Жер учаскесінің кадастрлық құнын анықтау: ережелер жаңартылды
Ауыл шаруашылығы министрі 2026 жылғы 3 сәуірдегі бұйрықпен жер қатынастары саласында мемлекеттік қызметтер көрсету жөніндегі ережеге өзгерістер енгізді.
Атап айтқанда, жаңа редакцияда "жер учаскесінің кадастрлық (бағалау) құнын айқындау" мемлекеттік қызмет көрсету қағидалары баяндалған.
Кадастрлық (бағалау) құн-мемлекет жер учаскесін немесе оған жалдау құқығын сатқан кезде қолданылатын, инфляцияның жалпы деңгейі және оларға түзету коэффициенттері туралы ресми статистикалық ақпаратқа сәйкес кезең-кезеңімен нақтыланатын жер учаскелері үшін төлемақының базалық ставкалары негізінде айқындалатын жер учаскесінің есептік құны.
Мемлекеттік қызмет көрсетіледі:
елді мекендердің жер учаскелерінің кадастрлық (бағалау) құнын айқындау-Мемлекеттік корпорация;
елді мекендердің жерлерін қоспағанда, жер учаскелерінің кадастрлық (бағалау) құнын айқындау – ҚР АШМ Жер ресурстарын басқару комитетінің "жерді зерттеу жөніндегі жұмыстарды жүргізудің Мемлекеттік институты" шаруашылық жүргізу құқығындағы республикалық мемлекеттік кәсіпорны (мемлекеттік институт).
Жер учаскесінің кадастрлық (бағалау) құнын айқындауға, сондай-ақ арнайы экономикалық аймақтардың, республикалық және өңірлік маңызы бар индустриялық аймақтардың қатысушыларынан өтінішті және құжаттарды қабылдау мемлекеттік корпорация/мемлекеттік институт не портал арқылы жүзеге асырылады.
Мемлекеттік корпорация/мемлекеттік институт цифрлық құжаттарды іске асырылған интеграция арқылы цифрлық құжаттар сервисінен порталда тіркелген пайдаланушының ұялы байланысының абоненттік нөмірі арқылы бір реттік парольді беру арқылы немесе портал хабарламасына жауап ретінде қысқа мәтіндік хабарлама жіберу арқылы ұсынылған құжат иесінің келісімі болған жағдайда алады.
Портал арқылы жүгінген кезде көрсетілетін қызметті алушының жеке кабинетіне мемлекеттік қызмет көрсетуге өтініштің қабылданғаны туралы мәртебе және Мемлекеттік қызмет көрсету күні мен уақыты көрсетілген хабарлама жіберіледі.
Мемлекеттік корпорацияға жүгінген кезде:
операциялық залдың қызметкері (операторы) мемлекеттік қызметті немесе олардағы деректерді (мәліметтерді) алу үшін көрсетілетін қызметті алушы ұсынған құжаттарды қабылдауды, олардың дұрыстығын тексеруді және құжаттарды қабылдаған күні құжаттарды 30 минут ішінде тіркеуді жүзеге асырады;
операциялық залдың қызметкері (операторы) көрсетілетін қызметті алушыдан қабылданған құжаттарды курьер арқылы екі сағат ішінде құжаттар келіп түскен күні мемлекеттік қызметті (БК) орындауға жауапты құрылымдық бөлімшеге береді;
БК басшысы құжаттардың мазмұнымен танысады, бұрыштама қояды және мемлекеттік қызметті орындауға жауапты қызметкерді 30 минут ішінде айқындайды;
БК қызметкері құжаттарды тіркеген сәттен бастап бір жұмыс күні ішінде көрсетілетін қызметті алушы ұсынған құжаттардағы деректердің сәйкестігін тексереді, қажет болған жағдайда құжаттарды жүйелеу және сақтау (Мұрағат) жөніндегі құрылымдық бөлімшеден мұрағат материалдарын (жер-кадастрлық істер және Мемлекеттік қызмет көрсету үшін басқа да материалдар) сұратады және БМҚК ОЖ деректер базасы бойынша жер учаскесін сәйкестендіреді.
Егер елді мекендердің жерлерінде орналасқан жер учаскесі БМҚК ОЖ қабаттарында (елді мекеннің шекаралары, бағалау аймақтары және басқа анықтамалықтар) көрсетілмеген, бірақ бұл ретте мемлекеттік тіркеуден өткен жер учаскесіне сәйкестендіру құжаты болған жағдайларда, үш жұмыс күні ішінде жер учаскесінің кадастрлық (бағалау) құнын есептеу жүзеге асырылады.
Елді мекендегі ортақ үлестік меншіктегі немесе ортақ үлестік жер пайдаланудағы жер учаскесіндегі жер үлесінің кадастрлық бағалау құнын айқындауға жүгінген кезде үш жұмыс күні ішінде жер учаскесінің кадастрлық (бағалау) құнын есептеу жүзеге асырылады.
Елді мекеннің жерінде орналасқан жер учаскесінің кадастрлық бағалау құнын айқындауға жүгінген кезде елді мекеннің белгіленген және өзекті шекаралары, жер учаскелерінің бағалау аймақтары және жер учаскесінің өзекті шекаралары болмаған кезде үш жұмыс күні ішінде жер учаскесінің кадастрлық (бағалау) құнын есептеу жүзеге асырылады.
Құрылыс салуға, ғимараттарға қызмет көрсетуге және басқа да мақсаттарға берілетін елді мекендердің жерлерінде орналасқан жер учаскелері бойынша кадастрлық бағалау құнын айқындауға жүгінген кезде және ауыл шаруашылығын пайдалану мақсаттары үшін үш жұмыс күні ішінде жер учаскесінің кадастрлық (бағалау) құнын есептеу жүзеге асырылады.
Мемлекеттік қызмет көрсетуден бас тарту үшін негіздер болмаған кезде БК қызметкері жер учаскесінің кадастрлық (бағалау) құнын айқындау актісін дайындайды және оны БК басшысына не оны алмастыратын адамға жібереді.
БК басшысы не оны алмастыратын тұлға жер учаскесінің кадастрлық (бағалау) құнын айқындау актісін тексереді және Мемлекеттік корпорация басшысына қол қоюға жібереді.
Мемлекеттік корпорацияның басшысы алты сағат ішінде жер учаскесінің кадастрлық бағалау құнын айқындау актісін тексереді және оған қол қояды.
Құжаттарды беру жөніндегі құрылымдық бөлімшенің қызметкері мемлекеттік қызмет көрсету нәтижесін курьер арқылы екі сағат ішінде беруге береді.
Көрсетілетін қызметті алушыға дайын құжаттарды беру мемлекеттік корпорацияның жұмыс кестесіне сәйкес өкілдің тиісті өкілеттіктері көрсетілетін құжаттың негізінде әрекет ететін жеке басын куәландыратын құжаттарды не оның өкілін ұсынған кезде жүзеге асырылады.
Портал арқылы Мемлекеттік корпорацияға жүгінген кезде:
Мемлекеттік корпорацияның қызметкері мемлекеттік қызметті немесе олардағы деректерді (мәліметтерді) алу үшін көрсетілетін қызметті алушы ұсынған осы құжаттардың қабылдануын, сәйкестігін тексеруді және құжаттарды тіркеуді жүзеге асырады және оларды құжаттарды қабылдаған күні үш минут ішінде БК басшысына не оны алмастыратын адамға береді.
БК басшысы не оның орнындағы адам құжаттардың мазмұнымен танысады, бұрыштама қояды және мемлекеттік қызметті орындауға жауапты қызметкерді бес минут ішінде айқындайды;
БК қызметкері құжаттарды тіркеген сәттен бастап бір жұмыс күні ішінде көрсетілетін қызметті алушы мемлекеттік қызметті және олардағы деректерді (мәліметтерді) алу үшін ұсынған құжаттардың дұрыстығын тексереді және БМҚК ОЖ Дерекқоры бойынша жер учаскесін сәйкестендіреді.
Құрылыс салуға, ғимараттарға қызмет көрсетуге және басқа да мақсаттарға берілетін елді мекендердің жерлерінде орналасқан жер учаскелері бойынша және ауыл шаруашылығын пайдалану мақсаттары үшін кадастрлық бағалау құнын айқындауға жүгінген кезде жер учаскесінің кадастрлық (бағалау) құнын есептеу және жер учаскесінің кадастрлық (бағалау) құнын айқындау актісін қалыптастыру үш жұмыс күні ішінде жүзеге асырылады.
Елді мекендердің жерлерінде орналасқан жер учаскелері бойынша елді мекеннің, бағалау аймақтарының және жер учаскесінің белгіленген, өзекті шекаралары болған кезде БМҚК ОЖ-де жұмыстарды жүргізу үшін қажетті құжаттардың бар-жоғын тексерудің цифрландырылған процесі жүзеге асырылады, кестелер мен қабаттардан (елді мекеннің шекаралары, бағалау аймақтары және басқа анықтамалықтар) ақпарат жиналады, есептеу жүзеге асырылады жер учаскесінің кадастрлық (бағалау) құнын айқындау актісін қалыптастыру және 30 минут ішінде жер учаскесінің кадастрлық (бағалау) құнын айқындау актісін қалыптастыру.
Мемлекеттік корпорацияның басшысы алты сағат ішінде жер учаскесінің кадастрлық (бағалау) құнын айқындау актісін тексереді және оған қол қояды.
Мемлекеттік корпорацияның қызметкері портал арқылы көрсетілетін қызметті алушының жеке кабинетіне қол қойылған сәттен бастап 15 минут ішінде көрсетілетін қызметті берушінің уәкілетті тұлғасының ЭЦҚ қойылған электрондық құжат нысанында жер учаскесінің кадастрлық (бағалау) құнын айқындау актісін жібереді.
Мемлекеттік қызметті көрсетуден бас тарту үшін жер учаскесінің кадастрлық (бағалау) құнын айқындау негіздері болған кезде көрсетілетін қызметті алушыға бас тарту туралы алдын ала шешім туралы хабарлама жіберіледі, онда көрсетілетін қызметті алушыға алдын ала шешім бойынша ұстанымын білдіру мүмкіндігі үшін тыңдауды өткізу уақыты мен орны (тәсілі) көрсетіледі.
Бұйрық 2026 жылғы 12 шілдеден бастап қолданысқа енгізіледі.
Сонымен қатар, жаңартылды:
"Жер учаскесін жалға алу мерзімін ұзарту" мемлекеттік қызмет көрсету қағидалары.
"Жер учаскелерін қалыптастыру жөніндегі жерге орналастыру жобаларын бекіту" мемлекеттік қызмет көрсету қағидалары.
"Жер учаскесінің нысаналы мақсатын өзгертуге шешім беру" мемлекеттік қызмет көрсету қағидалары.
"Жер учаскесіне сәйкестендіру құжатын дайындау және беру" мемлекеттік қызмет көрсету Қағидалары және т. б.