровой грамотности.

Индикаторы достижения приоритетного направления 3: · увеличение плотности пользователей интернетом в сельском округе в % в сравнении с предыдущим годом.

Приоритетное направление 4. Поддержка и развитие транспортной инфраструктуры.

Задачи: ·проведение ремонта внутрипоселковых дорог; · создание благоприятных условий работы для перевозчиков.

Индикаторы достижения приоритетного направления 4: · доля автомобильных дорог местного значения, находящихся в хорошем и удовлетворительном состоянии в %; · рост уровня обслуженных пассажиров и повышение комфорта и безопасности междугородних поездок.

Приоритетное направление 5. Совершенствование системы сбора и утилизации ТБО .

Задачи: · внедрение системы сбора и утилизации ТБО.

Индикаторы достижения приоритетного направления: · улучшение экологической ситуации в сельском округе; · количество утилизированных твердых бытовых отходов в сельском округе.

Приоритетное направление 6. Дальнейшее благоустройство сельского округа.

Задачи: · осуществление работ по созданию, содержанию, ремонту объектов благоустройства; · повышение ответственности жителей округа за состояние придомовой территории; · установка указателей с названием улиц, номеров домов, квартир; · озеленение территории; · проведение работ по оборудованию освещения не менее 50% улиц округа.·проведение акций, субботников по уборке территории.

Индикаторы достижения приоритетного направления: · доля освещенных улиц в сельском округе; · доля озелененных улиц в сельском округе.

Приоритетное направление 7. Экология.

Задачи: · проведение работы с населением по повышению экологической культуры, экономии энергии и ресурсов, повторному использованию воды.

Индикаторы приоритетного направления 7: · снижение количества стихийных свалок.

№	Мероприятие	Срок реализации	Возможный источник финансирования	Ответственный за реализацию	Индикатор продукта	Индикатор результата	Кол-во создаваемых рабочих мест
Приоритетное направление 1. Развитие сельского хозяйства
1.	Модернизация оборудования и сельскохозяйственной техники, повышение плодородия земель	2023-2026	АО Казагрофинанс:Направление-Финансовый лизинг сельхозтехники и спецтехники. Лизинг по программе «Экспресс-лизинг»	Акимат Таврического сельского округа Акимат Бородулихинского района Частные инвестиции	Количество обновлённой техники не менее 50 единиц	Доля обновлённой техники от общего количества с/х техники в округе, %
2	Реконструкция бывших животноводческих помещений и строительство новых для содержания 500 голов КРС	2023-2026	1. Программа Дорожная Карта Бизнеса в рамках перечня приоритетных секторов экономики для потенциальных участников Программ Производство продуктов питания.2. Развитие инфраструктуры для проекта в рамках Программы «Развитие регионов»	Акимат Таврического сельского округа Акимат Бородулихинского района Частные инвестиции	Количество голов в животноводческих помещениях	Рост объёмов мяса на 150%	3
6	Внедрение новых технологий для увеличения проиводительности в с/х	2023-2026	В рамках Программы Агробизнес 2020 4.2.8. Повышение экономической доступности образовательных услуг, результатов аграрной науки и консультационных услуг	Акимат Таврического сельского округа Акимат Бородулихинского района Частные инвестиции	Количество новых технологий внедрённых фермерами с/о	Рост производительности труда в сельском округе
7	Обучение фермеров передовым технологиям в сельском хозяйстве	2023-2026	В рамках Программы Агробизнес 2020 4.2.8. Повышение экономической доступности образовательных услуг, результатов аграрной науки и консультационных услуг	Акимат Таврического сельского округа Акимат Бородулихинского района Частные инвестиции	Количество обученных фермеров	Рост объёмов произведённой продукции в сельском хозяйстве округа на 30%
Приоритетное направление 2.Развитие малого предпринимательства и повышение деловой активности населения
2	Обучение предпринимателей правовым. Бухгалтерским и др. навыкам	2023-2026	Фонд «Даму»	Акимат Таврического сельского округа Акимат Бородулихинского района	Количество обученных предпринимателей	Рост предприятий МСБ и занятых в нём на 10-15%
Стратегическая цель 2. Развитие социальной сферы сельского округа, удовлетворяющий основные социальные потребности населения
	Приоритетное направление 3. Развитие культуры и спорта
1	Приобретение музыкальной аппаратуры и спортивных сооружении для школы	2023-2024	Спонсорская помощь	Акимат Таврического округа	Закуплено музыкальной аппаратуры для школы	Улучшение МТБ сферы культуры сельского округа на 20 %
2	Обновление библиотечного фонда	2022- 2026	Районный бюджет Спонсорская помощь	Акимат Таврического сельского округа	Количество приобретенной книжной продукции	Обновление библиотечного фонда на 50 %
3	Реализация проектов по организаций общественных культурных и спортивных мероприятий	2022-2026	Спонсорская помощь КСН	Акимат Таврического сельского округа	Проведено не менее 12 мероприятий в год	Увеличение количества мероприятий в которых приняло участие местное население в 36 % по отношению к предыдущему году
Стратегическая цель 3.Создание условий для повышения качества жизни населения и осуществления коммерческой деятельности
Приоритетное направление 1. Обеспечение населения качественными услугами водоснабжения
1	Строительство локального водопровода в с. Сахновка или 2 БМС	2024-2026	1 Программа Развития регионов до 2026 года.2. Приоритет 1. Развитие инжинерно-коммуникационной инфраструктуры. Программа Нурлы-Жол ( в рамках направления 5.4. Модернизация (реконструкция и строительство) жилищно-коммунального хозяйства)	Акимат Таврического сельского округа Акимат Бородулихинского района	Модернизированные сети и инфраструктура водоснабжения	Повышение качества услуг и снижение аварийности по сравнению с предыдущим годом	3
Приоритетное направление 2. Повышение надёжности энергообеспечения населения и экономики сельского округа
1	Замена опор и провода на ЛЭП-10кв Буркотово- Сахновка(14км) Замена опор и провода на ЛЭП-0.4кв в с. Буркотово(2км)	2024-2026	Собственные средства «ВК РЭК»	Акимат Таврического сельского округа, Частные инвестиции	Протяжённость ремонта ЛЭП	Снижение аварийности на ЛЭП.
Приоритетное направление 3.Обеспечение населения и организаций доступными услугами связи
1.	Установка сотового ретранслятора в с. Сахновка	2024-2026	АО «Казахтелеком» , ОДТ области Абай	ОДТ области Абай	Количество абонентов, подключенных к интернету и телефонной связи в сельском округе	Увеличение плотности пользователей интернета в сельском округе в % по сравнению с предыдущим годом
Приоритетное направление 4. Поддержка и развитие транспортной инфраструктуры
1	Текущий ремонт автодороги «Подъезд к с.Сахновка» длиной 9 км.	2024	Районной бюджет	Акимат Таврического сельского округа Акимат Бородулихинского района	Протяжённость отремонтированной дороги в 9 км	Доля автомобильных дорог в удовлетворительном состоянии в %
Приоритетное направление 6. Дальнейшее благоустройство сельского округа
1	Проведение работ по освещению улиц населённых пунктов округа	2024-2026	КСН	Акимат Таврического с/о	Количество освещённых улиц в сельском округе	Доля освещённых улиц в сельском округе
2	Озеленение населённых пунктов сельского округа	2024-2026	КСН	Акимат Таврического с/о	Количество озеленённыз улиц	Доля озеленённых улиц в сельском округе

АБАЙ ОБЛЫСЫ БОРОДУЛИХА АУДАНЫ ТАВРИЯ АУЫЛДЫҚ ОКРУГІНІҢ ЖЕРГІЛІКТІ ӨЗІН-ӨЗІ БАСҚАРУ ҰЙЫМЫНЫҢ ДАМУ БАҒДАРЛАМАСЫ

Архив деректері бойынша: 1932 жылы колхоздардың жерлері мен мүлкі негізінде "Малороссийский" совхозы ұйымдастырылды. 1936 жылы Димитрова колхозынан жер бөлігінің бір бөлігі өндіріліп, совхоз «Красный Қазақстан» деп аталды.

1957 жылы совхоз Молотов атындағы колхоздың қосылуы есебінен ірілендірілді.

1961 жылы «Красный Казахстан» совхозының жер пайдалануына Димитров атындағы колхоздың жер пайдалануы мен мүлкі қосылды, ал 1964 жылы совхоздан бір бөлімшенің жер учаскесі бөлініп, Бородулиха ауданының «Бородулиха» совхозына берілді.

Қазіргі уақытта «Красный Казахстан» совхозы жоқ, бұрынғы совхоздың бүкіл аумағын Таврия ауылдық округі алып жатыр. Жалпы жер көлемі - 26667 га.

Таврия ауылдық округінің орталығы Буркотово ауылы болып табылады.

Буркотово ауылы Бородулиха ауылының аудан орталығынан 76 км қашықтықта, облыс орталығына дейін 176 км жерде орналасқан және халық саны 01.12.2023 ж. 414 адам (қазақтар - 16 %, орыстар - 55%, басқа ұлттар - 29 %), 2023 жылмен салыстырғанда 426 адам (97 %)Таврия ауылдық округінің орталығы болып табылады қазақтар-16%, орыстар - 55% және басқа ұлттар-29 %.

2023 жылы экономикалық белсенді халық саны 228 адамды құрайды, оның ішінде жалдамалы 135 адам, өзін-өзі жұмыспен қамтығандар – 90 адам және жұмыссыздар - 3 адам, 2023 жылы экономикалық белсенді халық 196 адам, оның ішінде жалдамалы 116 адам, өзін-өзі жұмыспен қамтығандар-79 адам және жұмыссыздар-1 адам (97%).

Округтегі аулалар саны 152, 2023 жылы 156 аула (97 %) . Округтің елді мекендерінің жер көлемі -4942 га, оның ішінде 53,02 га, егістік алқаптары 4888,98 га.

Буркотово ауылы тірек елді мекен болып табылады, аулалар саны - 101. Ауылдың жалпы ауданы 35 га.

Буркотово ауылынан 15 км радиуста Сахновка ауылының 1 елді мекені орналасқан. Буркотово ауылы Сахновка ауылымен тығыз байланысты, өйткені мұнда «Таврия ауылдық округі әкімінің аппараты» ММ мемлекеттік мекемелері, 11 жылдық білімі бар «Буркотов орта мектебі» КММ, шағын кәсіпкерлік объектілері, ауылдық клубы, малдәрігерлік орталық, ФАО және «Буркотовское» ЖШС кеңсесі орналасқан.

Ауыл шаруашылығы және шағын кәсіпкерлік: тіркелген шағын бизнес кәсіпорындарының саны 4 дүкен, ЖШС - 9 және ШҚ-17. Ауыл шаруашылығы алқаптарының ауданы 26667 га құрайды, оның ішінде 19203,3 га – егістік, 5937,1 га жайылым және 1526 га –шабындық. Округте 25 шаруа қожалығы тіркелген.

Ауылдың негізгі экономикалық мамандануы ауыл шаруашылығы болып табылады, ол негізінен өсімдік шаруашылығы - дәнді-бұршақты және майлы дақылдарды өсіру және ет-сүт өндірісі болып табылады.

Ауыл шаруашылығы өндірісіндегі негізгі үлесі дәнді-бұршақты және майлы дақылдарды өсіру болып табылады, бұдан әрі ет және сүт қышқылы өнімдерін халық Семей қаласында, Жезкент кентінде және Шемонаиха қаласында сатылады. Ауылдық округте ауыл шаруашылығы өндірушілері 2023 жылы 88810 ц. астық өндірді, 2022 жылмен салыстырғанда – 102%. Майлы дақыл 2023 жылы күнбағыспен ұсынылған 74331 ц, 2022 жылмен салыстырғанда 106%.

2023 жылы халық ет-сүт өнімін өндірді,2022 жылмен салыстырғанда – 1212 ц. ет, 2022 жылмен салыстырғанда - 95%, сүт - 2110 ц. 2022 жылмен - 100% және жұмыртқа - 245 мың дана 2022 жылмен-100 %.

2023 жылы мал басы: ІҚМ–516 бас, 2022 жылы 521 бас (99%), оның ішінде 341 бас сиыр, 2022 жылы 370 бас(92 %).

қой мен ешкі - 521 бас, 2022 жылы 620 бас (84 %),

шошқалар 131 бас ,2022 жылы 132 бас (99 %) ,

жылқылар 106 бас, 2022 жылы 92 бас (115 %),

құстар 1920 бас, 2022 жылы 1893 бас (91 %).

Орташа айлық жалақы 67000 теңгені, 2022 жылы 66500 теңгені (104%) құрайды.

Таврия ауылдық округінің экономикалық дамуын шектейтін негізгі факторлар:

Ет және сүт өндірісінің рентабельділігі - ет пен сүтке сатып алу бағасының төмендігі, өткізу нарықтарына қолжетімділіктің болмауы, делдалдардың едәуір санының болуы Елеулі шектеу болып табылады. Делдалсыз өнімді өткізудің ең қолжетімді нарығы өткізілетін облыстық және аудандық демалыс күні жәрмеңкелері болып табылады.
Ауыл шаруашылығы саласындағы кадрлардың тапшылығы - жалақының төмен деңгейі, тұрудың ыңғайсыз жағдайлары салаға кадрлардың түсуіне ықпал етпейді. Сонымен қатар, жастардың ауыл шаруашылығына жұмысқа барғысы келмеуі теріс фактор болып табылады.
Фермерлер, мал шаруашылығы өнімдерін өндірушілер қауымдастығының болмауы, бұл ауылдық округтің ауыл шаруашылығы өндірушілерінің базарларға бірлесіп шығуына кедергі келтіреді. Қауымдастықтардың болмауы ауыл шаруашылығы өндірушілері арасындағы сенімнің төмен кредитіне, кредиттік серіктестіктерге бірігудің сәтсіз тәжірибесіне байланысты.
Ауыл шаруашылығы өндірушілерінде өнімді өткізудің перспективалы нарықтары бойынша ақпараттың болмауы, өнімді өткізуді ұйымдастыру бойынша қолдаудың болмауы.
Астық қоймасының болмауы, бұл бір жыл ішінде егін сатуды таратуға мүмкіндік бермейді, сонымен қатар өнім бағасына әсер етеді.
Ауылдық жерлерде банк институттарының кепілді төмен бағалауы (кепілге қабылдауға құлықсыздығы) салдарынан кредит берудегі қиындықтар.

Ауылдық округ экономикасының даму перспективалары:

Етті-сүтті мал шаруашылығын дамыту.
Ет және сүт шаруашылығының рентабельділігіне ықпал ететін ет пен сүтті терең өңдеу жөніндегі өндірістерді дамыту
Сақтау инфрақұрылымын, атап айтқанда астық қоймасын ұйымдастыру, бұл өнімді жыл бойы сатуға мүмкіндік береді, сонымен қатар бағаны ұстап тұруға, егінді жоспарлауға ықпал етеді.
Өнім өндірушілер қауымдастығын ұйымдастыру.
Басқа облыстардың нарықтарына шығуға жәрдемдесу.
АӨК саласына, оның ішінде ауыл шаруашылығы колледжі мен Университетінің түлектерін кадрларды тарту.

Ет-сүт өндірісінің шектеуші факторы төмен рентабельділік (ет және сүт қышқылды өнімдердің төмен сатып алу құны, жемшөптің қымбаттығы, өткізу нарықтарының толық қолжетімсіздігі) болып табылады.

Өсімдік шаруашылығы саласында ауылдық округте дәнді-бұршақты және майлы дақылдар өндірісі дамыған. Округте егістік ауыл шаруашылығы жерлерінің ұлғаюы 2023 жылы 20924,4 га, ал 2022 жылмен салыстырғанда 25641,5 га – 18% құрады. Сондай-ақ, округте кәсіпкерлермен және шаруа қожалықтарының басшыларымен кәсіпкерлікті, ауыл шаруашылығын дамыту мәселелері бойынша тұрақты жұмыс жүргізілуде, барлық көмек көрсетіледі. Ісін жаңа бастаған кәсіпкерлерге консультациялық көмек және құжаттарды ресімдеуге көмек көрсетіледі.

SWOT-талдау

Мықты жақтары	Әлсіз жақтары
Ауылдық округте сапалы ауылшаруашылық өнім шығарылады	Өткізу каналдары жоқ
Округте жақсы табиғи жағдай бар (жоғарғы бонитет балы бар сапалы топырақ) Ауылшаруашылық әртараптандырылған (өсімдік шаруашылығы, бидайбұршақ, зәйтүн дақылдарын өсіру, ет-сүт өнімдері)	Ауылшаруашылықта профильдік кадрлардың аздығы Шикізатты сатып алу, құралдарды жеткізу, өнімді өткізу бойынша логистиканың жоқтығы
Экологиялық таза өнім	Жермен айналысуға тәуекелдік аймағы
Ауылшаруашылықтың барлық бағытын дамытуға ықтимал	Өнімді шығаруға көп шығындалу. Өнімді өткізумен айналысатын өнімді шығаратын қоғамдастықтың жоқ болғандығы

Денсаулықсақтау: округте екі ФАП бар. Округтің медициналық қызметкерлерінің саны 3 адам және жан басына шаққанда 200 адамға 1 адам, 2022 жылы 263 адамға 1 адам (76 %). Нәрестелер мен аналар өлімінің жағдайлары жоқ, туберкулезбен сырқаттанушылық жоқ.

Білімі: 2023 жылы округте 2 мектеп («Буркотов орта мектебі» КММ және «Сахновка ауылының негізгі орта мектебі» КММ) 56 оқушы және 21 мұғалім бар.

1 жастан 6 жасқа дейінгі балаларды мектепке дейінгі оқытумен және тәрбиемен қамту білім беру ұйымдарында 100%, тегін ыстық тамақпен 17 оқушы қамтылды 1-4 сыныптар аз қамтылған отбасылар қатарынан осы саладағы негізгі проблемалар кабинеттердің жабдықтарын жаңғырту және мектептерге жоғары жылдамдықты интернет өткізу қажеттілігі болып табылады. Сонымен қатар, болашақта кадрлар құрамын жаңарту мәселесі және мұғалімдердің жетіспеушілігі туындауы мүмкін. Мектептердің жұмыс істеу қаупі туудың аздап төмендеуі және жастардың кетуі болып табылады, бұл мектептердің жабылуына әкелуі мүмкін.

2023 жылы мектептер бойынша косметикалық жөндеу жүргізілді. Сахновка А. ЖОМ төбесі, 17 млн. теңге сомасына есіктер мен терезелер жаңартылды.

Спорт, мәдениет, бос уақыт: спорттық инфрақұрылым мектептер базасында еркін қол жетімді спорт үйірмелерімен ұсынылған. Лауазымы жоқ спорт нұсқаушысы. Буркотово ауылында ауылдық кітапхана, Буркотово және Сахновка ауылдарындағы мектептер базасында кітапханалар бар.

Жұмыс нарығы және әлеуметтік қызметтер және қамтамасыз ету: Ауылдық округтегі тұрғын үй жағдайлары ауылдық жерлерге тән. Тұрғын үйлердің көпшілігі пешпен жылытылатын жеке үйлер, «Белағаш топтық су құбыры» КМК балансында қызмет көрсетілетін және тұратын орталық сумен жабдықтау бар. Ауылдық округте жұмыссыздық деңгейі төмен, 2023 жылы ресми түрде 3 адам тіркелген. 90 адам өзін-өзі жұмыспен қамтыған. Округте әйелдер үшін жұмыс орындары жетіспейді.

Қоғамдық тәртіп пен қауіпсіздікті қорғауды ауылдық округке бекітілген учаскелік полиция инспекторы жүзеге асырады.

Округ әкімдігі 3 мемлекеттік қызмет көрсетеді, «Сауда-саттықты (конкурстарды, аукциондарды) өткізуді талап етпейтін мемлекеттік меншіктегі жер учаскелеріне құқықтарды сатып алу», «Елді мекен шегінде объект салу үшін жер учаскесін беру», «Жер учаскесінің нысаналы мақсатын өзгертуге шешім беру».

Халыққа арналған негізгі қызметтер Бородулиха ауылында орналасқан Халыққа қызмет көрсету орталықтары арқылы көрсетіледі.

Ауылдық округтегі 16 отбасы аз қамтылған, шартсыз ақшалай көмек тағайындалды. Ауылдық округ аумағында 16 мүгедек тұрады. Мектептерде, әкімдікте және ауылдық клубта пандустар орнатылды. Округте 4 адамнан тұратын үйде қызмет көрсетуге мұқтаж азаматтарға арнаулы әлеуметтік қызмет көрсететін бір әлеуметтік қызметкер бар.

Әлеуметтік саладағы негізгі проблемалар:

Бос уақытты өткізуге жағдай жоқ.
Жұмыс орындарының жетіспеушілігі бар, әсіресе әйелдер үшін.
Төмен жалақы.

Ауылдық округтің әлеуметтік инфрақұрылымын дамыту перспективалары:

Мәдениет және спорт мекемелерінің материалдық-техникалық базасын жақсарту.
Ауылға жастарды тарту, әлеуметтік және тұрмыстық жағдайлар жасау.

SWOT-талдау

Мықты жақтары	Әлсіз жақтары
Білім беру
Білікті және жоғарғы уәждемелі кадрлардың бар болуы	Халықтың үнемі кетуі.
Оқушылардың санын көбейту үшін мектептердің дәрежесі. Оқытудың жоғарғы әсерлігі, білім беру сапасы. Қол жетімді тамақтану.	Материалдық-техникалық базасының ескіруі. Зейнентке кеткен педагогтардың орнына келетін жас мамандардың аз болуы. Ғаламтор жылдамдығы аз. Мектептің күрделі жөндеу жұмысы жасалған жоқ.
Мектептің өз ғимараты. Метеп жөндеуден өтті. Жақсы интернет пен байланыс бар. Қосымша ақысыз білім беру ұйымдастырылған.
Денсаулық сақтау Буркотово және Сахновка ауылдарында ФАО бар.	ФАО күрдеулі жөндеуге мұқтаж.
Медициналық құралдармен жабдықталған.

Атаулы әлеуметтік көмек алушылардың 2 отбасы 5 балаға ақшалай жәрдемақы алды. Буркотовское ЖШС-де маусымдық жұмыстарға 2 мүгедек жұмысқа орналастырылды. Жұмыс берушілер мен округ тұрғындарын жұмыспен қамту орталығы арқылы тегін оқыту бойынша ақпараттандыру тұрақты жүргізілуде, бұл жұмыс биыл да жалғасын тапты.

Инженерлік инфрақұрылым және қолдау:

Буркотово ауылдық елді мекені ауылдық округтің инженерлік инфрақұрылымы жеткілікті жоғары деңгейде емес, бұл жалпы ауылдық жерлерге тән.

Сумен жабдықтау және су бұру: сумен жабдықтауды "Белагач топтық су құбыры"КПУ жүзеге асырады. Барлық кәсіпорындар суды пайдаланады және есептеу құралдары бар. Аулалардың 100% орталықтандырылған сумен жабдықтауға қосылған, бұл Бородулиха ауданы бойынша орталықтандырылған сумен жабдықтау деңгейіне сәйкес келеді. Бұл ретте сумен жабдықтау желілері өте жақсы жағдайда. Орталықтандырылған дренаж жүйесі жоқ, сорылатын септиктер қолданылады.

Электрмен жабдықтау: электрмен жабдықтау саласында өткір проблемалар жоқ. Желілерге қызмет көрсетуді «ШҚ АЭК» АҚ Новошульба желілік учаскесі жүзеге асырады. Үйлердің 100% - ы электрмен жабдықтауға ие. Округтің электр желілері жаңа абоненттерді, соның ішінде өндірістік кешендерді қосу үшін әлеуетке ие. Буркотово ауылында 7 көше жарықтандырылған, бұл жалпы санның 50% құрайды. Сахновка ауылында 2 көше жарықтандырылды.

Ауылдық округті энергиямен жабдықтау саласының басты проблемасы көптеген жылдар бойы тұрақты қаржыландырылмау салдарынан электр желілік жабдықтардың тозуының жоғары дәрежесі болып табылады.

Байланыс және интернет. Таврия ауылдық округінде сымсыз стационарлық терминал жұмыс істейді. 2023 жылғы жағдай бойынша округте 106 нөмір қосылған. Қажет болса, абоненттерді қосу мүмкіндігі бар. Интернет желісіне ( Мегалайн) 35 абонент қол жеткізе алады. Буркотово ауылында 2019 жылы орнатылған ұялы ретранслятор бар.

Көлік және жолдар: ауылдық округтегі жолдардың ұзындығы 50 шақырым, оның ішінде асфальтбетон – 19 км.жолдардың жағдайы нашар. «Буркотово ауылына кіреберіс» - 23 км 100061000 теңге және «Сахновка ауылына кіреберіс» - 9 км автожолдарға күрделі жөндеу жүргізілді. Аудандық маңызы бар жолдар мен кентішілік жолдарды қысқы күтіп ұстауға «Буркотовское» ЖШС және «Востокагрогруп» ЖШС қызмет көрсетеді.

Экология: ауылдық округтің экологиясы гүлденген, ластанудың тарихи көздері жоқ, экологиялық қауіпті өндірістер жоқ. Буркотово ауылында типтік мал қорымы - беккари шұңқыры және ҚТҚ полигоны бар. Экология қауіпсіздігінің негізгі қатері орталықтандырылған қоқыс шығарудың болмауы болып табылады.

Қоқыс пен көңді шығару: округте орталықтандырылған қоқыс шығару жүйесі жоқ. Қоқысты шығару халықпен және заңды тұлғалармен келісілген төлем бойынша «Буркотовское» ЖШС және «Востокагроуп» ЖШС сияқты ірі ауыл шаруашылығы құрылымдарымен немесе алып кету арқылы жүзеге асырылады.

SWOT-талдау

Мықты жақтары	Әлсіз жақтары
Сумен қамтамасыз ету
Буркотово ауылында жергілікті су құбірін жөндейтін «Белағаштық топтық су құбірі» КММ маманы жұмыс істейді.	Тарифтердің шығындармен сәйкессіздігі
Тұрғындардың 100% орталықтандырылған су құбірімен қамтылған.
Электрмен қамтасыз ету
АЭК өзінің жүйелі учаскесі бар. Көшелердің 50% жарықтандырылды.	ЖЭСМ тозуы. Көшелердің 50 % жарықтандырымауы.
Байланыс
Жаңа абонеттер үшін интернет, телефон және ТВ қолжетімділік 80 %.	Жоғарғы жылдамдықтағы жүйенің жоқ болғандығы. Ұялы телефон жүйесінің жоқ болғандығы.
Транспортная доступность и дороги
ЖӨӨБ қаражаты ауыл ішіндегі жолдардың күтіміне, көшелерді жарықтандыруға және ҚТЗ полигонды жинауға жеткілікті.	Ауылдық округте жолдардың сапасы нашар. ҚТЗ қаражаты екінші жартыжылдықта түседі.

Стратегиялық бөлім

3.1 көру

Таврия ауылдық округі-Абай облысындағы экологиялық таза өнім өндіретін орталықтардың бірі, шаруа қожалықтары мен ЖШС-нің танымал брендтері бар. Өндірістен қайта өңдеуге дейін және тұтынушыға дейін жеткізудің толық циклін ұйымдастыру. Жоғары табыс жастарды ауыл шаруашылығына мамандануға ынталандырады. Шағын бизнес халықтың барлық негізгі қажеттіліктерін қамтамасыз етеді және кеңейту үшін жергілікті мемлекеттік органдардан қолдау алады. Білім беру, денсаулық сақтау мекемелерінде барлық қажетті жабдықтар, мамандардың толық штаты бар. Білім беру, денсаулық сақтау қызметтерінің сапасы талап етілетін стандарттарға сәйкес келеді. Өмір сүру сапасын жақсарту халықтың кетуін азайтуға және ауылдық округке жас кадрларды тартуға ықпал етеді. Округ сапалы сумен 60% қамтылған, су бұрудың экологиялық қауіпсіз әдістері, электр энергиясымен үздіксіз жабдықтау, абаттандырылған және көгалдандырылған көшелер пайдаланылады, ҚТҚ полигоны бар.

3.2 мақсаттар мен басым бағыттар

3.2.1 Экономика және ауыл шаруашылығы

1 - стратегиялық мақсат: Таврия ауылдық округінде экономиканың одан әрі өсуі, сыртқы инвестицияларды тарту және ішкі резервтерді жұмылдыру есебінен ауыл шаруашылығы, қайта өңдеу өнеркәсібі, шағын және орта бизнес кәсіпорындарын дамыту. Стратегиялық мақсатқа ауыл шаруашылығының тиімділігін арттыру, ауылдық округтің экономикасын әртараптандыру, шағын және орта бизнестің үлесін арттыру, халықты жұмыспен қамтуды ұлғайту арқылы халықтың әл-ауқатын арттыру есебінен қол жеткізілетін болады. Округтің ауыл шаруашылығын дамытудың ағымдағы деңгейіне жүргізілген талдау оның дамуы үшін жеткілікті әлеует, әртараптандырудың жоғары дәрежесі туралы куәландырады. Алайда оның даму тиімділігі қажетті шикізатты (Жем, тыңайтқыш, техника және т.б.) сатып алудың және дайын өнімді өткізудің логистикалық схемаларын төмендетеді, қосылған құны жоғары өнім өндірудің жетіспеушілігі бар. Осыған байланысты экономиканың өсуі үшін сүт-тауар фермаларын салу, сондай-ақ мал шаруашылығы үй-жайларын реконструкциялау және салу жобалары дамитын болады. Өсімдік шаруашылығын қолдау қосылған құны бар өнім шығару үшін қайта өңдеу өндірісін дамытуға бағытталатын болады. Бұдан басқа, өсімдік шаруашылығымен айналысатын фермерлердің біліктілігін арттыру, оларды өнім өндірудегі жаңа технологияларға оқыту бойынша жұмыс жүргізілетін болады. Шағын және орта бизнесті дамытуды қолдау қызмет көрсету саласында, ең алдымен жол бойындағы бизнесті дамытуда жүзеге асырылатын болады. Әкімдік жер учаскелерін беруге, мемлекеттік қолдау бағдарламалары бойынша қаржыландыруды алуға жәрдем көрсетуге, сондай-ақ жеке инвестицияларды тартуға көмек көрсететін болады. Шағын және орта бизнесті дамытуды қолдаудың маңызды бағыты ісін жаңа бастаған кәсіпкерлерді бизнес негіздеріне, бухгалтер есебіне және т .б. оқытуға жәрдемдесу болады.

Басым бағыт 1. Ауыл шаруашылығын дамыту.

Тапсырмалар:

инвестициялық жобаларды іске асыру және мал басын ұлғайту есебінен етті және сүтті мал шаруашылығын дамыту;
машина-трактор паркін жаңарту, технологияларды сақтау және жердің құнарлылығын арттыру негізінде өсімдік шаруашылығын дамыту;
қолданыстағы қайта өңдеу кәсіпорындарын дамыту, жаңа қайта өңдеу кәсіпорындарын салу үшін қолайлы жағдайлар жасау;
АӨК-де жаңа прогрессивті технологияларды енгізу, өндірісті заманауи жабдықтармен және жоғары өндірістік техникамен жарақтандыру;
ветеринариялық және фито-санитариялық қауіпсіздік жүйесін дамыту.
Басым бағытқа қол жеткізу индикаторлары:
округте сүт өндіру көлемінің 100-ге өсуі%;
округтегі ауыл шаруашылығының жалпы санынан жаңартылған ауыл шаруашылығы техникасының үлесі 80 %;
округте нарықта өндірілген ет өнімдерінің үлесі;
ет көлемінің өсуі 150 %; • ауылдық округте өндірілген өнімнің (май мен жарманың) үлесі;
округтің ауыл шаруашылығындағы өнімділіктің өсуі;
округтің ауыл шаруашылығында өндірілген өнім көлемінің 50% - ға өсуі.
Басым бағыт 2. Шағын кәсіпкерлікті дамыту және халықтың іскерлік белсенділігін арттыру.
Міндеттері: * кәсіпкерлердің бастамасын ынталандыру және шағын бизнесті дамыту;
қызметтің әртүрлі түрлерінің әлеуетін пайдалану және дамыту: техникалық қызмет көрсету, тамақтану, сауда;
өнімді сатуға жәрдемдесу
жаңа және жұмыс істеп тұрған кәсіпкерлерді оқыту.
Басым бағытқа қол жеткізу индикаторлары:
ШОБ кәсіпорындары мен онда жұмыс істейтіндердің 10-15% - ға өсуі.

3.2.2 әлеуметтік инфрақұрылым және қызметтер

Стратегиялық мақсат 2. Халықтың негізгі әлеуметтік қажеттіліктерін қанағаттандыратын ауылдық округтің әлеуметтік саласын дамыту.

2-стратегиялық мақсатқа білім беру (мектеп және мектепке дейінгі) саласын жақсарту, денсаулық сақтаудың сапасы мен қолжетімділігін арттыру, сондай-ақ мәдениет, спорт, бос уақыт салаларын дамыту үшін жағдайларды қамтамасыз ету, көрсетілетін әлеуметтік қызметтердің сапасын арттыру есебінен қол жеткізілетін болады.

Ауылдық округтің әлеуметтік саласын дамытудың ағымдағы жай-күйіне жүргізілген талдау негізгі проблемалар халықтың өмір сүруі, халықтың кетуі, мәдениет пен спорттың материалдық-техникалық базасының төмендігі, сондай-ақ жұмыс орындарының жетіспеушілігі үшін тартымсыз тұрмыстық жағдайларға бағытталғанын көрсетті.

Осыған байланысты әлеуметтік саланы дамыту жөніндегі күш-жігер ауылдық округте өмір сүру сапасын жақсартуға, халықтың әлеуетін іске асыру үшін мүмкіндіктер жасауға бағытталатын болады. Білім беру саласында өткір проблемалар болмаса да, қолданыстағы стандарттарға сай келетін білім беру жүйесін сақтау мен дамытуға, сондай-ақ материалдық-техникалық базаны жаңартуға, жас мамандарды тартуға күш салу қажет. Ол үшін мектеп ғимаратын жөндеуге және жаңғыртуға, жаңа жабдықтар сатып алуға, жас мамандарды тартуға бағытталған жобаларға қолдау көрсетілетін болады. Денсаулық сақтау саласындағы қолдау материалдық-техникалық базаны жақсартуға, осы саланы қаржыландыруды жақсартуға бағытталған. Бұл үшін мемлекеттік қолдау шаралары да, ауылдық округтің меншікті қаражаты да пайдаланылатын болады. Ауылдық округте мәдениет, спорт, демалыс салаларын қолдау материалдық-техникалық базаны жақсартуға, кадр тапшылығын төмендетуге және осы сала меценаттарының пулын қалыптастыруға бағытталатын болады. Әлеуметтік қызметтерді қолдаудың негізгі бағыты осал топтардың (жастар, әйелдер және зейнеткерлер) бос уақытын ұйымдастыру бойынша қызметтерді ұйымдастыру болады.

Басым бағыт 1. Мектепте білім беру және мектепке дейінгі тәрбие қызметтерінің сапасын арттыру арқылы ауылдық округтің білім беру жүйесін одан әрі дамыту.

Міндеттері:

заманауи талаптарға жауап беретін білім беру жүйесін сақтау және дамыту;
білім беру ұйымдарының материалдық-техникалық базасын нығайту;
мамандардың толық штатын қамтамасыз ету;
сапалы білімнің қолжетімділігін арттыру. Басым бағытқа қол жеткізу индикаторлары:
оқу жағдайына қанағаттану 50% - ға артты
білім беру сапасын сақтау және бәсекеге қабілетті түлектерді шығару.

Басым бағыт 2. Халықтың денсаулығын сақтау және нығайту, салауатты өмір салтын жүргізу үшін жағдай жасау және уәждеме қалыптастыру міндеттері:

халықты сапалы медициналық көмекпен кепілдендірілген қамтамасыз ету;
салауатты өмір салтын қалыптастыру
қоршаған ортаның қолайсыз факторларының әсер ету қаупін азайту;
медицина қызметкерлерінің біліктілігін арттыру;
амбулаториялық жағдайда ауылдық округ тұрғындарын дәрі-дәрмекпен қамтамасыз етуді жақсарту;
алдын алу шараларын ұйымдастыру;
міндетті медициналық сақтандыруды ұйымдастыру. Басым бағытқа қол жеткізу индикаторлары
нысаналы топтар арасында аурушаңдықтың жылына 5% - ға төмендеуі және ауруханаға жатқызудың өткен жылмен салыстырғанда төмендеуі
өлім-жітім мен созылмалы аурулардың өсуінің өткен жылмен салыстырғанда % - ға төмендеуі;

Басым бағыт 3.

Мәдениет пен спортты дамыту міндеттері:
Ауылдық округ тұрғындарының бос уақытын ұйымдастыру және мәдениет қызметтерімен қамтамасыз ету үшін жағдай жасау;
халыққа кітапханалық қызмет көрсетуді жетілдіру;
халықтың тарихи-өлкетану ақпаратына қол жеткізуін қамтамасыз ету;
ауылдық округте дене шынықтыру мен спортты дамыту үшін жағдай жасау;
жастармен жұмыс нысандары мен әдістерін жетілдіру, тұрақты қызмет көрсетуді қалыптастыру. адамгершілік жетілдіруге және салауатты өмір салтына қызығушылық. Басым бағытқа қол жеткізу индикаторлары:
ауылдық округтің мәдениет саласының МТБ-ны 20% - ға жақсарту
кітапхана қорын 50% - ға жаңарту;
жергілікті халық қатысқан іс-шаралар санын өткен жылға қарағанда % - ға ұлғайту.

Басым бағыт 4. Әлеуметтік қызметтерді дамыту міндеттері

осал топтарға арналған демалыс қызметтерін ұйымдастыру арқылы ауылдық округте көрсетілетін қызметтердің сапасын арттыру үшін қолда бар әлеуетті пайдалану.

4-басым бағытқа қол жеткізу индикаторлары:

жастардың, әйелдер мен зейнеткерлердің бос уақытын кемінде 60% - бен қамту.

3.2.3 инженерлік-көлік инфрақұрылымы.

Стратегиялық мақсат 3. Халықтың өмір сүру сапасын арттыру және коммерциялық қызметті жүзеге асыру үшін жағдайлар жасау.

Инженерлік-көлік инфрақұрылымының қазіргі жағдайы қанағаттанарлықсыз деңгейге жақын. Шағын бизнестің дамуына, сондай-ақ ауылдық округ тұрғындарының жайлы тұруын толық қамтамасыз етуге кедергі келтіретін бірқатар инфрақұрылымдық шектеулер бар. 3-стратегиялық мақсатты іске асыру ауылдық округті инженерлік инфрақұрылым объектілерімен кешенді жайластыру деңгейін арттыру, қоқыс жинау жүйесін дамыту, округ ауылдарын абаттандыру, автомобиль жолдарын қайта жаңарту есебінен қол жеткізілетін болады. Бұл жұмыс кәсіпкерлердің, фермерлердің, жергілікті өзін-өзі басқару органдарының, белсенді тұрғындардың және басқа да мүдделі тараптардың қатысуымен жүргізілетін болады. Әкімдік мемлекеттік қолдау шараларын және ауылдық округтің өз қаражатын пайдалану арқылы жәрдем көрсететін болады. Көшелерді жарықтандыру, жоғары жылдамдықты оптикалық байланыс желілерін салу, көлікке қолжетімділікті дамыту жобалары басым болады.

Басым бағыт 1. Халықты сапалы сумен жабдықтау қызметтерімен қамтамасыз ету.

Міндеттері • * екі жаңа ұңғыманы қолданыстағы желіге 5 км Магистраль төсеу арқылы қосу.

Басым бағытқа қол жеткізу индикаторлары: * өткен жылмен салыстырғанда қызмет көрсету сапасын арттыру және апаттылықты төмендету.

Басым бағыт 2. Ауылдық округ халқы мен экономикасының энергия үнемдеу сенімділігін арттыру.

Міндеттері: * Ауылдық округтегі трансформаторлық қуаттардың тозу деңгейін төмендету; округтегі ЭБЖ ауыстыру.

2-басым бағыттың индикаторлары: * электр желілері мен трансформаторларға жүктемені кемінде 5% төмендету, ЭБЖ-дағы авариялылықты төмендету.

Басым бағыт 3. Халықты қолжетімді байланыс қызметтерімен қамтамасыз ету.

Міндеттері: * интернет желісіне кең жолақты қолжетімділікті енгізу • * халықты цифрлық сауаттылыққа оқытуды ұйымдастыру.

3-басым бағытқа қол жеткізу индикаторлары: * өткен жылмен салыстырғанда ауылдық округте интернет пайдаланушылардың тығыздығын % - бен ұлғайту.

Басым бағыт 4. Көлік инфрақұрылымын қолдау және дамыту.

Міндеттері • * кентішілік жолдарға жөндеу жүргізу • * тасымалдаушылар үшін қолайлы жұмыс жағдайларын жасау.

4-басым бағытқа қол жеткізу индикаторлары • * жақсы және қанағаттанарлық жағдайдағы жергілікті маңызы бар автомобиль жолдарының үлесі %; • қызмет көрсетілген жолаушылар деңгейінің өсуі және қалааралық сапарлардың жайлылығы мен қауіпсіздігін арттыру.

Басым бағыт 5. ҚТҚ жинау және кәдеге жарату жүйесін жетілдіру .

Міндеттері • * ҚТҚ жинау және кәдеге жарату жүйесін енгізу.

Басым бағытқа қол жеткізу индикаторлары: * ауылдық округтегі экологиялық жағдайды жақсарту • * ауылдық округтегі кәдеге жаратылған тұрмыстық қатты қалдықтардың саны.

Басым бағыт 6. Ауылдық округті одан әрі абаттандыру.

Міндеттері • • абаттандыру объектілерін құру, күтіп ұстау, жөндеу бойынша жұмыстарды жүзеге асыру; • округ тұрғындарының үй маңындағы аумақтың жай-күйі үшін жауапкершілігін арттыру; • көшелердің, үйлердің, пәтерлердің нөмірлерінің атауымен көрсеткіштерді орнату; • аумақты көгалдандыру; * округ көшелерінің кемінде 50% жарықтандыру жабдығы бойынша жұмыстар жүргізу.* аумақты жинау бойынша акциялар, сенбіліктер өткізу.

Басым бағытқа қол жеткізу индикаторлары: * ауылдық округтегі жарықтандырылған көшелердің үлесі; * ауылдық округтегі көгалдандырылған көшелердің үлесі.

Басым бағыт 7. Экология.

Міндеттері: * экологиялық мәдениетті арттыру, энергия мен ресурстарды үнемдеу, суды қайта пайдалану бойынша Халықпен жұмыс жүргізу.

Басым бағыттың индикаторлары 7 • * стихиялық полигондар санын азайту.

№	Іс-шара	Жүзеге асыру мерзімі	Қаржыландыру көздің бірі	Жүзеге асыру мерзімі	Өнімнің көрсеткіші	Көрсеткіш нәтижесі	Болатын жұмыс орындар саны
Басымдық бағыт 1. Ауылшаруашылықты дамыту
1.	Құрал-жабық пен ауылшаруашылық техниканы жаңғырту, жерлердің құнарлылығын көтеру.	2023-2026	«Казагрофинанс» АҚ: ауылшаруашылық және арнайы техниканың қаржылай лизингі. «Экспресс-лизинг» бағдарламасы бойынша лизинг.	Таврия ауылдық округінің әкімдігі, Бородулиха ауданының әкімдігі, жеке салым.	50 бірліктен кем емес жаңартылыған техниканың саны.	Округтегі жалпы техникадан жаңартылған техниканың саны.
2	Бұрынғы малшаруашылық қоймаларды қайта салу және 500 КҚМ басына жаңа қойма салу.	2023-2026	1.Бағдарламалардың кезекті қатысушылары үшін экономиканың бөлімшелерінің басымды тізімдері аясындағы «Кәсіпкерлік Жол Картасы» бағдарламасы. Азық-түлік өнімін шығару. 2. «Аймақтарды дамыту» бағдарламасы аясындағы жобасының инфрақұрылымын дамыту.	Таврия ауылдық округінің әкімдігі, Бородулиха ауданының әкімдігі, жеке салым.	Малдәрігерлік қоймаларда ғы мал басының саны.	150% еттің көлемін өсіру	3
6	Ауылшаруашылықта өндірісті көбейту үшін жаңа технолояларды енгізу.	2022-2026	«Агрокәсіп-2020» бағдарламасы аясында білім беру қызметіне экономикалық, аграрлық ғылым мен сөйлесу қызметіне қол жеткізуді көтеру.	Таврия ауылдық округінің әкімдігі, Бородулиха ауданының әкімдігі, жеке салым.	Ауылдық округте фермерлер енгізген жаңа технологиялар саны.	Ауылдық округте өндірістің өсуі.
7	Ауылшаруашылықта фермерлерді жаңа технологиялаға үйрету.	2023-2026	«Агрокәсіп-2020» бағдарламасы аясында білім беру қызметіне экономикалық, аграрлық ғылым мен сөйлесу қызметіне қол жеткізуді көтеру.	Таврия ауылдық округінің әкімдігі, Бородулиха ауданының әкімдігі, жеке салым.	Оқытылғкан фермерлер саны.	Ауылдық округтің ауылшаруашылығында өндірілген өнімнің көлемін өсіру.
Басымдық бағыт 2.кіші кәсіпті дамыту және іскерлік белсенділікті көтеру.
2	Кәсіпкерлерді құқықтық, бухгалтерлік және т.б дағдыларға оқыту.	2023-2026	«Даму» қоры	Таврия ауылдық округінің әкімдігі, Бородулиха ауданының әкімдігі	Оқытылған кәсіпкерлер саны	КОК және онда жұмыс жасап жатқан кәсіпкерлерінің 10-15% өсуі
Стратегиялық бағыт . 2. Халықтың негізгі әлеуметтік талаптарын қанағттандыратын ауылдық округтің әлеуметтік саласын дамыту.
	Басымдық бағыт 3. Мәдениет пен спортты дамыту.
1	Мектеп үшін музыкалық аппаратура және спорттық құралдарды сатып алу.	2023-2024	Демеушілік көмек.	Таврия ауылдық округінің әкімдігі	Мектеп үшін музыкалық аппаратура сатып алынды.	Улучшение МТБ сферы культуры сельского округа на 20 %
2	Кітапхана қорын жаңарту.	2022-2026	Аудандық бюджет. Демеушілік көмек.	Таврия ауылдық округінің әкімдігі	Сатып алынған кітап өнімінің саны.	Кітапхана қорын 50 % жаңарту.
3	Қоғамдық, мәдени және спорттық іс-шараларды ұйымдастыру бойынша жобаларды жүзеге асыру.	2022-2026	Демеушілік көмек.	Таврия ауылдық округінің әкімдігі	Жылына кем емес 12 іс-шара өткізу.	Өткен жылға қарағанда жергілікті тұрғындардың қатысатын іс-шаралар санын 36% көтеру;
Стратегиялық мақсат. 3.халықтың өмірсүру сапасын жақсарту және алып-сату қызметін жүзеге асыру.
Басымдық бағыт 1. Халықты сапалы сумен қамтамасыз етуді қолға алу.
1	Буркотов ауылында Заречная көшесінде су құбірінің ағымды жөнделуі және Сахновка ауылында жергілікті су құбірін жасау.	2022-2026	2020-жылға дейін аймақтарды дамыту Бағдарламасы. Инженерлік-байланыс инфрақұрылымын дамыту. «Нұрлы Жол» бағдарламасы аясында жаңарту.	Таврия ауылдық округінің әкімдігі, Бородулиха ауданының әкімдігі	Жаңартылған жүйелер және сумен қамтамасыз етудің инфрақұрылымы.	Өткен жылмен салыстырғанда қызмет көрсету сапасын және апаттарды азайту.	10
Басымдық бағыт 2. Халықтың қуатты үнемдеу сенімділігін және ауылдық округтің экономикасын көтеру.
1	Буркотово-Сахновка (14 шақырым) ЭКЖ 10 шаршы метр треулер мен сымтемірлерді ауыстыру. Буркотово (2 шақырым) ЭКЖ треулер мен сымтемірлерді 0,4 шаршы метр ауыстыру.	2024-2026	«ШҚ АЭ» өз қаражаты	Таврия ауылдық округінің әкімдігі, жеке салым.	ЭКЖ жүйеснің жөндеу ұзындығы.	ЭКЖ апаттардың азайуы.
Басымдық бағыт 3. Халықты қол жетімді байланыс жүйесімен қамтамасыз ету.
1	Ұялы байланыс ретронсляторын орнату.	2024-2026	«Казахтелеком» АҚ, Абай облысының ОДТ.	Шығыс Қазақстан облысының ОДТ.	Ауылдық округте тинтернет пен телефон байланысына қосылған абонеттер саны.	Өткен жылмен салыстырғанда ауылдық округте интернет қолданушыларының көбейту.
Басымдық бағыт 4. Көліктік инфрақұрымды қолдау және дамыту.
1	«Буркотово ауылына кіреберіс» 23 шақырыдық автокөлктік жолды күрделі жөндеуден өткізу.	2024-2026	Аудандық бюджет.	Таврия ауылдық округінің әкімдігі, Бородулиха ауданының әкімдігі	Жөнделген жолдың ұзындығы.	Қанағаттандырарлық жағдайдағы автокөліктік жолдық бөлшегі.
Басымдық бағыт 6. Ауылдық округтің ары қарай көркейту.
1	Елді мекендердің көшелерін жарықтандыру бойынша жұмыстар атқару.	2024-2026	ЖӨӨБ	Таврия ауылдық округінің әкімдігі,	Округте жарықтандырылған көшелер саны	Округте жарықтандырылған көшелер бөлшегі
2	Елді мекендерді көгалдандыру бойынша жұмыстар атқару.	2024-2026	ЖӨӨБ	Таврия ауылдық округінің әкімдігі,	Округте көгалдандырылған көшелер саны	Округте көгалдандырылған көшелер бөлшегі

Программа развития МСУ

Дата публикации

28 февраля 2024