Вакцинация паспортын қолдан жасау немесе оған қатысу: Қазақстандағы "коронавирустық" айыппұлдардың мөлшері

Коронавирустық пандемиямен байланысты бірқатар тыйым салулар мен шектеулер құқық бұзушылар үшін жазалауды талап етеді. Негізінен, бұл ақшалай айыппұлдар. Журналистер Нұрфин кім, қанша және қандай бұзушылықтар үшін төлеуі керек екенін білді. Бір заң бойынша карантинге байланысты шектеулердің көпшілігін бұзу ҚР Әкімшілік құқық бұзушылық туралы Кодексінің (ӘҚБтК) 425-бабы бойынша жазаланады. Оның нақты атауы:"Қазақстан Республикасының халықтың санитариялық-эпидемиологиялық саламаттылығы саласындағы заңнамасының, сондай-ақ гигиеналық нормативтердің, техникалық регламенттердің адам денсаулығына зиян келтіруге әкеп соқпаған талаптарын бұзу". Бұл мақалада қоғамдық орындарда бетперде киюді елемейтін адамдар, сондай-ақ өз компанияларында Маска режимін бұзған кәсіпкерлер жазаланады. Дәл осы мақала көптеген адамдар жиналатын іс-шараларды, яғни үйлену тойлары мен басқа да тойларды ұйымдастыруға, өткізуге және қатысуға жазаны реттейді. Бұл жағдайда мекеме де, тапсырыс берушілер де, келген қонақтар да жазаланады, олар карантиндік шектеулерді мақсатты түрде бұзды. Карантинді бұзғаны үшін ӘҚБтК-нің 425 бабы бойынша қызметіне тыйым салынған, мысалы, Ashyq жобасына қатыспайтын кәсіпорындар жазаланады. Өзін-өзі оқшаулау режимін бұзған Ashyq қосымшасында "қызыл" мәртебесі бар адамдар да жазаланады. "Коронавирустық" айыппұлдар сонымен, жоғарыда аталған бапқа сәйкес, жеке тұлғаларға, яғни қоғамдық жерде Маска кимеген, "тыйым салынған" жерге келген немесе "қызыл" мәртебесі бар сауда орталығына барған қарапайым азаматтарға 2021 жылы 30 АЕК немесе 87 510 теңге мөлшерінде айыппұл салынады.

Персоналмен бетперде режимін бұзғаны, карантинді бұзғаны, белгіленген уақытта жұмыс істегені үшін және тағы басқа айыппұл салынады: лауазымды тұлғалар, шағын кәсіпкерлік субъектілері немесе коммерциялық емес ұйымдар - 230 АЕК немесе 670 910 теңге мөлшерінде; орта кәсіпкерлік субъектілері – 310 АЕК немесе 904 270 теңге; ірі кәсіпкерлік субъектілері – 1600 АЕК немесе 4 667 200 теңге мөлшерінде. Айта кетейік, ӘҚБтК-де 431-бап бар, ол жұқтырған адамның жұқтыру көзін және онымен байланыста болған адамдарды жасырғаны үшін, осы ауруды басқа адамдарға жұқтыру қаупін тудырғаны үшін 5 АЕК немесе 14 585 теңге мөлшерінде айыппұл салуды көздейді. Міндетті вакцинация және оған байланысты айыппұлдар естеріңізге сала кетейік, бірқатар қазақстандықтарға коронавирусқа қарсы егусіз жұмысқа баруға тыйым салынды. Олардың қатарында еліміздің көптеген ұйымдары мен компанияларының қызметкерлері болды. Айта кетейік, ӘҚБтК-де 431-бап бар, ол жұқтырған адамның жұқтыру көзін және онымен байланыста болған адамдарды жасырғаны үшін, осы ауруды басқа адамдарға жұқтыру қаупін тудырғаны үшін 5 АЕК немесе 14 585 теңге мөлшерінде айыппұл салуды көздейді. Міндетті вакцинация және оған байланысты айыппұлдар естеріңізге сала кетейік, бірқатар қазақстандықтарға коронавирусқа қарсы егусіз жұмысқа баруға тыйым салынды. Олардың қатарында еліміздің көптеген ұйымдары мен компанияларының қызметкерлері болды. Бұл жағдайда айыппұлдар: жеке тұлғалар үшін, мысалы, жеке кәсіпкерлер үшін - 5 АЕК немесе 14 585 теңге; лауазымды тұлғалар үшін – 15 АЕК немесе 43 755 теңге; шағын кәсіпкерлік субъектілері немесе коммерциялық емес ұйымдар үшін – 100 АЕК немесе 291 700 теңге; орта кәсіпкерлік субъектілері үшін – 200 АЕК немесе 583 400 теңге; ірі кәсіпкерлік субъектілері үшін-500 АЕК немесе 1 458 500 теңге.

Вакцинацияланбаған қызметкер жұмысқа жіберілген жағдайда компания рұқсатының, қызметінің немесе қызметінің жекелеген түрлерінің қолданылуын тоқтата тұруға да болады. Вакцинация паспортын қолдан жасағаны үшін қылмыстық жаза қолданылады, бұл ретте вакцинация паспортын қолдан жасау ҚР Қылмыстық кодексі (ҚК) бойынша жазаланады. Атап айтқанда, ҚК-нің 385-бабында мұндай құқық бұзушылық үшін жалған вакцинация паспортын дайындағандарға 2 000 АЕК (ағымдағы жылы 5 834 000 теңге) немесе сол мөлшерде түзеу жұмыстары, 600 сағатқа дейінгі мерзімге қоғамдық жұмыстарға тарту, екі жылға дейінгі мерзімге бас бостандығын шектеу, сол мерзімге бас бостандығынан айыру қаупі төнетіні айтылған. Бірнеше рет немесе адамдар тобының алдын ала сөз байласуымен жасалған ресми құжатты қолдан жасауға 4 000 АЕК (11 668 000 теңге) мөлшерінде айыппұл салуға немесе сол мөлшерде түзеу жұмыстарына, 1 000 сағатқа дейінгі мерзімге қоғамдық жұмыстарға тартуға, төрт жылға дейінгі мерзімге бас бостандығын шектеуге, сол мерзімге бас бостандығынан айыруға жазаланады. Бұл ретте, атына жалған вакцинация паспорты рәсімделген қазақстандықтар көрінеу жалған құжатты пайдаланғаны үшін 160 АЕК (466 720 теңге) мөлшерінде айыппұл салуға немесе сол мөлшерде түзеу жұмыстарына, 160 сағатқа дейінгі мерзімге қоғамдық жұмыстарға тартуға, 40 тәулікке дейінгі мерзімге қамаққа алуға жазаланады. Заңды білмеу жауапкершіліктен босатпайтынын ескеріңіз, сондықтан егер адам кейбір айыппұлдардың болуы мен мөлшері туралы білмесе, онда олар әлі де төленуі керек.