GOV.KZ – Мемлекеттік органдардың цифрлық ресурстарының бірыңғай платформасы
2026 жылғы 29 қарашада Қазақстанда барлық деңгейдегі мәслихаттар депутаттарының кезектен тыс сайлауы өтеді. Тиісті шешімді Қазақстан Республикасының Орталық сайлау комиссиясы 2026 жылғы 13 қазанда мәслихаттардың өкілеттіктерінің мерзімінен бұрын тоқтатылуына байланысты қабылдады.
Ауданда сайлау науқанын ұйымдастыру және өткізу үшін 1 аудандық аумақтық, 11 округтік және 13 учаскелік сайлау комиссиялары жұмыс жасайды. Сайлау комиссиялары мүшелерінің жалпы саны 151 адамды құрайды. Округтік сайлау комиссиялары бір мандатты аумақтық сайлау округтері бойынша сайлауды ұйымдастыруды қамтамасыз етеді, ал учаскелік комиссиялар тікелей дауыс беруді ұйымдастырады, азаматтардың сайлау құқықтарының іске асырылуын және сайлау учаскелерінде дауыстардың есептелуін қамтамасыз етеді.
Ауданда аудандық мәслихаттың 10 депутаты сайланады. Әрбір депутаттық мандат-бұл тұрғындар алдындағы жауапкершілік, сайлаушылардың сенімі және олардың мүдделерін адал білдіру міндеті.
Мәслихат депутаты кім бола алады?
Мәслихат депутаты болып сайлану құқығы Қазақстан Республикасы Конституциясының және "Қазақстан Республикасындағы сайлау туралы" Конституциялық заңның талаптарына жауап беретін Қазақстан Республикасының азаматтарына беріледі.
Негізгі талаптарға мыналар жатады:
- Қазақстан Республикасы азаматтығының болуы;
- 20 жасқа толу;
- сайлау құқығының болуы;
- тиісті әкімшілік-аумақтық бірліктің аумағында тұрақты тұру;
- депутат болып сайлануына кедергі келтіретін заңнамада белгіленген шектеулердің болмауы.
Атап айтқанда, заңнамада сот іс-әрекетке қабілетсіз деп таныған, сот үкімі бойынша бас бостандығынан айыру орындарында жазасын өтеп жатқан азаматтарға, сондай-ақ заңда көзделген жағдайларда өтелмеген немесе алынбаған соттылығы не сыбайлас жемқорлық қылмысы немесе сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылық үшін соттылығы бар адамдарға қатысты шектеулер көзделген. Бір мандатты аумақтық сайлау округтері бойынша аудандық мәслихат депутаттығына кандидаттарды ұсынуды Саяси партиялар, Қоғамдық бірлестіктер заңда белгіленген тәртіппен, сондай-ақ азаматтарды өзін-өзі ұсыну жолымен жүзеге асырады. Осылайша, белгіленген талаптарға сәйкес келетін әрбір азамат сайлауға кандидат ретінде қатысу мүмкіндігін қарастыруға құқылы.
Үміткерге қандай құжаттарды ұсыну қажет?
Аудандық мәслихат депутаттығына үміткер азаматтар заңнаманың талаптарымен алдын ала танысып, ұсынылатын орны бойынша тиісті округтік сайлау комиссиясына жүгінуі керек.
Ұсыну әдісіне және сайлау процедурасының кезеңіне байланысты қажет болуы мүмкін:
- сайлауға түсу ниеті туралы өтініш немесе сайлауға түсуге келісім беру туралы өтініш;
- кандидаттың жеке басын куәландыратын құжаттар;
- кандидаттың белгіленген нысандағы өмірбаяндық мәліметтері;
- егер кандидатураны тиісті субъект жүзеге асырса, саяси партияның немесе қоғамдық бірлестіктің кандидатураны ұсынғанын растайтын құжаттар;
- активтер мен міндеттемелер туралы декларацияның табыс етілгенін Растауды қоса алғанда, кандидатты тіркеу үшін заңнамада көзделген құжаттар;
- заңда белгіленген сайлау жарнасын енгізуге байланысты құжаттар.
Кандидатты бір мандатты аумақтық сайлау округі бойынша тіркеу үшін Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген ең төменгі жалақының бес еселенген мөлшері (425 000 теңге) мөлшерінде сайлау жарнасы көзделген. Жарнаны қайтару заңда көзделген жағдайларда және тәртіппен жүзеге асырылады.
Есте сақтау маңызды: сайлауға түсу ниеті туралы мәлімдеме ұсыну және кандидатты тіркеу сайлау процесінің әртүрлі кезеңдері болып табылады. Үміткердің ұсынудың өзі автоматты тіркеуді білдірмейді.
Құжаттардың толық тізбесін, өтініштердің нысандарын, оларды ресімдеуге қойылатын талаптарды және ұсыну тәртібін тиісті округтік сайлау комиссиясында нақтылау қажет. Құжаттарды уақтылы ұсынбау немесе белгіленген талаптарды сақтамау тіркеуден бас тартуға әкелуі мүмкін.
Сайлау науқанының негізгі кезеңдері
Сайлауды дайындау және өткізу "Қазақстан Республикасындағы сайлау туралы" Қазақстан Республикасының Конституциялық Заңына және негізгі іс-шаралардың бекітілген күнтізбелік жоспарына сәйкес жүзеге асырылады.
2026 жылғы 27 қазан сағат 18: 00-ге дейін-бір мандатты аумақтық сайлау округтері бойынша мәслихаттар депутаттығына кандидаттарды ұсыну кезеңі.
2026 жылғы 23 қазанға дейін — сайлау округтері, олардың шекаралары және тиісті сайлау комиссияларының орналасқан жері туралы мәліметтерді жариялау көзделген.
2026 жылғы 28 қазанға дейін — күнтізбелік жоспарға сәйкес учаскелік сайлау комиссияларының құрамдарын жариялау.
2026 жылғы 1 қараша сағат 18:00— ге дейін-егер қолданыстағы күнтізбелік жоспарда өзгеше белгіленбесе, кандидаттар мен партиялық тізімдерді тіркеудің шекті мерзімі. Тіркеу кандидаттардың заңнама талаптарына және ұсынылған құжаттарға сәйкестігін тексергеннен кейін жүргізіледі.
2026 жылғы 28 қараша — "тыныштық күні" - сайлау алдындағы үгіт заңда белгіленген мерзімде аяқталуы тиіс.
Сайлау мәселелері бойынша қайда жүгіну керек?
Кандидаттарды ұсыну және тіркеу, сайлау науқанының мерзімдері, дауыс беруді ұйымдастыру және мәслихат депутаттарын сайлауды өткізуге байланысты басқа да мәселелер бойынша аудан тұрғындары Абай аудандық аумақтық сайлау комиссиясына жүгіне алады.
Мекен-жайы: Абай облысы, Абай ауданы, Қарауыл ауылы, Ералы көшесі, 4.
Телефон: 8 (72252) 9-12-26.
Аудандық аумақтық сайлау
комиссиясының төрағасы Д.Маратұлы
Жылжымайтын мүліктің бірыңғай мемлекеттік кадастры жаңа мемлекеттік координаттар жүйесі QazTRF-23-ке көшеді. Сол себепті демалыс және мереке күндері, 2026 жылғы 23 қазан сағат 19:00-ден 27 қазан сағат 00:00-ге дейін ЖМБМК мен Жария кадастрлық картасында техникалық жұмыстар жүргізіледі.
Технологиялар дамыған сайын координаттарды анықтау тәсілдері де жаңаруды қажет етеді. Бұрын координаттар спутниктік технологиялар пайда болмай тұрып жасалған әдістермен анықталса, бүгінде заманауи технологиялар бұл жұмысты дәлірек орындауға мүмкіндік береді. Жаңа координаттар жүйесіне көшу – әлемдік тәжірибе және Қазақстан да осы бағытта жұмыс жүргізіп жатыр. Осыған байланысты мемлекеттік ақпараттық жүйелердегі кеңістіктік деректер, цифрлық карталар мен сервистер жаңа координаттар жүйесіне көшіріледі.
QazTRF-23 – ескірген геодезиялық жүйелердің орнына іске қосылған заманауи әрі ашық мемлекеттік координаттар жүйесі. Оның көмегімен Қазақстан аумағындағы жер учаскесінің, ғимараттың, жолдың немесе басқа да обьектінің орналасқан жері анықталады.
Аталған күндер аралығында жер кадастрына, жылжымайтын мүлікті техникалық тексеруге және жылжымайтын мүлікке құқықтарды тіркеуге қатысты мемлекеттік қызметтерге өтініш қабылданбайтынын ескерген жөн. Бұл ретте, жылжымайтын мүлікке құқықтарды тіркеу саласындағы электрондық анықтамаларды цифрлық сервистер арқылы алу мүмкіндігі сақталады.
Алдағы өзгерістерге байланысты «Азаматтарға арналған үкімет» Мемлекеттік корпорациясы азаматтар мен ұйымдарға қажетті мемлекеттік қызметтерді алуды алдын ала жоспарлауды ұсынады. Техникалық жұмыстар аяқталғаннан кейін цифрлық сервистер әдеттегі тәртіпте жұмысын жалғастырады.
Бұқаралық ақпарат құралдары мен онлайн-платформаларды пайдаланушыларға сайлау алдындағы үгіт материалдарын орналастырудың ақы мөлшері мен шарттары туралы мәліметтерді жариялау жөнінде
Бұқаралық ақпарат құралдары мен онлайн-платформаларды пайдаланушылар Қазақстан Республикасының «Қазақстан Республикасындағы сайлау туралы» Конституциялық заңының 28-бабының 3-тармағына сәйкес сайлау алдындағы үгіт жүргізу басталғанға дейін бес күннен кешіктірмей, яғни 2026 жылғы 27 қазанға дейін, шарттық негізде ұсынылатын үгіт материалдарын орналастырудың ақы мөлшері мен шарттары туралы мәліметтерді жариялауға және оларды аумақтық сайлау комиссиясына ұсынуға тиіс.
Шарттық негізде эфир уақытын, баспасөз алаңын және ақпарат көлемін ұсынатын бұқаралық ақпарат құралдары мен онлайн-платформаларды пайдаланушылар үгіт материалдарын орналастырудың ақы мөлшері мен шарттары туралы мәліметтер жарияланғанға дейін партиялық тізімдерін ұсынған саяси партиялардың, бірмандаттық аумақтық сайлау округтері бойынша кандидаттардың үгіт материалдарын орналастыруды және таратуды жүзеге асыра алмайды.
Үгіт материалдарын орналастырудың ақы мөлшері мен шарттары туралы мәліметтерді мынадай электрондық пошта мекенжайларына жолдауға болады: Abay.tik@mail.ru
Абай ауданының аумақтық сайлау комиссиясы
БАСПАСӨЗ РЕЛИЗІ
2026 жылғы 13 қазанда сағат 18:00-де Абай ауданының аумақтық сайлау комиссиясының отырысы өтті.
Отырыс барысында 2026 жылғы 29 қарашаға тағайындалған мәслихат депутаттарының сайлауын ұйымдастыруға және өткізуге байланысты үш мәселе қаралды.
Бірінші мәселе бойынша комиссия Абай аудандық мәслихат депутаттарының сайлауын әзірлеу мен өткізу жөніндегі негізгі іс-шаралардың Күнтізбелік жоспарын бекітті.
Екінші мәселе аясында сайлау инфрақұрылымының жай-күйі қаралды. Атап айтқанда, сайлау комиссияларының құрамдары, сайлау округтері, олардың тізімдерін жариялау, сондай-ақ сайлаушыларды сайлау комиссияларының орналасқан жерлері туралы уақтылы хабардар ету мәселелері талқыланды.
Үшінші мәселе бойынша учаскелік сайлау комиссияларының жұмыс кестесі бекітілді.
Отырыс қорытындысы бойынша тиісті қаулылар қабылданды. Абай ауданының аумақтық сайлау комиссиясы Қазақстан Республикасының сайлау заңнамасының талаптарына сәйкес сайлауды әзірлеу мен өткізуді қамтамасыз етуге бағытталған алдағы ұйымдастырушылық іс-шараларды айқындады.
Абай ауданының
аумақтық сайлау комиссиясы
Сәбидің дүниеге келуі - кез-келген отбасы үшін зор қуаныш. Бұл маңызды оқиға тиісті мемлекеттік жәрдемақыларды рәсімдеу сияқты жауапты міндетпен толығады. Ата-аналар бала тууына байланысты жәрдемақыны «Азаматтарға арналған үкімет» мемлекеттік корпорациясы арқылы ала алады. Биылғы жылдың 8 айында бала тууына байланысты біржолғы төлемді 200 мыңнан астам отбасы рәсімдеген.
Бұл ретте қызметті проактивті түрде алу мүмкіндігі болғандықтан, жәрдемақы рәсімдеу үшін ХҚКО-ға арнайы бару міндетті емес. Бала тууы тіркелгеннен кейін ата-ананың біріне SMS-хабарлама жолданады. Жәрдемақы алуға келісімін растап, банк шотын көрсеткеннен кейін төлем автоматты түрде тағайындалады.
Рәсімделген төлемдердің басым бөлігі оңтүстік өңірлер мен республикалық маңызы бар қалаларға тиесілі. Мемлекеттік қолдауға ие болғандар саны бойынша Түркістан облысы көш бастап тұр. Онда 28 мыңнан астам отбасы жәрдемақы алған. Екінші орында 19 мыңнан астам төлем рәсімделген Алматы қаласы тұр. Ал үздік үштікті 17 мыңнан астам отбасы жәрдемақы алған Астана қаласы түйіндейді.
Мемлекеттен берілетін біржолғы қаржылай көмек мөлшері нәрестенің дүниеге келген кезегіне байланысты. 2026 жылы бірінші, екінші немесе үшінші бала дүниеге келгенде 164 350 теңге берілсе, одан кейін туған балаларға берілетін жәрдемақы құны 272 475 теңгені құрайды.
Ата-аналар құжаттарды бала туған күннен бастап 18 ай ішінде рәсімдеуі маңызды. Себебі аталған мерзім өткеннен кейін, жәрдемақы алу құқығы жойылады.
Жәрдемақыны «Азаматтарға арналған үкімет» мемлекеттік корпорациясы арқылы 7 жұмыс күні ішінде, ал электронды үкімет порталы мен екінші деңгейдегі банктердің қосымшалары арқылы 4 жұмыс күні ішінде рәсімдеуге болады.
Мемлекеттік қызметшілер арасында салауатты өмір салтын насихаттау, дене шынықтыру мен спортты дамыту, сондай-ақ ұжымдық рухты қалыптастыру мақсатында футболдан спорттық жарыстар тұрақты түрде өткізіліп тұрады.
Мемлекеттік органдарда темекі шегуге қарсы күрес жөніндегі саясат саласындағы талаптарды түсіндіруге бағытталған ақпараттық-түсіндіру жұмыстары жүргізілді.
Мемлекеттік қызметшілердің ар-намысы мен қадір-қасиетін кемсітушіліктің және оған қолсұғушылықтың кез келген нысандарын болғызбайтын, қолайлы моральдық-психологиялық ахуал жасауға бағытталған түсіндірме жұмыстары жүргізілді.
Қазақстанда алғашқы республикалық «Кітап оқитын ұлт» кітап оқу марафонына тіркелу басталды. Жоба еліміздің барлық өңірінен қатысушыларды біріктіріп, кітап оқуды насихаттау мен оқу мәдениетін дамытуға бағытталған ең ауқымды ұлттық бастамалардың біріне айналмақ.
Марафон 2026 жылғы қыркүйек айынан 2027 жылғы сәуірге дейін қазақ және орыс тілдеріндегі екі лигада өтеді. Жоба 7 бағытты қамтиды:
- «Кітап оқитын мектеп» — 6–10 сынып оқушылары;
- «Кітап оқитын колледж» — колледж студенттері;
- «Кітап оқитын университет» — жоғары оқу орындарының студенттері;
- «Кітап оқитын педагог» — мектеп мұғалімдері мен колледж оқытушылары;
- «Кітап оқитын әулет» — отбасылық командалар;
- «Кітап оқитын мемлекеттік қызметші» — мемлекеттік қызметшілер;
- «Кітап оқитын зияткер» — жасына және қызмет саласына шектеу қойылмайтын барлық азаматтар.
Әр қатысушы өз бағыты бойынша арнайы іріктелген 330 кітаптан тұратын қордан 15 кітап оқуы қажет. Оның 165-і қазақ тілінде, 165-і орыс тілінде ұсынылған. Кітаптар тізіміне отандық авторлардың шығармалары, әлем классикасы және заманауи туындылар енді. Тізімді жасақтау кезінде жалпыұлттық дауыс беру қорытындысы бойынша «100 кітап» тізіміне енген шығармалар, сондай-ақ әдебиет саласындағы Нобель сыйлығының лауреаттары жазған туындыларды қоса алғанда, әлемдік бестселлерлер де ескерілді.
Негізгі оқу кезеңі биыл қыркүйек айында басталып, 2027 жылғы наурызға дейін жалғасады. Осы уақытта қатысушылар кітаптарды оқып, жеке кабинетінде пікірлерін жариялап отырады. Ал 2027 жылғы наурыз–сәуір айларында қорытынды тестілеу мен зияткерлік квиздер өткізіледі.
Өңірлік кезеңдердің жеңімпаздары мен жүлдегерлеріне ақшалай сыйлықтар табысталады: 1-орын — 600 000 теңге; 2-орын — 450 000 теңге; 3-орын — 300 000 теңге.
Барлық финалист дипломдармен және электронды сертификаттармен марапатталады.
«Кітап оқитын ұлт – Читающая нация» қоғамдық қорының төрағасы Бақытжан Тұрлыбековтің айтуынша, жобаның негізгі мақсаты байқаудың өзімен ғана шектелмейді.
«Бүгін біз «Кітап оқитын ұлт» алғашқы республикалық марафонына тіркелуді ашып, осылайша жасы, мамандығы мен қызығушылығы әртүрлі адамдарды кітап төңірегіне біріктіретін үлкен жалпыұлттық қозғалысқа жол ашып отырмыз.
Баршаңызды марафонға қатысуға шақырамын. Бірлесе отырып, кітап оқуды Қазақстандағы заманауи өмірдің маңызды құрамдас бөлігіне айналдыра аламыз деп сенемін. Сондай-ақ зерделі ұлттың — қуатты, білімді әрі ойлайтын ұлт екенін көрсете аламыз», — деді Бақытжан Тұрлыбеков.
Қатысу ережелері, бағыттар бойынша регламенттер және кітаптар тізімі жобаның ресми сайтында жарияланған: www.reading-nation.kz
Республикалық «Кітап оқитын ұлт» марафонын жүзеге асыруға жобаның бірқатар маңызды серіктестері де атсалысуда. Қазақстан Жазушылар одағы, Креативті индустрияларды дамыту қоры, KITAP және «Яндекс Кітаптар» цифрлық платформалары оқу мәдениетін дамытуға, заманауи әдеби бастамаларды қолдауға және оқырмандардың кітаппен өзара байланысуына жаңа мүмкіндіктер жасауға ықпал етпек.
Жоба Қазақстан Республикасы Мәдениет және ақпарат министрлігінің қолдауымен жүзеге асырылуда.