Некеге мәжбүрлеу, сталкинг және әйелдерге қатысты өзге де зорлық-зомбылық түрлері үшін қылмыстық жауаптылық туралы

2025 жылғы 16 шілдеден бастап ҚР Қылмыстық кодексіне 115-1 бап енгізілді, Сталкинг, яғни адамның еркіне қайшы онымен байланыс орнатуға және (немесе) оны аңдуға бағытталған, зорлық-зомбылықпен ұштаспайтын, елеулі зиян келтіруге алып келген әрекеттерден көрінетін заңсыз қудалау – екі жүз айлық есептік көрсеткішке дейінгі мөлшерде айыппұл салуға не сол мөлшерде түзеу жұмыстарына не екі жүз сағатқа дейінгі мерзімге қоғамдық жұмыстарға тартуға не елу тәулікке дейінгі мерзімге қамаққа алуға жазаланады.

Сталкинг-жәбірленушініңеркіне қарсы байланысорнатуғанемесе іздеуге бағытталғанзаңсызәрекеттер:жүйеліқоңыраулар,хабарламалар,қудалау,жұмыс/тұрғылықты жерлерге келу,сандық бақылау (шоттардыбұзу, шпиондыққолданбалардыпайдалану).

Әрекеттерфизикалықзорлық-зомбылықсыз жүреді,біраққорқыныш,алаңдаушылықсезімінтудырадыжәнежекеөміргеараласады

Егерқудалау Қоқан-лоққылармен,бопсалауменнемесефизикалықзорлық-зомбылықпен қатар жүрсе, іс-әрекеттерҚРҚК-ніңбасқадақатаңбаптары бойынша сараланады.

Сталкинг кезінде қандай әрекеттер жасау керек:

Қудалаушығабайланыстардытоқтатутуралынақтыхабарлаңыз(жазбаша/мессенджерде).
Барлықәрекеттерді жазыңыз: корреспонденциялардың скриншоттарынтүсіру, қоңырауларжазбаларынсақтау, фотосурет/бейнебақылаудәлелдерінжинау.
Полицияғаөтініш беріңіз (102)немесесенімтелефонынахабарласыңыз(111).

2025 жылғы 16 қыркүйектен бастап ҚР Қылмыстық кодексіне 125-1бап енгізілді, Адамды күш қолдану не мүлікті жою немесе бүлдіру қатерін төндіріп, сол сияқты бопсалау жолымен, оның ішінде жәбiрленушiнi немесе оның жақындарын масқаралайтын мәлiметтердi не жариялануы немесе таратылуы жәбiрленушiнiң немесе оның жақындарының мүдделерiне елеулі зиян келтiруi мүмкiн өзге де мәлiметтердi жариялау немесе тарату қатерін төндіріп некеге тұруға мәжбүрлеу –

Жаза ретінде айыппұлдармен10жылғадейін бас бостандығынанайыру қолданады, ал жәбірленуші өз еркіменбосатылғанкездежауапкершіліктенқұтылумүмкіндігі алынып тасталды.

Шантаж, қоқан-лоққы,зорлық-зомбылық немесежәбірленушініңтәуелділігінпайдаланумен бірге жүретіннекеге/бірге тұруға мәжбүрлеу.

Бұрын құқықбұзушылар қыздыбосатукезінде жауапкершіліктен құтылатыны мүмкіндігі болған.Ендітіптіерікті түрде босатудақылмыстықжауапкершіліктен босатпайды.

Мәжбүрлеу бойынша неке жарамсыз деп танылады, өйткені ол адам құқықтарының бұзылуына негізделген.

«Қаратал ауданының жұмыспен қамту

және әлеуметтік бағдарламалар бөлімі» ММ

«Жанұя» отбасын қолдау орталығы» КММ