"Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы "Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес сыбайлас жемқорлық – бұл жауапты мемлекеттік лауазымды атқаратын адамдардың, мемлекеттік функцияларды орындауға уәкілеттік берілген адамдардың, мемлекеттік функцияларды орындауға уәкілеттік берілген адамдарға теңестірілген адамдардың, лауазымды адамдардың жеке өзі немесе делдалдар арқылы мүліктік (мүліктік емес) игіліктер мен артықшылықтар алу немесе алу мақсатында өздерінің лауазымдық (қызметтік) өкілеттіктерін және олармен байланысты мүмкіндіктерді заңсыз пайдалануы өзіне не үшінші тұлғаларға пара беру, сол сияқты осы тұлғаларға игіліктер мен артықшылықтар беру жолымен пара беру;
Сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясат-сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін төмендетуге, қоғамның мемлекеттік органдардың қызметіне сенімін арттыруға бағытталған құқықтық, әкімшілік және ұйымдастырушылық шаралар және осы Заңға сәйкес өзге де шаралар;
Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс – қимыл-сыбайлас жемқорлықтың алдын алу, оның ішінде қоғамда сыбайлас жемқорлыққа қарсы мәдениетті қалыптастыру, сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтар жасауға ықпал ететін себептер мен жағдайларды анықтау және жою, сондай-ақ сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтарды анықтау, жолын кесу, ашу және тергеу және олардың салдарын жою жөніндегі өз өкілеттіктері шегіндегі сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл субъектілерінің қызметі;
- Қазақстандағы сыбайлас жемқорлықты азайту және жою мақсатында және өткен жылдардағы тәжірибеге және халықаралық тәжірибеге сүйене отырып, Қазақстан Республикасының Президенті Қазақстан Республикасының 2022-2026 жылдарға арналған сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясатының тұжырымдамасын бекіту туралы 2022 жылғы 2 ақпандағы №802 Жарлық шығарды.
Сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясатты дамыту тәсілдері бірнеше міндеттерді орындау жолымен іске асырылатын болады:
1-міндет. Сыбайлас жемқорлыққа төзбеушілікті қалыптастыру
Құндылықтарды өзгерту және сыбайлас жемқорлыққа қарсы мәдениетті арттыру
Адалдық, заңдылық және прагматизм әркімнің ішкі құндылық сеніміне айналуы керек.
Қоғам сыбайлас жемқорлықты проблемаларды жеңілдетілген шешудің кепілі ретінде қабылдамауы, достық пен протекционизмді жұмыспен ұштастырмауы тиіс. Сыбайлас жемқорлар қоғамдық айыптауға ұшырауы керек.
Мемлекеттік аппараттың парасаттылығын арттыру
Азаматтардың билік органдарына деген сенімін арттыру үшін мемлекеттік қызметтің оң имиджін нығайту, оның ішінде адал, лайықты мемлекеттік қызметшілердің мысалдарын кеңінен жариялау мәселелері елеулі назар аударуды талап етеді.
Мемлекеттік қызметшілерді оның үздіксіздігін, дәйектілігі мен өзектілігін қамтамасыз ете отырып, сыбайлас жемқорлыққа қарсы міндетті оқытуды дамыту қажет.
Мемлекеттік аппаратта сыбайлас жемқорлыққа қарсы мықты мәдениет қалыптастырылуы тиіс, онда сыбайлас жемқорлық материалдық жағынан тиімсіз болады.
Бизнестің адалдығына ықпал ету
Кәсіпкерлік саласындағы сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл бойынша шаралар қабылдау тұрғысынан адал бизнесті ынталандыру өзекті болып табылады.
Осы бағыттағы пәрменді шара сыбайлас жемқорлыққа қарсы стандартты ерікті түрде имплементациялау болып табылады.
Оның құрамдас бөлігі ретінде компаниялар мен олардың персоналының қызметінде сыбайлас жемқорлық көріністерін болдырмау жөніндегі нақты шаралармен сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимылдың ішкі бағдарламаларын әзірлеу және іске асыру практикасын көздеу маңызды.
Мемлекеттік қызметшілердің міндеті-сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылық фактілеріне жол бермеу, өзіне және айналасындағыларға сыбайлас жемқорлыққа төзбеушілік қалыптастыру. Ересектер арасында да, жастар арасында да сыбайлас жемқорлықтың алдын алу бойынша алдын алу іс-шараларын жүргізу.